روابط عمومی دانشگاه شیراز
شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۸
تاسوعا و عاشوراي حسيني بر همه عاشقان حضرتش تسليت باد

عاشورا از ريشة عشر به معناي ده و دهم و تاسوعا از ريشه تسع به معناي نه و نهم است.
اين لفظ فقط بر نهمين و دهمين روز محرم اطلاق شده است.
به لحاظ آن كه حوادث مهم كربلا در روز نهم و دهم ماه محرم الحرام اتفاق افتاد، اين دو روز را برجسته تر نموده و به نام تاسوعا و عاشورا يعني روز نهم و دهم محرم الحرام در فرهنگ مسلمانان به ويژه شيعيان از جايگاه خاصي بهره مند شد.
ابن اثير در كتاب «نهايه» ميگويد: «عاشورا يك اسم اسلامي است». (1)
همين مطلب را طريحي در «مجمع البحرين» گفته است.(2)
البته پيش از واقعه كربلا، هم پيامبر اسلام(ص) و هم حضرت علي(ع) شهادت امام حسين(ع) را در كربلا پيشگويي كرده بودند. امام حسين(ع) نيز شهادت خود را پيشگويي كرده، به برخي از پيامبران پيشين نيز شهادت آن حضرت وحي شده بود.(3)
پس از آن كه حضرت امام در كربلا به شهادت رسيد، روز عاشورا ميان مردم به روز حزن و اندوه شناخته شد و شيعيان علي(ع) آن روز را روز عزا و عزاداري قرار دادند. از اين رو به نامعاشوراي حسيني شهرت يافت.
امام صادق(ع) فرمود: و أمّا يوم عاشورا فيوم أصيب فيه الحسين(ع) صريعاً بين أصحابه و أصحابه حوله صرعي عراة؛(4)عاشورا روزي است كه حسين(ع) ميان يارانش كشته شد و بر زمين افتاد. ياران او نيز پيرامون او به خاك افتاده و عريان بودند.
روز نهم محرّم، تاسوعاي سال 61 هجري امام حسين و يارانش در محاصرة نيروهاي دشمن بودند. در اين روز دشمن آب را به روي اهل بيت امام حسين(ع) و ياران او بسته بود.
اين روز به دليل اين كه بر اهل بيت سخت گذشت و شايد يكي از روزهاي بسيار سخت و مصيبت بار براي خاندان پيامبر بود،به عنوان تاسوعاي حسيني، مورد توجه شيعيان قرار گرفت.
امام صادق(ع) فرمود: «تاسوعا روزي است كه حسين(ع) و اصحاب او در كربلا محاصره شدند و سپاه شاميان بر ضد آنان گرد آمد. ابن زياد و عمر سعد از فراهم آمدن آن همه سوار خوشحال شدند و آن روز، حسين(ع) و يارانش را ناتوان شمردند و يقين كردند ديگر براي او ياوري نخواهد آمد و عراقيان او را پشتيباني نخواهند كرد».(5)
در مقابل شيعيان، بني اميه و پيروانشان روز عاشورا را روز جشن و سرور قرار دادند. به تدريج دشمنان درباره عاشورا احاديثي ساختند تا آن روز را با فضيلت نشان بدهند، در حالي كه آن روز، روز غم و اندوه و مصيبت است. روزي است كه بهترين انسان را كشتند، جگر رسول خدا را پاره كردند و زنان و كودكان پيامبر را به اسارت بردند، آيا اين روز ميتواند روز مباركي باشد؟!
امام صادق(ع) در همين باره مي فرمايد: بني اميه و همراهان آنان از شاميان، نذر كردند كه اگر امام حسين كشته شد و به سپاهيان (بني اميه) آسيبي نرسيد و حكومت در خاندان ابي سفيان تثبيت شد، روز عاشورا را عيد قرار دهند و به شكرانه پيروزي خود، روزه بگيرند. اين عمل، به صورت روش و سنتي ميان مردم تاكنون ادامه دارد، كه ريشه آن از خاندان ابوسفيان است. در اين روز، مردم روزه مي گيرند و با شادي، با خويشان و بستگان خود، رفتار مي كنند.(6) از اين رو در زيارت عاشورا آمده است:
