روابط عمومی دانشگاه شیراز
چهارشنبه ۲۷ تیر ۱۳۹۷

مقام اعتبار علم در افكارعمومي ثابت است
 
مصطفي بخرد عضو پژوهشكده تحول و ارتقاء علوم انساني اسلامي دانشگاه شيراز گفت: علي رغم همه ي تعارضات در حوزه انديشه، مقام اعتبار علم در افكار عمومي و جوامع انساني همواره ثابت است.


به گزارش خبرگزاري رسا به نقل از مهر، مصطفي بخرد عضو پژوهشكده تحول و ارتقاء علوم انساني اسلامي دانشگاه شيراز در ارائه مقاله تلاشي براي روش شناسي توليد نظريه در علوم انساني اسلامي كه در همايش چيستي و چگونگي تحول در علوم انساني از ديدگاه آيت الله خامنه اي كه 24 و 25 آبان ماه در دانشگاه شيراز برگزار شد، ارائه شد، گفت: هدف از پژوهش حاضر تلاشي است براي طراحي روش تحقيق به منظور دست يابي به علوم انساني اسلامي. با پيش فرضهاي:1- نگرش مكتبي به اسلام است. 2- تكيه بر وحي، بعنوان منبع علم الهي(دانش قطعيت يافته) 3- قول معصوم(ع) يا قول صدق بعنوان راه دستيابي به فهم مفاهيم وحي 4- تهذيب نفس بعنوان زير ساخت روش شناختي و ابزار موثر در دستيابي به حقيقت علم 5- عقلانيت مهذب: به عنوان ابزاري براي ارزيابي ملاك صحت يافته هاي علمي 6- حس و تجربه بعنوان ملاك عقلانيت عرفي كه همگي در جاي خود براي يك مسلمان آشنا به معارف ديني قابل اثبات است.

وي افزود: بر اساس پيش فرضهاي فوق الذكر با طي پنج گام، 1- ساختار شناسي مفهوم با مراجعه به قرآن بعنوان منبع غير قابل تشكيك 2- شناخت مفاهيم پايه آن حوزه علمي، بر اساس استنباط از وحي بكمك قول صدق(معصوم و راسخون في العلم) 3- استخراج نظام اصطلاحات مستخرجه مرتبط 4- كشف منطقي ترين ربط نظام اصطلاحات 5- طراحي نظريه بعنوان محصول ادراكات علمي. محصول حاصله طي اين مراحل مي تواند ما را در دستيابي به حقيقت علم ديني نزديك گرداند.

اين محقق در ادامه سخنانش گفت: دنياي امروز شباهت زيادي با عصر فراعنه دارد. علما و انديشمندانِي كه مزدور قدرت استكبار جهاني اند در حقيقت همان ساحران دربار فراعنه اند. اينان با ابزاري بنام علم كه در حقيقت همان ريسمانهاي دست ساحران هستند، درصدد بسط سلطه نظام استكبار جهاني شده اند، امروز بيشتر از آن عصر نياز به معجزه ي جاويدي است كه بتواند سحر ساحران را افشا و پرده فريب و جهل و نيرنگ شان را كنار زند.

وي اضافه كرد: علميت امروز بايستي آنچه را كه به عنوان علم سكولار به خصوص در حوزه علوم انساني به جامعه عرضه گرديده مورد نقد قرار دهد، تا بتواند حقيقت را به طالبين بنماياند. علي رغم قدرت پيچيده فراعنه امروز و حاميان توجيه گرشان، كه يافته هاي خود را تحت عنوان علم، ارائه كرده اند، فطرت حقيقت جوي انسان خود همواره فريب كاري اين مدعيان علم گرائي را فرياد مي زند. فطرت به كمك عقلانيت خود هر گونه كيد و فريبي را افشا نموده و با در خواست ملاك صحت عقلاني از مدعيان، آنان را به نقد و ابطال يافته هاشان وا مي دارد. در حقيقت اين امر گوياي عطش حقيقت جوئي علم در بين انسانهاست. اگر چه ماهيت علم و علميت داشته ها را بايد با ادله عقلي به اثبات نشست.

