روابط عمومی دانشگاه شیراز
جمعه ۱۶ خرداد ۱۳۹۹

ملاصدرا قطب فرهنگي يك ملت است
 
سعيدرضا اميرآبادي- گروه خبر

اشاره:
گنجينه هاي مادي و معنوي بي شماري در قلب شهر ديرينه شيراز آرميده اند. گنبد ملكوتي شاهچراغ بر فضاي معنوي شهر پرتوافشاني مي كند و سعدي و حافظ و خواجوي كرمان فرازهايي از ادبيات و صلح دوستي و تمدن ايران زمين را در مقياس جهاني به رخ مي كشند. به بازارهاي كهنه شهر كه مي رسيم، مردم مداري و معماري و اصالت مشهود است و كوچه باغ هاي شهرراز با همه ويرانگي هايش، هنوز هم رهگذران را به وجد مي آورد. گنجينه هاي شهر شش هزار ساله تنها در انحصار ابعاد معنوي و تعالي انساني قرار نمي گيرند؛ بلكه با نگاهي هوشمندانه مي توان از آنها درآمدزايي كرد و از مواهب اقتصادي آن در راستاي بهبود وضعيت معيشتي مردم بهره جست. در سال هاي اخير تلاش هايي براي جهاني سازي پتانسيل هاي شهر راز صورت گرفته ولي به نظر مي رسد كه هنوز هزارراه نرفته پيش رو داريم تا اين شهر ديرينه با شهرنشينان فرهنگ مدارش به جايگاه اصلي خود نزديك شود.
يكي از پتانسيل هاي خاموشي كه در سال هاي اخير مورد توجه متوليان دستگاه فرهنگ و مديران اجرايي شهر قرار گرفته به برگزاري يادمان هايي براي صدرالدين محمد بن ابراهيم قوام شيرازي مشهور به ملاصدرا و صدرالمتألهين فيلسوف ايراني سدهٔ يازدهم هجري قمري و بنيان گذار حكمت متعاليه باز مي گردد. متأسفانه سرمايه گذاري براي بازشناساندن اين فيلسوف بزرگ با تأخيري بزرگ انجام شده است. اما همين كه در برهه معاصر جمعي از مقامات ارشد شهر و استان به دور يكديگر براي نكوداشت مقام شامخ او گردهم مي آيند، اقدامي نيكو و تحسين برانگيز است. بايد در نظر داشت كه فيلسوف گرانمايه پارسي زبان داراي ان چنان بركات سترگي هست كه بايد مجاهدت هاي بيشتري براي شناساندن او به افكار عمومي صورت گيرد.
متأسفانه گرفتار آمدن در مهلكه كرونا مجالي باقي نگذاشت تا عموم مردم در مراسم بزرگداشت و يادمان اين مقام شامخ دين و ادب و فرهنگ و فلسفله حضور بهم رسانند. با اين حال اميد مي رود در آينده نزديك اقدامات ارزنده تري براي يادآوري رجال بي تكرار اين سرزمين در دستور كار جامعه مديران و مسئولان قرار گيرد. يكم خردادماه باعنوان يادروز ملاصدرا در تقويم ملي ايران به ثبت رسيده است. به همين منظور آيين گرامي داشت مقام فيلسوف و حكيم فرزانه، پايه گذار حكمت متعاليه مشهور به ملاصدرا شامگاه پنجشنبه در مدرسه تاريخي خان برگزار شد. اين مراسم با پخش پيام آيت الله جوادي آملي آغاز به كار كرد و نماينده ولي فقيه در استان فارس، شهردار شيراز، مدير مركز اسناد و كتابخانه ملي فارس، معاون فرهنگي شهردار و رئيس سازمان فرهنگي، اجتماعي و ورزشي شهرداري شيراز، رئيس دانشكده الهيات دانشگاه شيراز و جمعي از اساتيد دانشگاه و انديشمندان حوزه به ارايه بياناتي پيرامون جايگاه ارزنده ملاصدرا پرداختند.

