روابط عمومی دانشگاه شیراز
شنبه ۲۵ آبان ۱۳۹۸

برگزاري نشست تخصصي «از غيريت تا هويت : تحليلي زباني ادبي بر هويت ايرانيان و زبان عربي»
 
در ادامه سلسله نشست هاي پروژه هويت ايرانيان، نشست «از غيريت تا هويت : تحليلي زباني ادبي بر هويت ايرانيان و زبان عربي» با همكاري پروژه هويت ايرانيان، بخش زبان عربي دانشگاه شيراز و انجمن علمي بخش زبان عربي با سخنراني آقاي دكتر شهريار نيازي استاد زبان وادبيات عربي دانشگاه تهران ودبير كميته فرهنگ مركز الگوي پيشرفت ايراني اسلامي، آقاي دكتر سيد فضل الله ميرقادري استاد دانشگاه شيراز و آقاي دكتر موسي عربي استاد بخش عربي دانشگاه شيراز، در سالن دكتر شهيدي دانشكده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه شيراز برگزار شد .
در ابتداي اين نشست دكتر موسي عربي، استاد زبان و ادبيات عرب دانشگاه شيراز دبير كميته هويت ايرانيان وزبان عربي به تشريح اهداف برگزاري نشست پرداخت و بر ضرورت برگزاري چنين نشست هايي در جهت تصميم گيري هاي كلان در جامعه تاكيد كرد و نشست« از هويت تا غيريت» را اولين نشست تخصصي در رابطه زبان عربي و هويت در سطح دانشگاه شيراز دانست و از معاونت پژوهشي دانشگاه شيراز و پروژه هويت ايرانيان براي برگزاري چنين نشست هايي تقدير كرد.
دكتر شهريار نيازي استاد دانشگاه تهران به عنوان اولين سخنران نشست بود. دكتر نيازي با اين طرح اين موضوع كه زبان عربي ومتن قرآن تا چه ميزان وبه چه شكل بر هويت بخشي ايرانيان موثر بوده است وآيا مي توان تفكيكي بين اسلام وزبان عربي قائل شد به سير تاريخي تعامل ايرانيان با زبان عربي و استفاده از سرمايه هاي انساني وفرهنگي شكل گرفته از اين تعامل پرداخت وبيان داشت ايرانيان ضمن حفظ زبان فارسي در دو سطح آوايي و دستوري كه حامل هويت ايراني است و بدون اينكه از لهجه هاي عربي تاثير بپذيرند ومانند كشورهاي مصر و الجزائر و ... مستعرب شوند، زبان عربي معيار را كه همان زبان قرآن است پذيرفتند و بسياري از آثار برجسته علمي وفرهنگي را كه تا امروز در جهان عربي تدريس مي شود به رشته تحرير در آوردند وتركيب هويت ايراني اسلامي را به وجود آورند و اين هويت ايراني اسلامي در دوران صفويه به نقطه عطف خود رسيد تا اينكه پاي غربي ها به جنوب ايران باز شد و در زمان قاجار و در نهايت در دوران پهلوي شاهد پديد آمدن هويت سه پاره يعني ايراني - اسلامي - غربي شديم و در اين ميان مردم كه به معقتدات ديني پايبند بودند دچار يك بحران هويتي شدند تا اينكه با پيروزي انقلاب اسلامي، حركت موازي هويت ايراني اسلامي به مسير خود برگشت و مرزهاي هويتي و فرهنگي كه در دوران پهلوي بسته شده بود بر روي جهان عرب و جهان اسلام را باز كرد و ايران امروز به مانند گذشته در سطح منطقه وجهان اسلام وعرب همواره الهام بخش شد.
اين استاد دانشگاه در اين خصوص اظهار داشتند هر چند ما نتوانستيم از اين گشايش مرزها در سطح فرهنگي آنگونه كه بايد بهره ببريم وبيشتر استفاده امنيتي كرديم اما به لحاظ اينكه انقلاب اسلامي منادي اسلام ناب و اسلام كرامت انسانها و اسلام جهاني و عدالت محور است ونه اسلام داعشي و فرقه اي ، مي توان از اين فرصت استفاده كرد و با خوي فرهنگي كه از گذشته داشته ايم هويت فرهنگي خود را با دنيا به اشتراك بگذاريم.
عضو مركز الگوي پيشرفت ايراني اسلامي در بخش ديگري از صحبتهاي خود به سرمايه هاي فرهنگي وعلمي كه دانشمندان ايراني در طي قرنها كه نمونه آن در كتابهاي يتيمه الدهر تا خريده القصر وجود دارد اشاره كرد وبيان داشت اين سرمايه هاي هويت بخش، حاصل تلاش و كوشش ايرانيان بوده است كه مي توان با تكيه بر آنها و الهام گرفتن، راه آينده را در پيش گرفت. ايشان در پايان ضمن تاكيد بر اهميت هويت تاريخي اظهار داشت كه نبايد در گذشته ماند و وشعوبي فكر كرد چرا كه هويت در تمدن باز مي شود و به مسير خود ادامه مي دهد.