اين محقق و نويسنده كشورمان در ادامه سخنانش اظهارداشت: امروزه به همه يافته ها و بافته هاي عرصه عقل و مكر نام علم داده شده است. اين علم در ميدان عمل آنچنان مورد استفاده و سوء استفاده قرار مي گيرد، كه هر شاهد عاقل و عالم ظاهر بيني را به شك وا مي دارد. دستاورد علمي موجود قدرت تفكيك حق از باطل و صحيح از غلط از انسان سلب نموده است. اين امر در مديريت حاكم بر جهان و كار كرد سازمانهاي بين المللي كه مدعي عملكرد علمي است، بيشتر خود را مي نماياند. گزارش سازمانهاي حقوق بشري در باره ي كشورهاي جهان سوم و مصوبات آن كه متأثر از منافع قدرتهاي جهاني و خلاف بيّن حق و عدالت است، مشكل را دو چندان نموده است. در حقيقت مشكل اصلي جهت داري علم است كه در منطق روش شناسي و توليد علم ليبراليسم، جامعه را گرفتار اين تناقضات كرده است. لذا ضرورت بصيرت در تشخيص و انتخاب روش صحيح علمي امروزه بيشتر از هميشه الزامي است.

وي با اشاره به ايتكه تعارضات فراواني در تعريف حقيقت علم و راه هاي دستيابي به آن كه از دير بازوجود داشته است، گفت: آن چه كه موجب اختلاف محققين، انديشمندان و صاحب نظران به خصوص انديشمندان رشته فلسفه علم بوده، بيشتر به روش هاي استنباط و ابزار مورد استفاده آن بر مي گردد. اين امر حقيقت جوئي را كه در وجدان عمومي است منكر نمي شود. علي رغم همه ي تعارضات در حوزه انديشه، مقام اعتبار علم در افكار عمومي و جوامع انساني همواره ثابت است. آنچنان كه چالمز علم شناس معاصر انگليسي در بيان اعتبار علم در جامعه، مي نويسد، حتي تا همين اواخر رشته اي هم چون علوم لبنيات، علوم خطابه و علوم كفن و دفن در اغلب دانشگاه هاي آمريكا به عنوان علم تعليم داده مي شد. در حقيقت اين امر گوياي اين حقيقت است كه هر امر معمول و متعارفي براي عرضه به مردم در بسته اي بنام علم به آنها عرضه مي شود. اين امر گوياي اعتبار حقيقت علم در بين انسانهاست. اگر چه ماهيت علم و علميت داشته ها را بايد با ادله به اثبات رساند. چون معمولأ انسان بالفطره در صدد است تا در تشخيص خود كمترين خطا ورود داشته و از عميق ترين و مرتبط ترين منطق در صحت ادراك بر خوردار باشد.

وي افزود: در اين عرصه است كه بيشترين نياز را به ابزار درست انديشي احساس مي كند. اگر چه فطرت حقيقت جو و وجدان بيدار انسانها، همواره عامل مزاحم براي كساني كه علم را ابزار فريب براي دستيابي به قدرت قرار داده اند بوده است. از آنجا كه تفاوت عمده انسانهاي فطرت گرا با ديگر موجودات، شبكه پيچيده عقائد و قدرت تصميم گيري و باور داشتهاي موثر آن ها در زندگي شان مي باشد. اين امر با قوه عاقله ي انسان پيوند عميق و ناگسستني دارد، لذا مي بايست بنياني عقلاني و برخوردار از ملاك صحت مناسب در عرصه ي توليد علم در اختيار داشت كه بتواند كمترين خطا را نيز بنماياند.
بخرد در ادامه سخنانش گفت: اين مقاله در صدد است تا با نگاهي ملهم از وحي سبكي منطقي و اسلامي بر خاسته از روش شناسي پر ديرينه محققان اسلامي پايه ريزي نمايد، كه به كمك آن بتوان به حقيقت علوم انساني اسلامي نزديك تر شد. در اين رهگذر مي بايست مفروضاتي كه هر يك در جاي خود قابل اثبات است، به عنوان مفروضات مبنائي مورد پذيرش قرار گرفته شود، تا بر اساس آن بنيان كار استوار گردد، سپس به طرح روش شناسي پيشنهادي پرداخت.

وي تصريح كرد: در اين رهگذر در ابتدائي ترين گام به ساختار مفاهيم مرتبط موجود در منابع وحي مراجعه مي شود. سپس از بين مجموعه اي از مفاهيم موجود، مفاهيم پايه را سناسائي و در شكل گزاره هاي موضوعي دسته بندي مي گردد. مجموعه اي از مفاهيم پايه محقق را به نظام اصطلاحات مي رساند. شناخت روابط حاكم بر نظام اصطلاحات، مي تواند ما را به سازه اي از نظريه ي مرتبط با يك رشته علمي نزديك نموده و منتج به نظريه گردد./1325//103/خ
منبع خبر:
رسا
   تاریخ: ۰۵:۳۷ - ۰۱/۰۹/۱۳۹۶   بازدید: ۹۴

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)