دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی دانشگاه شیراز
دوشنبه ۵ آبان ۱۳۹۹

يادي از صاحب گلستان و بوستان در سالروز بزرگداشت شيخ اجل
 
چه كسي است كه نداند سعدي در كنار شاعران بزرگي چون فردوسي و حافظ نقشي اساسي در احيا و حفظ زبان پارسي داشته است.
به گزارش خبرنگار گروه استان هاي باشگاه خبرنگاران جوان از شيراز، در ايام شيوع ويروس كرونا و كاهش سفر هاي گردشگري با ما در فضاي مجازي همراه شويد تا با شاعر اخلاق مدار حافظ زبان پارسي سعدي شيرازي بيشتر آشنا شويد.
سعدي شيرازي استاد مسلم سخن، شاعراخلاق مداري است كه توانست با اندوخته هاي حكيمانه و واژه هاي دلنشين بناي استوار زبان فارسي را مستحكم سازد و با سرودن شعر هاي ناب و خلق شاهكار هايي چون گلستان و بوستان خدمتي ارزنده به ادب و فرهنگ اين مرز و بوم كند.
سفر در دنياي مجازي با استاد سخن شاعر اخلاق مدار سعدي شيرازي
مشرف الدين مصلح بن عبدالله سعدي شيرازي شاعر، نويسنده و از بزرگترين سخن سرايان جهان در سده هفتم هجري است.او در شيراز ديده به جهان گشود، شهرت او بيشتر به دليل نظم و نثر آهنگين و غني سعدي به بشمار مي رود.اين شاعر از چنان اعتبار و جايگاهي برخوردار است كه به او لقب استاد سخن و شيخ اجل داده اند.سعدي در برهه اي به دليل شرايط نابسامان ايران، كشور را ترك كرد و اين امر سر آغازي بر سفر هاي طولاني او بود.
او پس از چندين سال سفر با اندوخته و تجربه هاي فراوان به وطن بازگشت و به تأليف آثار خود پرداخت.مواعظ، صاحبيه، قصايد سعدي، مراثي سعدي، مفردات سعدي، كتاب نصيحه الملوك، رساله در عقل و عشق، الجواب، مجالس پنجگانه و هزليات سعدي از جمله اثر هاي استاد سخن پارسي محسوب مي شود.
غزليات شيخ سعدي از مشهورترين آثار او به شمار مي رود كه در قالب نظم و نثر سروده شده است.در تمامي شعر هاي او سعي شد تا فاصله ايجاد شده اجتماعي كه شامل شكاف هاي فرهنگي، قومي، زباني و مذهبي است، بيرنگ شود تا بتواند به انسجام و همبستگي دست يابد.
او معتقد بود كه تضمين سلامت و امنيت فردي در جامعه تنها در زماني انجام مي شود كه منشا و صاحب قدرت سياسي به حفظ و حراست از حقوق افراد جامعه توجه و بدان عمل كند.
شهرت سعدي تنها مختص به ايران نيست، حتي در زمان خودش به هندوستان و آسياي صغير نيز آوازه اش رسيد. آوازه اين شاعر بيانگر چند نكته بود، نخست اينكه او زبان شيواي خود را وقف مدح و احساسات عاشقانه نكرد و ديگر آن كه او شاعري جهانگرد به شمار مي رفت كه تجربه هاي خود را براي ديگران با زيبايي و شيريني بيان مي كرد.
همچنين سعدي شيرازي به شاعري شوخ طبع و بذله گو مشهور است كه اين امر سبب مي شود تا خواننده مجذوب شخصيت و انديشه هاي او شود.اين شاعر بلندآوازه پس از عمري تلاش در راه غني سازي ادبيات فارسي در نيمه دوم سده هفتم خورشيدي به ديار حق شتافت و اينك آرامگاه او در شهر شيراز ميعادگاه دوستداران اهل فرهنگ و ادب است.
اول ارديبهشت ماه، روز بزرگداشت شيخ اجل سعدي بزرگ، خرامان از راه مي رسد و در اين فرخنده روز ما ياد او را گرامي مي داريم، چون او ياد ما و ياد مردمان همه عصر ها و نسل ها را گرامي داشته است، و در حقيقت اين اوست كه هم ما را به ياد كرد خودش وا مي دارد، هم ما را به ياد خودمان مي اندازد.
سفر در دنياي مجازي با استاد سخن شاعر اخلاق مدار سعدي شيرازي
بسياري از دانشوران و سعدي شناسان توجه به آثار و اخلاق سعدي و الهام گرفتن از شخصيت برجسته استاد سخن را لازمه و ضرورت زندگي امروزي مي دانند و معتقدند توجه به آثار و انديشه هاي شيخ اجل موجب بازشناسي فرهنگ غني ايراني مي شود.
سعدي شاعري است كه بيش از همه شاعران به احوال مردمان از جهات مختلف نگريسته و به ياري نبوغ و تجربه سرشار خويش مطالبي نگاشته كه تا زماني كه انسان و انسانيت برقرار است و از رونق و اعتبار نخواهد افتاد.
آيا در آثار سعدي سخني متناسب با شرايط امروز جامعه و جود دارد؟
محمد حسين كرمي استاد دانشگاه شيراز در گفت و گو با خبرنگار گروه استان هاي باشگاه خبرنگاران جوان از شيراز، گفت: سعدي از بيماري و وظيفه انساني در اين روزگار چيز ها گفته است؟! سفارش هايش به صاحبان حكومت و قدرت و مكنت و به همه مردم جامعه، چه بسيار و چه مقدار ارزشمند است.
اينكه سعدي فرموده است:
اگر در سراي سعادت كس است
ز گفتار سعديش حرفي بس است،


