روابط عمومی دانشگاه شیراز
جمعه ۱۶ خرداد ۱۳۹۹
فرا رسيدن عيد سعيد فطر بر تمام مسلمانان جهان مبارك باد

ضيافتگاه وصل
عيد رمضان آمد و ماه رمضان رفت صد شكر كه اين آمد و صد حيف كه آن رفت
پايان هر عبادتي، عيدي است كه برازنده آن عبادت است و رمضان در ايستگاه فطر به بار مي نشيند و بال مي گشايد. رمضان، فصل وصل است و فطر ضيافتگاه وصال. اگر پايان نماز، سلام است و پايان حج؛ قربان و پايان هفته جمعه، پايان رمضان عيد فطر است عيدي كه در آن گوهر آبديده انسان را سرشته مي دارند و در خاك او بذر توحيد مي كارند. فطر شادمانه ترين عيد اسلام است و چون قافيه، در پايان بيت پرستش مي نشيند. رجب و شعبان، شصت روزِ استقبالند براي رمضان و فطر به تنهايي از عهده بدرقه آن ماه خوب خدا برمي آيد. اينك كه رمضان رفت و عيد فطر آمد به حسرت خواري آن رفتن و شاد باشي اين آمدن، خداي را ثناخوان و سپا گزارنده ايم.
چون كه گل رفت و گلستان شد خراب بوي گل را از كه جوييم؟ از گلاب
آغازي بر يك پايان
عيد فطر، روزي از بي شماري ايام نيست تا در تعيّن يك نام معنا شود. اين روز پايان يك ماه و آغاز يك راه است. پايان ماه اشك ها و لبخندها، رحمت ها و انتظارها، عفوها و استغفارها، پايان هنگامه هاي قشنگ افطار، سحرهاي زيبا، لحظه هاي مناجات با خدا، و آغاز راهي براي بازگشت، فصلي براي شكفتن و ترنمّي براي بازيافتن خودِ گمشده انسان. عيدفطر، عيد زيبايي هاي معنوي، عيد بشارت هاي الهي و روز خوب مهرباني هاي خداست.
جهاد اكبر
واژه «عيد» به معني رجوع و برگشتن است و فطر به معناي آفرينش، ابداع و سرشت و صفتي است كه هر موجود در آغاز خلقتش داراست. از اين رو مي توان عيد فطر را به معناي بازگشت انسان به فطرت الهي خويش دانست. اين تكامل در پرتو جهاد با نفس امّاره و در سايه تهذيب و تزكيه و بهره وري از فرصت هاي ناب به دست مي آيد. در عيد فطر، مؤمنان پس از يك ماه تلاش و مجاهده در عرصه مبارزه با نفس اماره و دور نگه داشتن خويش از آلايش هاي دنيوي، پيروزي خويش را جشن مي گيرند. در اين مبارزه، انسان بر خودخواهي ها، افزون طلبي ها و منيّت هاي خويش غلبه مي كند. در فرهنگ شكوهمند اسلام، از اين خودسازي مقدس به «جهاد اكبر» تعبير شده و رمضان ماه جهاد اكبر و عيد فطر جشن پيروي در اين مبارزه است.
عيد در فرهنگ ديني
واژه «عيد» در فرهنگ ديني، روزي است كه انسان در آن، گناه و معصيتي مرتكب نشود. در روز عيد، عطايا و بخشش هاي خداوند، همراه با شادي و رحمت بر بندگان مؤمن نازل مي شود. در اين روز انسان با نماز و نيايش، غبار غفلت و گناه را از دل مي زدايد و به فطرت توحيدي خويش بازمي گردد. مولاي متقيان حضرت علي عليه السلام در اين باره مي فرمايند: «عيد روزي است كه خداوند روزه و نماز انسان را قبول مي كند و هر روزي كه انسان در آن گناه نكند آن روز عيد است». در قرآن مجيد نيز روزي كه نعمت هاي آسماني بر مؤمنان فرود مي آيد عيد ناميده شده است.