ملاصدرا قطب عقل و علم
آيت الله جوادي آملي در پيامي تصويري كه به مناسبت يادروز ملاصدرا به اين مراسم ارسال شده بود، عنوان كرد: ملاصدرا قطب بودن عقل و علم را با تلاش و كوشش از يك سو و با پذيرش تبعيد از سوي ديگر و نيز با تحمل ناملايمات از دوست و آشنا اثبات كرد. وي افزود: ملاصدرا هم همسايه هاي كم مهري داشت كه او به غربتش وانهادند و هم شاگرداني كم مهر داشت كه حرف هايش را شكوفا نكردند و افزون بر اين، دوستان نامهرباني هم داشت. آيت الله جوادي آملي با بيان اينكه تقريباً چهار قرن از تأليف انديشه ملاصدرا مي گذرد، اظهار داشت: گرچه پس از او حكماي بزرگي آمدند، ولي برخي مخالف او بودند و برخي كه موافق بودند تقيه مي كردند، عده اي نيز با او موافق بودند اما به شرح كوتاهي درباب او اكتفا كردند. وي با بيان اينكه قسمت مهم بهره اي كه آدمي از علم مي برد بعد از مرگ است، عنوان كرد: ما با علم زنده ايم و اسلام تأكيد مي كند كه انسان تا نفس مي كشد بايد عالم باشد، هم اكنون نيز به بركت نظام اسلامي و خون هاي پاك شهدا، از همين رهگذر بسياري از مسائل حل شده است. آيت الله جوادي آملي حوزه و دانشگاه فارس و شيراز را وارثان حكمت ملاصدرا دانست و عنوان كرد: ملاصدرا قطب فرهنگي يك ملت است و اميدوارم كوشش نخبگان و فرهيختگان حوزوي و دانشگاهي به گونه اي باشد كه قرآن و عترت به وسيله اين قطب فرهنگيِ عقلي و علمي، روزبه روز شكوفاتر شود.
كاري سترگ در شأن ملاصدرا
امام جمعه شيراز و نماينده ولي فقيه در استان فارس نيز در اين آيين ضمن قدرداني از شهردار شيراز عنوان كرد: شهرداري شيراز با توجه به ارزش ها و داشته هاي اين شهر تلاش مي كند كاري شايسته و بايسته اين زيست بوم فرهنگي انجام دهد. آيت الله لطف الله دژكام گرامي داشت يادروز ملاصدراي شيرازي را فرصتي براي اداي وظايف خود در قبال فرهنگ غني گذشته دانست و از آن به مثابه راهي براي آينده ياد كرد. وي ابراز داشت: براي بزرگداشت اين انديشمندان بايد تشكيلاتي علمي با كار مستمر داشته باشيم؛ زيرا سالي يك روز و يك بار نشستن كفاف درك اهميت وجود آنان را نمي دهد؛ از همين رو شايسته است براي ملاصدرا كاري سترگ انجام شود. امام جمعه شيراز، با بيان اينكه شيراز بايد نقشي در تداوم فرهنگ بشري ايفا كند، عنوان كرد: اميدوارم محفل گراميداشت ياد ملاصدرا الگوي ما باشد و بتوانيم محيط هاي علمي متناسب با امروز و آينده شيراز را در كنار مجموعه تاريخي مدرسه خان و مدرس ملاصدرا ايجاد كنيم. آيت الله دژكام ملاصدرا را غريب دانست و گفت: اگر كسي او را خوب معرفي كند، همه صاحبان علم و دانش به وجود او و اينكه همشهري هم زبان او هستند افتخار خواهند كرد.
شيراز شهر عرفان و فلسفه
شهردار شيراز نيز در اين آيين با بيان اينكه شيراز با تاريخ پر فراز و نشيب خود جايگاهي عظيم در علم و انديشه دارد، ابراز داشت: مكتب ادبي، هنري، عرفاني، معماري و فلسفي شيراز بخشي از داشته هاي اين فرهنگ شهر است. مهندس حيدر اسكندرپور با طرح اين پرسش كه چرا در زمانه ما در بسياري حوزه هاي فكري، انديشگاني، هنري و معماري كيفيت لازم را نداريم، افزود: مدرسه خان، مدرس ملاصدرا يكي از ثروت هاي تاريخي شهر شيراز است؛ اما در طول ساليان نتوانسته ايم همانند چنين مجموعه هايي را تكثير كنيم و از وجود متفكراني در اندازه ملاصدرا نيز بي بهره بوده ايم؛ درواقع بايد پرسيد كه دليل بي حوصلگي در حوزه انديشه و معماري از كجاست. وي با بيان اينكه به دنبال اين هستيم كه در زمانه فعلي هم به داشته هاي