روابط عمومی دانشگاه شیراز
سه شنبه ۲۳ مهر ۱۳۹۸

نشست "مقايسه‌ي موسيقايي شعر حافظ و ترجمه‌هاي انگليسي آن"
 
با همكاري مركز پژوهش هاي زبان و ادب فارسي دانشگاه شيراز، نشستي با عنوان '' مقايسه ي موسيقايي شعر حافظ و ترجمه هاي انگليسي آن '' برگزار شد.
در اين نشست مركز حافظ شناسي و كرسي پژوهشي حافظ ، حضور جمعي از دانشگاهيان و اهالي فرهنگ و هنر فارس حضور داشتند.
اين برنامه ادبي با همكاري اداره ي كل فرهنگ و ارشاد اسلامي فارس در سالن غزل مجموعه ي تالار حافظ ترتيب يافت.
در اين مراسم نخست خانم دكتر فريده پورگيو، استاد زبان و ادبيات انگليسي دانشگاه شيراز و مدير امور بين المللي مركز حافظ شناسي، به بيان مطالبي درخصوص ترجمه ي اشعار حافظ پرداخت.
وي با بيان اين مقدمه كه از بين انواع ادبي، ترجمه ي شعر، به ويژه شعر كلاسيك هميشه چالش برانگيز بوده است، به نمونه ترجمه هاي ارائه شده از اشعار حافظ پرداخت و گفت: تاكنون ترجمه هاي بسياري از اشعار حافظ به زبان هاي گوناگون منتشر شده است و اين ترجمه ها طيفي از ترجمه ي كلمه به كلمه تا برداشت آزاد را دربرمي گيرد. مقاله و پژوهش هاي بسياري نيز، در سنجش اين ترجمه ها انجام شده كه شامل تصويرسازي، معادل سازي واژه ها، منظوم يا منثوربودن و... مي شود. اما بحث درباره ي موسيقي كلمات و وزن و قافيه ي اشعار ترجمه شده كمتر مطرح شده است كه خود موضوعي بايسته است.
اين استاد دانشگاه شيراز با بيان اين مساله كه ترجمه ي خوب، متعلق به مترجماني است كه به زبان انگليسي كاملاً مسلط هستند و آن را به گونه اي بليغ استفاده و به شكلي عميق درك مي كنند؛ اين پرسش را مطرح كرد كه تسلط، دقيقاً به چه معناست؟ و مترجم مسلط به چه كسي گفته مي شود؟
خانم دكتر فريده پورگيو درپاسخ به پرسش هاي مطرح كرده گفت: قطعا به شخصي كه فقط زبان انگليسي را متوجه مي شود و صحبت مي كند، يك مترجم مسلط گفته نمي شود؛ فرد ماهر و متخصص در اين زمينه، كسي است كه علاوه بر فهم دقيق كلمات و جملات و توانايي صحبت به زبان انگليسي، (در سطحي حرفه اي و عالي و مجهز به توانايي هايي نظير ترجمه ي مقاله يا ترجمه ي تخصصي)، درك درستي از ساختار و قواعد زبان انگليسي دارد و مي تواند واژه ها و عبارات را از بستر مادريشان به بستري با ويژگي هاي زباني متفاوت انتقال دهد.
وي افزود: به عبارت ديگر، اگر مترجم نتواند جان كلام را از زبان انگليسي به زبان مقصد منتقل كند، به هيچ وجه نمي توان او را مترجمي خبره و مسلط ناميد. انتقال و تزريق حس و معناي واژه ها از زبان اصلي به زبان مقصد يكي از مهم ترين توانايي هايي است كه يك مترجم قوي در كارنامه ي دانش و مهارت هاي خود به ثبت مي رساند.
استاد دانشگاه شيراز با توصيف نرم افزارها و ربات هاي هوشمند مترجم، تاكيد كرد: براي دست يابي به محتوايي تميز و دقيق، نياز به اعتمادكردن به مغز و هوشي انساني است كه علاوه بر مهارت، به احساس، تجربه، ادراك و هنر مجهز است. به همين خاطر است كه با وجود رشد و شكوفايي فناوري، هنوز هم نمي توان ماشين هاي ترجمه را جايگزين انسان هايي كرد كه شور و شعور را در پيوندي ظريف و دوست داشتني در فهرست ويژگي هاي خود دارند.
وي در ادامه درك صحيح از پيام متن، آشنايي با سبك هردو زبان، حفظ لحن نويسنده در متن ترجمه شده، انتخاب معادل درست و دقيق براي واژگان، رعايت علامت نقطه گذاري و نشانه گذاري، انشايي روان و سليس، توضيح نكات مبهم براي خوانندگان در حاشيه، رساندن مفهوم متن اصلي بدون هيچ دخل و تصرف و انتقال مفاهيم در قالب ساختار دستوري زبان مقصد؛ را از نكاتي برشمرد كه براي بهترشدن ترجمه ي شعر حافظ بايد به آنها توجه داشت.
در ادامه ي اين مراسم آقاي پيام درخشان فرد، كارشناس ارشد پژوهش هنر و استاد مدعو دانشكده ي هنر و معماري دانشگاه شيراز به بُعد هنري و موسيقيايي اشعار حافظ پرداخت.
وي با بيان اين مقدمه كه پس از اولين آشنايي انگليسي زبانان با اشعار حافظ در نيمه ي دوم قرن هجدهم، بيش از يكصد ترجمه از آن ها انجام شده است، اما تنها برخي از مترجمان، اشعار را به نظم ترجمه نموده اند، به پژوهش خود در اين باره (پايان نامه ي كارشناسي ارشد 1394) اشاره كرد و گفت: تحقيق من از نوع ميان رشته اي و توصيفي ـ مقايسه اي است كه هدف از انجام آن، يافتن شيوه اي براي برگردان غزل حافظ در قالب شعر انگليسي بوده است.
استاد مدعو دانشكده ي هنر و معماري دانشگاه شيراز ، ابتدا به ميزان آشنايي حافظ با موسيقي و ساز اشاره وخاطر نشان كرد: حافظ در اين موضوع تبحر خاصي داشته است.
وي در ادامه ابعاد شكل دهنده ي موسيقي در شعر فارسي و انگليسي را به طور اجمالي معرفي كرد و به دسته بندي غزليات حافظ بر مبناي فرم و موسيقي (وزن) آن ها و نيز پربسامدترين آن ها پرداخت.
اين كارشناس ارشد پژوهش هنر گفت: از آنجايي كه عنصر اصلي موسيقي ساز در شعر پارسي و انگليسي ذاتاَ متفاوتند و امكان مقايسه ي ادبي اين دو وجود ندارد؛ ريتم و نُت موسيقي اشعار، تنها بستر ممكن براي مقايسه اين دو مقايسه است.
آقاي درخشان فرد در پايان ريتم غزلياتي كه بيش ترين ترجمه را داشتند با ترجمه ها مقايسه و ميزان نزديكي و توانايي مترجمان در انتقال ريتم اشعار را نشان داد.
   تاریخ: ۱۸:۵۰ - ۱۶/۰۵/۱۳۹۸   بازدید: ۵۸۴

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)