بازگشت پيروزي ه
واژه عيد تنها يك بار در قرآن، در سوره مائده آيه 114 آمده است. در تفسير نمونه، ذيل اين آيه چنين آمده است: «عيد در لغت از ماده عود به معناي بازگشت است؛ لذا به روزهايي كه مشكلات قوم و جمعيتي برطرف مي شود و بازگشت به پيروزي ها و راحتي هاي نخستين مي كند عيد گفته مي شود و در اعياد اسلامي به مناسبت اين كه در پرتو اطاعت يك ماه مبارك رمضان و يا انجام (دادن) فريضه بزرگ حج، صفا و پاكي فطريِ نخستينِ روح و جان بازمي گردد و آلودگي هايي كه برخلاف فطرت است از ميان مي رود، عيد گفته شده است».
روز برگزيده خدا
عالم ربّاني و عارف وارسته ميرزا جواد آقاي ملكي تبريزي درباره عيد فطر گفته است: «عيد فطر، روزي است كه خداوند آن را از ميان ديگر روزها برگزيده است و مخصوص هديه بخشيدن و جايزه دادن به بندگان خويش ساخته است. خداوند به آنان اجازه داده است تا در اين روز نزد حضرتش گرد آيند و برخوان كرم او بنشينند و ادب بندگي به جاي آرند، و چشم اميد به درگاه او دوزند و از خطاهاي خويش پوزش خواهند. نيازهاي خويش به نزد او آرند و آرزوهاي خويش از او خواهد و نيز آنان را وعده و مژده داده است كه هر نيازي به او آرند برآورد و بيش از آنچه چشم دارند به آنان ببخشد. از مهرباني و بنده نوازي، چنان بخشايش و كار سازي در حق آنان روا دارد كه گمان نيز نمي برند.»
عيد فطر در كلام امام خميني رحمه الله
امام راحل، اين روزه دار حقيقي الهي ـ كه رضوان هماره حق بر روح جاودانه اش باد ـ درباره عيد فطر فرموده اند: «عيد ماه مبارك رمضان، عيد وصال است. ما در اين ماه مبارك هر چه قصور كرده باشيم، در اين روز مبارك از او عيدي مي خواهيم. روز عيد فطر براي روزه داران روز لقاء اللّه است.»
رستاخيز پرهيزكاران
حضرت علي عليه السلام در يكي از اعياد فطر، اين روز را به روز قيامت تشبيه كرده اند. در آن خطبه مي فرمايند: «اي مردم، اين روز شما، روزي است كه نيكوكاران در آن پاداش مي گيرند و زيان كاران و تبه كاران در آن نااميد مي گردند و اين شباهتي به روز قيامت دارد؛ پس با خروج از منازل و ره سپاري به سوي جايگاه نماز عيد، خروجتان از قبر و رفتنتان را به سوي پروردگار به ياد آوريد و با ايستادن در جايگاه نماز، ايستادن در برابر پروردگارتان را ياد كنيد و با بازگشت به سوي منازل خود بازگشتان به سوي منازلتان در بهشت برين را متذكر شويد. اي بندگان خدا، كم ترين چيزي كه به زنان و مردان روزه دار داده مي شود اين است كه فرشته اي در آخرين روز ماه رمضان به آنان ندا مي دهد و مي گويد: هان! بشارتتان باد اي بندگان خدا كه گناهان گذشته تان آمرزيده شد. پس به فكر آينده خويش باشيد كه چگونه بقيه ايام را بگذرانيد».
عيد سعيد فطر
عيد سعيد فطر، براي كساني عيد خواهد بود كه از خود به خدا بازگشت كرده و از مجاورت شيطان به سوي پروردگار رحمان برگشته باشند. اين عيد براي آنان سعيد است كه سعادت همراهي با ماه ضيافت خدا را درك كرده و با غفلت و گناه از بزم حضور دوست طرد نشده باشند و براي گروهي فطر حقيقي متجلي خواهد گشت كه از راه راست فطرت گام به انحراف ننهاده و روزه محبت و وصال را با مفطر «توجه به غير خدا» و «دوستي غير دوست» افطار ننموده باشند. عيد فطر روز بازگشت سعادتمندانه انسان به فطرت خداجوي خويش است.