«اللّهم ان هذا يوم تبرّكت به بنو اميّة وابن آكلة الاكباد».(7)
از جمله روايتي كه در متون روايي و تاريخي راه يافته آن است كه گفته اند: علت نامگذاري روز دهم محرّم به عاشورا آن است كه ده نفر از پيامبران به ده كرامت در اين روز مورد گراميداشت الهي قرار گرفته اند(8)، در حالي كه اين سخن صحيح نيست. ابن دريد ميگويد: «عاشورا يك اسم اسلامي» است و در دوره جاهليت به اين نام معروف نبود.(9)
شيخ عباس قمي با اشاره به همين حديث به نقل از نويسنده «شفاء الصدور» ميگويد: بني اميه روز عاشورا را مبارك ميدانستند. در اين روز براي خود خريد ميكردند و خريد را در آن روز سنّت كرده بودند.آنان در اين روز مراسم عيد بر پا ميكردند، آن روز را روزه ميگرفتند و در آن روز طلب حوائج را مستحب ميدانستند، براي همين درباره روز عاشورا فضايل و مناقبي ساخته اند و حتي دعائي هم درباره آن درست كرده اند كه اولش اين است: «يا قابل توبة آدم يوم عاشورا، يا رافع ادريس الي السماء يوم عاشورا، يا مسكّن السفينة يوم عاشورا يا غياث ابراهيم من النار يوم عاشورا». اينها را ساخته اند تا امر مشتبه شود. آنان در سخنراني هاي خود ميگويند: هر نبيّ وسيله و شرفي دارد و در روز عاشورا اين شرف زياد ميشود، مانند خاموش كردن آتش نمرود براي ابراهيم، قرار گرفتن سفينه نوح كوه جودي، غرق ساختن فرعون در دريا و نجات حضرت موسي از دست فرعون، نجات حضرت عيسي از دست يهوديان.
شيخ عباس قمي در ادامه ميگويد: شيخ صدوق از ميثم تمار نقل كرده امت پيامبر، فرزند پيامبر را ميكشند و روز عاشورا كه فرزند پيامبر را كشته اند، روز مبارك قرار ميدهند! راوي ميگويد: به ميثم گفتم: چگونه آن روز را روز مبارك قرار ميدهند؟ گفت: آنان در فضيلت آن حديث جعل ميكنند و ميگويند: روز عاشورا روزي است كه خداوند توبه آدم را پذيرفته با اينكه توبه آدم در ذي حجه پذيرفته شده است.آنان ميگويند: در عاشورا، يونس از شكم ماهي نجات يافته، در حالي كه در ذي قعده از شكم ماهي نجات يافته است. ميگويند: روز عاشورا روزي است كه كشتي نوح كنار كوه جودي قرار گرفت در حالي كه روز هيجدهم ذي حجه قرار گرفت. آنان ميگويند: روز عاشورا دريا براي موسي شكافته شد در حالي كه در ربيع الاول شكافته شده بود.(10)
حضرت امام رضا(ع) مي فرمايد: «كسي كه در روز عاشورا از انجام كارهاي مورد نياز خويش پرهيز نمايد، خداوند، حوائج دنيا و آخرت او را برآورده كند و كسي كه روز عاشورا را، روز حزن و اندوه و مصيبت و گريه خود قرار دهد، خداوند روز قيامت را، روز شادي و سرور او گرداند و چشمش با ديدن ما در بهشت، روشن گردد.(11)

 
منبع/نویسنده:
پایگاه اطلاع رسانی حوزه
 
تاریخ: ۱۷/۰۶/۱۳۹۸   بازدید: ۵۳

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)