سخني به گزاف نيست! كافي است شما به همين چند بيت زير كه اين روز ها از قول بسياري از حاكمان جهان هم نقل مي شود توجه كنيد.
بني آدم اعضاي يك پيكرند
كه در آفرينش ز يك گوهرند
چو عضوي به درد آورد روزگار
دگر عضو ها را نماند قرار
تو كز محنت ديگران بي غمي
نشايد كه نامت نهند آدمي
او بيان كرد: اگر مضامين اين ابيات و يا فقط بيت آخر، مورد توجه و عمل قرار گيرد، مشكلات بسياري از مردم جهان رفع مي شود.
سفر در دنياي مجازي با استاد سخن شاعر اخلاق مدار سعدي شيرازي
كرمي تصريح كرد: فقط به دو حكايت از بوستان سعدي كه بار ها خوانده و شنيده ايد يك بار ديگر توجه كنيد:
يكي حكايت عمر بن عبدالعزيز مردي خوشنام از سلسله بدنام بني اميه، كه انگشتر بسيار گرانبهايي داشت و در روزگاري كه خشكسالي و تنگدستي مردم را تهديد مي كرد، آن را فروخت و خرج مردمش كرد.

سفر در دنياي مجازي با استاد سخن شاعر اخلاق مدار سعدي شيرازي
چو در مردم آرام و قوّت نديد
خود آسوده بودن مروّت نديد
چو بيند كسي زهر در كام خلق
كي اش بگذرد آب نوشين به حلق
بفرمود بفروختندش به سيم
كه رحم آمدش بر فقير و يتيم
انگشتري كه هيچ، همين امروز چه مقدار ارز و سكه در خانه ها و گاو صندوق ها پنهان شده و به كار هيچ كس نمي آيد، نه صاحبان آنها و نه ديگران، و چه سود كه مردم از فقر و ناداري چه رنج ها مي كشند.
گروهي به ملامت او پرداختند كه ديگر چنين چيز ارزشمندي به دست نخواهي آورد.
او گريه مي كرد و مي گفت:
كه زشت است پيرايه بر شهريار
دل شهري از ناتواني فگار
مرا شايد انگشتري بي نگين
نشايد دل خلقي اندوهگين
خنك آنكه آسايش مرد و زن
گزيند بر آسايش خويشتن
نكردند رغبت هنرپروران
به شادي خويش از غم ديگران
اگر خوش بخسبد ملك بر سرير
نه پندارد آسوده خسبد فقير
يكي ديگر حكايت آتش سوزي در بازار بغداد است كه بدون هيچ گونه توضيح اضافي توجه كنيد تا ببينيم سعدي هشت قرن پيش براي امروز ما چه گفته است.
شبي دود خلق (آه) آتشي برفروخت
شنيدم كه بغداد نيمي بسوخت
يكي شكر گفت اندر آن خاك و دود
كه دكان ما را گزندي نبود!
استاد دانشگاه شيراز ادامه داد: اين دو بيت احوال چند درصد از ما مردمان را، در همين روزگاري كه آتش ناداري و بيماري به جان مردم افتاده است، بيان مي كند! ببينيم سعدي از زبان جهان ديده اي كه بايد خود او باشد چه مي گويد:
جهانديده اي گفتش اي بوالهوس
تو را خود غم خويشتن بود و بس
پسندي كه شهري بسوزد به نار
اگرچه سرايت بود بركنار
به جز سنگدل كي كند معده تنگ
چوبيند كسان بر شكم بسته سنگ
توانگر خود آن لقمه، چون مي خورد
چو بيند كه درويش خون ميخورد! مگو تندرست است رنجور دار
كه مي پيچد از غصه رنجور وار
رنجور يعني بيمار، رنجور دار يعني كسي كه از بيمار پرستاري مي كند.
تنكدل يعني انسان هاي حساس و نازك دل
تنكدل چو ياران به منزل رسند
نخسبد كه واماندگان از پس اند! دل پادشاهان شود باركش
چو بينند در گِل، خَر خاركِش
اگر در سراي سعادت كس است
ز گفتار سعديش حرفي بس است
همينت بسنده است اگر بشنوي
كه گر خار كاري سمن ندروي
مثبت انديشي در جهان بيني سعدي
اكبر صياد كوه عضو هيئت علمي دانشگاه شيراز در گفت و گو با خبرنگار گروه استان هاي باشگاه خبرنگاران جوان از شيراز، گفت: بي گمان هر شاعر، نويسنده يا هنرمندي كه بتواند دل انسان هاي زيادي را بدست آورد و در فراز و نشيب هاي گوناگون تاريخ ماندگار بماند و همراه با خوشي ها و ناخوشي هاي مردم باشد، اين چنين شخصيتي به هنر ناب دست يافته است و كالاي ارزشمندي براي ارائه كردن در دست دارد.