مراقبت پس از ماه رمضان
در شأن نزول آيه 144 سوره آل عمران آمده است: وقتي در جنگ احد شايع شد كه رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم كشته شده، اين شايعه موجب هراس، فرار و تزلزل روحيه رزمندگان سپاه اسلام گرديد. پس از اين واقعه، آيه اي نازل شد: بر فرض كه وجود مقدس پيامبر صلي الله عليه و آله وسلم كشته شده باشد؛ آيا مي خواهيد به گذشته بد خود بازگرديد و از ارزش ها و باورهاي اسلامي خود فاصله بگيريد؟!
در زمان ما نيز ممكن است اين آيه به گونه اي ديگر مصداق يابد. بعضي از مردمان با پايان يافتن ماه مبارك رمضان، همه توفيقاتي را كه در پرتو روزه، شب قدر، شب زنده داري ها، سحرها و مناجات هاي اين ماه حاصل كرده اند، از دست مي دهند و بار ديگر در گرداب روزمرگي هاي زندگي غرق مي شوند. غافل از آن كه اگر چه ماه رمضان و شب قدر طي شد، اما خداي رمضان غروب ندارد و شيفتگان درگاهش بايد لحظه به لحظه استعداد فيض گيري از وسعت بي كران رحمتش را وسعت بخشند و فرصت هاي وصال را غنيمت شمرند.
مراتب مشايعت كنندگان
بزرگ سالك راه پروردگار، سيد بن طاووس، اعلي اللّه مقامه، در تقسيم مشايعت كنندگان ماه رمضان بيان بلندي دارد. ايشان بهترين روزه داران را كساني مي داند كه در ماه رمضان جز برمراد و خواسته الهي گام بر نداشته و آداب و شروط ميهماني خدا را به خوبي رعايت كرده اند. مرتبه ديگر كساني هستند كه در اين ماه در صراط مستقيم گام برداشته اند؛ اما گاه با غفلت و معصيت، از حريم ضيافت حق پاي بيرون نهاده اند. اينان اگر در اين حال با پايان ماه مبارك مواجه شوند در حقيقت وداعي ندارند. ولي اگر اين مرحله با حال توجه آنان همراه باشد پس بايد در وداع خويش براي كوتاهي در رعايت نكردن شروط و آداب اين ماه پشيمان شده و استغفار كنند و به هنگام وداع متأسف و ناراحت باشند. دسته سوم كساني هستند كه نه تنها با دل و جان با ماه مبارك هم دل و هم دم نبوده اند، بلكه برخي از آنان از اين ضيافت الهي ناخرسند نيز بوده اند. اينان اصلاً همراه با ماه مبارك رمضان نبوده اند تا بخواهند در پايان از آن جدا شده و با آن وداع نمايند.
نوروز پرهيزگاران
عيد در پوشيدن جامه هاي نو و لباس هاي رنگارنگ خلاصه نمي شود كه اين معني در خور فهم كودكان است؛ عيد به سياحت در دشت و صحرا تعريف نمي شود كه اين عيد دنياگردان است؛ و نه در نوشيدن و خوردن شربت و شيريني كه اين شاديِ شكم بارگان است؛ و نه در سبزه رويانيدن و سفره هفت سين چيدن كه اين عيد ديرينه پرستان و سنت گرايان است. در فرهنگ اسلام، عيد، موفقيت در راه به جا آوردن وظيفه است و تطهير نفس و تمرين صبر و استقامت؛ چون عيد فطر، نوروز پرهيزكاران.
