روابط عمومی دانشگاه شیراز
شنبه ۱۶ فروردین ۱۳۹۹
شهادت حضرت امام علي النقي الهادي عليهاالسلام تسليت باد

شناسنامه امام هادي عليه السلام
دهمين پيشواي شيعيان، حضرت امام علي بن محمد الهادي عليه السلام در نيمه ذيحجه، سال 212 هجري در «صريا» متولد شد. نام مباركش «علي»، كنيه اش «ابوالحسن»، و القابش: «نجيب»، «مرتضي»، «هادي»، «نقي»، «عالم»، «فقيه»، «امين»، «مؤتمن»، «طيب»، «متوكل» و «عسكري» مي باشد و مشهورتر از همه «هادي» و «نقي» است.
پدر آن گرامي، پيشواي نهم، حضرت جواد عليه السلام و مادرش بانوي گرانقدر و با فضيلتي به نام «سمانه مغربيه» است كه به «سيده ام الفضل» معروف بود.
اوضاع سياسي و اجتماعي عصر امام هادي عليه السلام
امام هادي عليه السلام بعد از شهادت پدربزرگوارش امام جوادعليه السلام در سال 220 ه .ق در سن شش سالگي به امامت رسيد. در اين مدت سي و سه سال امامتش با شش تن ازطاغوت هاي عباسي رو به رو بود:
1 - معتصم عباسي، در بقيه حكومت او، حدود هفت سال.
2 - واثق پسر معتصم، پنج سال و هفت ماه.
3 - متوكل برادر واثق، چهارده سال.
4 - منتصر پسر متوكل، شش ماه.
5 - مستعين پسرعموي منتصر، شش سال و نه ماه.
6 - معتز پسرديگر متوكل، حدود دو سال.
فضايل امام هادي عليه السلام
امام هادي عليه السلام از نظر نسب، پدري دارد چون امام جواد و خانواده اي چون اهل بيت و مادري كه خود حضرت هادي درباره اش فرموده است: «عَارِفَةٌ بِحَقّي وَ هِي مِنْ اهْلِ الْجَنَّةِ مَايقْرُبُها شَيطانٌ مُريدٌ وَلَاينَالُها كيدُ جَبّارٍ عَنِيدِ وَ هِي مَطْلُوَبةٌ بِعَينِ اللّهِ التي لَاتَنَامُ وَلَاتَتَخَّلَفُ امَّهاتِ الْصَّديقِينَ وَالصّالِحِينَ.» مادر من عارف به حق من است! او از اهل بهشت است؛ زيرا كسي كه عارف به حق امام باشد و او را شناخته باشد، بايد چندين درجه ايمان را دارا باشد. بايد مخلص باشد تا شيطان نتواند در او نفوذ كند. بايد مقام لقاء الله داشته باشد، تا در حفظ خداوند باشد. بايد صديقه باشد تا مادر صديق باشد.
از نظر حسب و فضايل و علم ايشان، بهتر است از زبان خود حضرت نقل كنيم. يحيي ابن اكثم از حضرت هادي از معناي اين آيه شريفه: « وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَكيم؛اگر آنچه درخت در زمين است قلم شود و دريا مركب شود و هفت مرتبه دريا به وجود آيد، كلمات خداوند تمام شدني نيست.» پرسيد كه: مراد از كلمات الله چيست؟ حضرت هادي فرمودند:«نَحْنُ كلِمَاتُ اللّه الَّتي لَاتُدْرَك فَضَائِلُنَا وَلَاتُسْتَقْصَي؛ ماييم كلمات خداوندي، كه فضايل آنان درك شدني و تمام شدني نيست»
سيره هدايتي و تبليغي امام هادي عليه السلام
هدايت در كتب لغت دو معناي «ارائه طريق » و «رساندن به مقصد و مطلوب» را در بردارد. و معمولاً در ارائه راه مطلوب و مثبت به كار مي رود.
در فرهنگ قرآن و عترت هدايت و هادي، بار مفهومي و معنايي بسيار عميق تر از رهنماي جغرافيايي دارد. شناخت راه، شناخت مقصد، شناخت امت و كاروانيان همراه، شناخت موانع و مشكلات مسير، شناخت دزد ها و گردنه ها، ايجاد انگيزه براي حركت، دميدن روح استقامت در رهروان، حفظ اتحاد و هماهنگي كاروان، حمايت و حفاظت از جان و مال و حقوق كاروانيان وظيفه دليل و رهنماي كاروان و بخشي از مفهوم «هادي» در فرهنگ اسلامي است.