او، اضافه كرد: شيخ مصلح الدين سعدي شيرازي بي ترديد يكي از اين شخصيت هاي بزرگ تاريخي است كه از زمان حياتش تا كنون، نه تنها در ميان جامعه پارسي زبانان بلكه در بسياري از نقاط جهان مردم خوان انديشه و هنر او بهره مند شده اند.
سفر در دنياي مجازي با استاد سخن شاعر اخلاق مدار سعدي شيرازي
صياد كوه اظهار كرد: بنيادي ترين پرسشي كه براي همه سعدي پژوهان و مخاطبان شيخ اجل همواره مطرح بوده اين است كه رمز و راز اين رويكرد همگاني فرا مكاني و فرا زماني در چيست؟
او تاكيد كرد: بسياري از سعدي شناسان با تمركز بر محور هاي گوناگون ذهن و زبان شيخ اجل تلاش كرده اند رمزي از اين پيروزي جهان گير را بگشايند كه يكي از اين عوامل رويكرد گسترده به جهان انديشگاني و فكر جهان بيني او ارتباط دارد.
انديشه اي كه مولانا مي فرمايد: همه هستي انسان است.
اي برادر تو همه انديشه اي مابقي خود استخوان ريشه اي
گر گل است انديشه تو گلشني ور بود خاري تو هيمه گلخني
عضو هيئت علمي دانشگاه شيراز گفت: اين جهان انديشگاني و فكري يك هندسه و يك چهار چوب دارد كه با بررسي آثار او، مي توان تا حدود زيادي خطوط آن را ترسيم كرد.
صياد كوه بيان كرد: با تامل در آثار شيخ اجل اين نكته آشكار مي شود كه يكي از خطوط برجسته و پر بسامد جهان بيني او، شادكامي و مثبت انديشي است تا بتوان نمايندگي خط فكري ايشان را به بيت هاي زير ارتباط داد.
هنوز با همه دردم اميد به درمان است
كه آخري بود آخر شبان يلدا را
به جهان خرم از آنم كه جهان خرم از اوست
عاشقم بر همه عالم كه همه عالم از اوست
او، افزود: اين بيت ها و اشعار كه در آثار شيخ مصلح الدين سعدي شيرازي به فراواني ديده مي شود مانند يك الگو و سرمشق مورد اعتماد و تاكيد در جهان بيني سعدي است، كه مستندات اين گفته را مي توان در نتيجه هاي مثبت و خوش بينانه بسياري از حكايت هاي گلستان و بوستان سعدي يافت، يا در بخش عظيمي از غزليات او اين روايت فكري را مي توان به آساني مشاهده كرد.
صياد كوه اضافه كرد: اگر جفت واژ هايي مانند (سازگاري و خشونت)، (اميد و ناميدي)، (شادي و غم)، (پويايي و ايستايي) و (راستي و دروغ) را در آثار او دنبال كنيم پسامد حضور واژ هاي مثبت و انرژي بخش در آثار چشمگير بوده و اين امر اتفاقي نيست بلكه تشعشع يا بازتابي بوده كه از دل و فكر شيخ اجل به بيرون رسيده است.
عضو هيئت علمي دانشگاه شيراز اظهار كرد: در اين روز هاي تلخ كه كرونا بر جهان حكمراني مي كند لازم است جامعه شناسان و دست اندركاران امور فرهنگي در پي تغيير يا ايجاد الگوهايي باشند كه شيخ بزرگ شيراز سفارش كرده است.
او، گفت: تغيير الگواره هاي فكري و اجتماعي همواره براي ملت هايي كه قصد تغيير و رسيدن به كمال را داشته باشند، با فرصت مغتنمي بوده كه در اين برهه دشوار بهتر است جامعه جهاني الگو واره هاي القاء كننده نا اميدي و منفي نگري را به سمت الگو واره هاي مثبت انديشي، شادي و اميد تغيير دهند.
عضو هيئت علمي دانشگاه شيراز بيان كرد: اگر چه در حال حاضر نقطه هاي مثبت انديشي و زيست شادمانه در فرهنگمان كم رنگ شده، اما پيشينه غني فرهنگي و ادبي ما، اين امكان را در اختيار جامعه قرار مي دهد تا بدين تغيير الگويي بينديشيم و در اين راه انديشه ها و پيشنهاد هاي بزرگاني مانند شيخ اجل مي تواند بسيار راه گشا باشد.
مانند بيت زير
رقص وقتي مسلمت باشد
كاستين بر دو عالم افشاني
   تاریخ: ۱۴:۰۸ - ۰۱/۰۲/۱۳۹۹   بازدید: ۴۸۱

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)