دكتر سيد فضل الله ميرقادري استاد دانشگاه شيراز ديگر سخنران اين نشست ابتدا به بررسي تعاريف هويت پرداخت و به هويت ديني ارتباط ايرانيان با اسلام پرداخت و بيان داشت ايرانيان كه پيرو همان پندار نيك، گفتار نيك و كردار نيك بودند به استقبال اسلام رفتند و با آموزه هاي كامل اسلام در اين زمينه شاهكارهاي ادبي و هنري وعلمي به زبان عربي خلق كردند كه همه از سر ميل باطني بوده است وي در اين خصوص به اشعار عربي مولانا جلال الدين بلخي كه به 1800 بيت مي رسد اشاره كرد وهمچنين به ذكر مثالهاي ديگري از اشعار عرفاني فارسي متاثر از منابع اسلامي وعربي پرداخت.
اين استاد دانشگاه با اشاره به انواع هويت اعم از فردي و صنفي وجمعي وملي و... به جاي هويت جهاني از هويت جامع نام برد كه در پرتو آن مي توان از تمام ابعاد هويتي و وجودي انسان صحبت كرد و به همبستگي رسيد و با ذكر موانع اين همبستگي و برطرف كردن آنها به مهمترين عناصر اتحاد ملت ها يعني باورهاي ديني ومكتبي كه جهت دهنده هستند اشاره كرد.
دكتر سيد فضل الله ميرقادري به جلوه هاي تعامل بين هويت ايراني و زبان عربي يعني قرآن و روايات وشعر و نثر پرداخت و هر كدام را به صورت جداگانه در آثار ايرانياني چون حافظ و مولانا وسعدي و ديگر اديبان مورد تحليل و بررسي قرار داد و عربي ستيزي را ناشي از جريانات دين ستيزانه و ساده انگارانه وافكار استعماري دانست .
دكتر موسي عربي عضو هيات علمي دانشگاه شيراز سخنان خود را تحت عنوان : از هويت يابي تا هويت سازي : بررسي موردي اشعار ديني شاعران عربي سراي فارس ارائه داد.
اين استاد دانشگاه در ابتدا با بررسي مفهوم هويت به معناي مدرن آن، به سيال بودن عناصر هويت اشاره كرد و با تشريح رويكرد قرآن به مفهوم هويت به دو وجه تمايز و همبستگي اشاره كرد واظهار داشت عناصري مانند رنگ و زبان و نژاد در نگاه قرآني به عنوان مولفه هاي سيال وتمايز مطرح است و مفاهيم فطري وانساني مانند توحيد و عدالت به عنوان مولفه هاي ثابت وهمبستگي مورد توجه است از همين رو با تحليل اشعار ديني شاعران ايراني به خصوص شاعران استان فارس به عنوان محل تلاقي هويت ايراني اسلامي و با رويكرد هويت يابي پيوسته اين نكته مورد توجه قرار مي گيرد.
عضو هيات علمي دانشگاه شيراز عنوان كرد ايرانيان زبان عربي را به عنوان ابزاري براي نشر مفاهيم توحيدي و عدالت ورزي قرار دادند و غيريّت در شعر اين شاعران، ظالمان و مخالفان ارزشهاي ديني وانساني بوده اند نه مسائل نژادي و زباني، مساله اي كه در شاهكارهاي ادبيات فارسي چون شاهنامه نيز مشهود است و تلاش فردوسي پيوسته مبارزه ظلم و نشر مفاهيم توحيدي و عدالت جويانه بوده است و اگر جايي مساله نژاد و زبان ومطرح مي شود در ذيل همان افكار توحيدي و عدالت محوري و دعوت به خوبي ها ودوري از كژي هاست.
اين استاد دانشگاه اشعار عربي شاعراني چون سحاب ني ريز، ملامحمد نامداري، مويد الدين شيرازي را مورد بررسي قرار دادند وبيان داشت كه اين اشعار عربي در كنار اشعار فارسي كه حامل يك روح هستند، به عنوان ذخاير هويتي كه پيوسته بر مفاهيم فطري واسلامي مانند توحيد وعدالت تاكيد دارد مي تواند راهبردي ملي وحتي جهان شمول براي هويت سازي مورد توجه وتحقيق قرار گيرد.
دكتر موسي عربي در پايان بر اين نكته تاكيد كرد كه اگر روح اشعار عربي ايرانيان مورد توجه قرار گيرد به راحتي مي توان جريانات شعوبي و نژادپراستانه و ضد اسلامي را از جريانات ديني و اسلامي تفكيك كرد و حتي بسياري از چالشهاي موجود بين ايران و جهان عرب با اين رويكرد قابل حل خواهد بود.
در پايان نشست حاضران در جلسه با پرسش در خصوص مسائل مطرح شده پرداختند .

   تاریخ: ۲۰:۴۸ - ۰۴/۰۸/۱۳۹۸   بازدید: ۳۱۹

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)