امام هادي، حضرت علي بن محمد النقي و معروف به ابن الرضا(ع) خورشيد نورافشاني بود كه از سالهاي 220ق تا سال 254 رسالت رهبري و هدايت امت بزرگ اسلامي را بر دوش داشت و حدود سي و چهار سال ناخداي كشتي اسلام در ميان امواج وحشتناك عصر عباسي بود.
آن بزرگوار در تاريك ترين روزگار سلطه اشرار به زندگي بشريت نور و گرمي بخشيد و در دشوارترين شرايط فرزندان پيامبر و قرآن را حمايت و سرپرستي كرد.
امام هادي عليه السلام و ترويج فرهنگ امامت
با توجه به آگاهي و شناختي كه پيشواي دهم عليه السلام از اوضاع و احوال دوران خود و همچنين دوران فرزندش امام عسگري عليه السلام داشت و مي ديد روز به روز جو فشار و اختناق، شديدتر و حساسيت دستگاه خلافت نسبت به امامان شيعه بيشتر مي گردد و همين امر در آينده نزديك تاريخ امامت را در آستانه تحولي جديد و بي سابقه - يعني غيبت امام(ع) از انظار - قرار مي دهد، يكي از محورهاي كاري خود را آماده ساختن اذهان شيعيان نسبت به غيبت نوه بزرگوارش حضرت مهدي(ع) قرار داد.
فعاليتهاي امام(ع) در اين زمينه در شعاعي محدود و با نهايت دقت و احتياج صورت مي گرفت و سعي حضرت بر اين بود كه هيچ مشخصه اي از حضرت مهدي(ع) - حتي نام او - براي مردم بازگو نشود تا مبادا به گوش حكمرانان عباسي برسد.
امام هادي عليه السلام و مبارزه با انحرافات
از آن رو كه مسئوليت هدايت جامعه پس از نبي اكرم صلي الله عليه و آله به عهده ائمه طاهرين عليهم السلام است و تبيين معارف اصيل و ناب اسلامي را آنان به عهده دارند و ايشان اند كه بايد عقيده و فكر مردم را از انحرافات باز دارند، آن بزرگواران هر يك طبق شرائط ويژه حاكم بر دوران امامت خويش، اين امر مهم را به بهترين شيوه به انجام رسانيدند. امامان ما هر يك كم و بيش در زمان امامت خويش با انحرافات فكري و عقيدتي درگير بودند. امام هادي عليه السلام نيز از اين امر، مستثنا نبودند. در دوران امامت امام دهم عليه السلام بعضي انحرافات عقيدتي مطرح بود كه ريشه در دورانهاي قبل داشت؛ ولي به هر حال، از آنجا كه جامعه مسلمانان و به خصوص شيعه در زمان امام دهم عليه السلام دچار بعضي از اين مشكلات بود، امام به مناسبتهايي با اين انحرافات برخورد مي كرد و با اعلام موضع خويش، نظر حق و صائب را بيان مي نمود و مردم را از باورهاي ناصحيح و غلط بازمي داشت.
سيره اخلاقي و تربيتي امام هادي عليه السلام
پيشوايان معصوم عليهم السلام انسانهاي كامل و برگزيده اي هستند كه به عنوان الگوهاي رفتاري و مشعلهاي فروزان هدايت جامعه بشري از سوي خدا تعيين شده اند. گفتار و رفتار و خوي و منش آنان ترسيم «حيات طيبه» انساني و وجودشان تبلور تمامي ارزشهاي الهي است.
بدون شك، ارتباط با چنين چهره هايي و پيروي از دستورها و رفتارشان، تنها راه دستيابي به كمال انسانيت و سعادت دو جهان است.
پيشواي دهم عليه السلام يكي از پيشتازان دانش و تقوا و كمال است كه وجودش مظهر فضائل اخلاقي و كمالات نفساني و الگوي حق جويان و ستم ستيزان است.
امام هادي پيوسته تحت نظر حكومت هاي جور بود و سعي مي شد آن حضرت با پايگاههاي مردمي و افراد جامعه تماس نداشته باشد، با اين حال آن مقدار از فضائل اخلاقي كه از او بروز كرده، دانشمندان و شرح حال نويسان و حتي دشمنان اهل بيت عليهم السلام را به تحسين و تمجيد آن وجود الهي واداشته است.