شيراز بيفزاييم، گفت: به عنوان شهردار شيراز علاقه مندم در حوزه هاي فرهنگي، معماري و هنري بسترهاي لازم را براي آنكه شيراز دوباره شيراز شود، فراهم كنيم. مهندس اسكندرپور افزود: اخيراً شهردار فلورانس ايتاليا كه يكي از فرهنگ شهر هاي جهان به شمار مي رود، در گفت و گويي عنوان كرد كه شيراز را باعنوان شهري تراز بين المللي مي شناسد و با عشق گفت كه مايل است با جهان شهر شيراز رابطه فرهنگي برقرار كند. وي ضمن تقدير از امام جمعه شيراز و نماينده ولي فقيه در استان فارس، ابراز داشت: اين حضور و همكاري فرصتي مغتنم براي همه مديران است تا بتوانيم فرصت جديدي را براي شيراز خلق كنيم و قصه اين فرهنگ شهر را دوباره بازگو كنيم.
تعالي مكتب شيراز
مدير مركز اسناد و كتابخانه ملي فارس نيز در اين مراسم با يادكرد از اينكه شيراز به واسطه انديشمندانش دارالعلم لقب يافته، گفت: اين شهر با حضور انديشمندان و حكيماني كه كمترين آموزهاي آنان، راهي به سوي رستگاري و سعادت بشر مي گشايد، اين لقب را يافته است. كوروش كمالي سروستاني نبوغ ملاصدرا را در آميختن شرع و فلسفه و استدلال و عرفان دانست و ابراز داشت: بدين سان شيراز نخستين حوزه مشترك كلام و فلسفه و عرفان در شيعه مي شود. مدير مركز اسناد و كتابخانه ملي فارس مباني باطني اين حكمت يا فلسفه به خصوص در انديشه ملاصدرا را مبتني بر قرآن، برهان و عرفان خواند و گفت: كشف و برهان از بارزترين شاخصه هاي فلسفه حوزه شيراز است و اين دو اصل در آثار همه انديشمندان و فيلسوفان اين حوزه اعم از اهل سنت يا شيعه مشهود است. وي افزود: بر همين اساس نه تنها فلسفه، بلكه عرفان، كلام و ديگر علوم اين حوزه از چنين صبغه معنوي برخوردارند و اين ويژگي ها در روزگاري «مكتب شيراز» را به نماينده فكري تشيع بدل مي كند. دكتر كمالي سروستاني با بيان اينكه بر مبناي انديشه ملاصدرا عقل و دين حقيقت واحدي دارند، گفت: بر اين اساس، يافته هاي عقلاني با دين سازگار است و نيز مبدا سياست، ادراك و تفكر عقلي است كه حاكم جامعه با در نظر گرفتن واقعيت ها و اطلاعات براي تأثيرگذاري و نتيجه گيري مطلوب خود، تعيين و اجرا مـي كند، بنابراين، سياست حاكم براي اداره جامعه، بايد از اصـول عـملي عـلوم عقلي باشد.
ملاصدرا بر قله فلسفه اسلامي
حجت الاسلام قاسم كاكايي، عضو هيئت علمي دانشگاه شيراز در ادامه اين مراسم ملاصدرا را انديشمندي دانست كه تعاليمش او را از همه متفكران پيش از خود، متمايز مي كند. وي افزود: هرچند ملاصدرا در بصره دفن است و قبرش شناخته نيست، از همين مدرسه خان كه مدرس او بود مي توان روح او را حس كرد. دكتر كاكايي بيان داشت: ملاصدرا خدا را براي انسان دروني كرد و اين موضوع را از طريق پيوند علم و استدلالي كردن عرفان مولانا صورت دارد كه كاري عظيم است. اين استاد دانشگاه با بيان اينكه ملاصدرا بر قله فلسفه اسلامي ايستاده است، اظهار داشت: او هر روز بيشتر كشف مي شود؛ با اين حال هنوز ابعاد بسياري از تعاليمش نياز به پژوهش دارد. عضو هيئت علمي دانشگاه شيراز با بيان اينكه ملاصدرا معجوني عقل پذير با نام حكمت متعاليه به ما ارزاني داشته است، ابراز داشت: با اين حال، ملاصدرا در زمان خود خون جگر خورد و از عقل ستيزان و خشك فكران نامهرباني ديد و امروز اميدواريم حوزه ها و دانشگاه ها فكر ملاصدرا را از مهجوريت بيرون آورند؛ زيرا او قطعاً براي نسل جوان سخنان تازه اي خواهد داشت.
   تاریخ: ۱۳:۳۹ - ۰۳/۰۳/۱۳۹۹   بازدید: ۹

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)