داستان هايي از امام هادي عليه السلام
مردي كه كاري براي امام (ع) انجام داده بود و به ازاء آن، مبلغ چهارصد درهم از آن حضرت طلب داشت با دوست خود گفت: «دويست درهم از اين پول را پارچه اي مي خرم تا با آن كار كنم و دويست درهم باقيمانده را خرما مي خرم، تا از آن نبيذ درست كنم.» دوستش مي گويد : «من با شنيدن اين سخن روي از او برگرداندم. در اين هنگام امام هادي (ع) رسيد و در حالي كه آثار خشم در چهره اش نمودار بود از مركبش فرود آمد و فرمود:
«مقبل! به اندرون برو و چهار صد درهم بياور و به اين ملعون بده و به او بگو: اين حق توست، با دويست درهم آن پارچه بخر و نسبت به تصميمي كه درباره دويست درهم باقي مانده گرفته اي از خدا بترس!»
شاگردان و ياران امام هادي عليه السلام
شناسايي و جذب افراد مستعد و آماده و ترتبيت آنان بر اساس تربيتهاي اسلامي و مجهز ساخن آنان به انواع علوم مورد نياز جامعه از رسالتهاي مهم امامان عليهم السلام بود و محدوديتهاي اعمال شده از سوي حكومتهاي وقت هر چند انجام اين رسالت را در حد مطلوب با مشكلاتي مواجه ساخت و بسياري از افراد را از دستيابي به اين سرچشمه هاي زلال دانش و معرفت و بهره گيري از آن محروم كرد، ولي موجب تعطيل شدن آن نگشت. تشنگان حقيقت و شيفتگان امامت تحت پوششهاي مختلف به محضر امامان عليه السلام مي رسيدند و در حد ظرفيت و ميوان معرفت خود از درياي بي كران دانش الهي آن بزرگواران سيراب مي شدند.
بر اساس نوشته شيخ طوسي، تعداد دست پروردگان پيشواي دهم(ع) و كساني كه از آن حضرت در زمينه هاي مختلف علوم اسلامي روايت نقل كرده اند بالغ بر 185 نفر مي شود كه در ميان آنان چهره هاي برجتسه علمي و فقهي فراواني كه داراي تاليفات گوناگوني بودند ديده مي شود.
زلال قلم
جاده ها، اندوه رفتنت را از مدينه تا سامرا ضجه مي زنند.
دنيا، زانوي غم در بغل، پشت در خانه تو، آينده يتيمي خود را عزادار است.
ناگهان، غروب غم انگيزت، نفس دقايق را مي برد. لحظه ها، سر در گريبان ناباوري، حزن و ماتمي جانكاه را مرور مي كنند.
چه زود آفتاب زندگي ات، حجله نشين غروبي تلخ شده است! اين واپسين دقايق تنفس عاشقانه سامراست، در هواي ملكوتي حضورت.
بعد از تو، سرگرداني عشق، دوباره آغاز مي شود.
«ولايت»، سي و سه سال در خنكاي سايه ات آرامش را به تجربه نشسته بود. تمام جاده هاي هدايت، سر بر زانوي ولايت تو داشتند. چگونه شيران قفس، سر به خاك تواضع نسايند در برابر بزرگي ات كه كائنات، در حضورت پيشاني به سجده، فرود مي آورند؟!
كتاب¬شناسي امام هادي عليه السلام
تحليلي از دوران دهمين خورشيد امامت امام هادي(ع)، سيد محمد حسيني، علي رفيعي، قم، دفتر تبليغات اسلامي، 1370ش، 630ص.
صحيفه امام هادي(ع)، جواد قيومي اصفهاني، قم، دفتر انتشارات اسلامي، 1381ش، 431ص.
چهارده نور پاك، عقيقي بخشايشي، ج12، زندگي امام هادي(ع)، قم، انتشارات نويداسلام،1381، 139ص.
تحليلي از زندگاني امام هادي(ع)، باقر شريف قرشي، مشهد، كنگره جهاني حضرت رضا(ع)، 1371ش، 528ص.
زندگاني دهمين پيشواي شيعه حضرت امام هادي(ع)، مرتضي مدرسي چهاردهي، تهران، انتشارات غدير، 1352ش، 250ص.
خورشيد هدايت پيشواي دهم امام علي بن محمد الهادي(ع)، هيئت تحريريه موسسه در راه حق، قم، موسسه در راه حق، 69ص.

 
منبع/نویسنده:
پایگاه اطلاع رسانی حوزه
 
تاریخ: ۰۸/۱۲/۱۳۹۸   بازدید: ۳۸

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)