فرصت هاي گران به
در فرهنگ اسلامي بعضي از مكان ها و برخي از زمان ها شكوه و شرافت ويژه اي دارند. گاه عبادتي در مكان يا زماني خاص، پاداشي چندين برابر مي يابد. از اين رو مؤمنان اين لحظه هاي ناب را غنيمت مي شمرند و مي كوشند تا جان خويش را در پرتو بهره وري از اين فرصت هاي گران بها درخششي تازه بخشند. شب و روز عيد فطر نيز از شمار اين لحظه هاي پربهاست و دعا و نيايش در آن هنگام پاداشي بسيار دارد. از اين رو شايسته است كه انسان در اين روز، بسيار عبادت كند و وقت خود را به بطالت و تنبلي نگذراند و در دعاي خويش سعادت دنيا و آخرت را از پروردگار متعال بخواهد.
عيد و عود
عيد فطر، روزي است كه فطرت خداجوي آدمي به خويش باز آمده و پس از يك ماه رياضت و معنويت، صفا و جدايي يافته و غبار از رخسار برگرفته است. از اين روست كه عيد فطر در حقيقت عيد فطرت است؛ چرا كه انسان به جايگاه اصلي خود «عود» نموده است؛ بازگشت به خدا، به معبود و مطلوب و محبوب حقيقي خود. در عيد فطر هر كس به همان اندازه كه از اين بازگشت بهره اي برده عيدي دارد. در حقيقت، عيد هر كس تبلور روزه اوست. هر كه به هر مقدار توانسته باشد با روزه خويش به فطرت خود بازگردد، به همان مقدار عيد فطر دارد. عيد از آنِ آن كس است كه روزه و ماه ضيافت از آن اوست.
زمزمِ زلالِ نيايش
در عيد فطر دست هاي نيايش را به پاس توفيق حضور در ميهماني مهرباني خدا بلند كرده و با زمزم دعا جاري مي شويم: «بارالها، بزرگي و كبريايي شايسته تو و جُود و بخشش و جلال و جبروت مخصوص توست». گويي بنده مخلص از همه چيز فارغ شده و دل بسته مقام كبريايي او گشته است. آنچه مي خواهد از جود و بخشش اوست و با اعتراف به عظمت و بزرگي خداوند، نيازهاي خويش را فقط و فقط از او مي خواهد: «خداوندا، من از تو خواهش بهترين چيزي را دارم كه بندگان شايسته ات از تو درخواست كرده اند، و پناه مي برم به تو از آن چيزي كه بندگان خوب تو از آن به تو پناه برده اند».
روز پاداش
عيد فطر، روزي است كه خداوند متعال به مؤمنان راستين كه در راه وصال محبوب زحمت سي روزه روزه را بر تن خويش خريده اند عطايي ويژه عنايت مي كند و آنان را از لطف و رحمت بي كران خويش سرشار مي سازد. در آن روز دل هاي عاشق بندگان حق از شكوفه هاي پاداش لب ريز از شادي مي شود و اين مصداق سخن حضرت علي عليه السلام است كه در خطبه روز عيد فطر فرمودند: «روز عيد روزي است كه نيكوكاران پاداش مي گيرند و گناه كاران زيان مي بينند».
روز بازگشت
امام سجّاد عليه السلام عيد فطر را روز بازگشت به خداوند مي دانند و مي فرمايند: «خداوندا، ما در روز عيد فطر ـ كه آن را براي اهل ايمان روز عيد و شادي قرار دادي و براي اهل دين خود روز اجتماع و همياري مقرر نمودي ـ به سويت توبه مي كنيم؛ توبه از گناهاني كه مرتكب شده ايم و از كارهاي ناپسندي كه انجام داده ايم».
زكات فطره
زكات يكي از ضروريات دين مبين اسلام است. در قرآن كريم واژه «زكات» و «صلات» بيشتر به همراه هم آمده است و اين همراهي اهميت والاي زكات را گوش زد مي كند. زكات فطره نيز نوعي زكات است كه پرداخت آن بر همگان واجب است. امام صادق عليه السلام در اين باره مي فرمايند: «كسي كه روزه مي گيرد ولي زكات فطره نمي پردازد، روزه او پذيرفته نمي شود». زكات فطره، هديه اي است كه انسان مومن به شكرانه اطاعت از حق تعالي و بهره گيري از نعمت هاي الهي به محرومان و مستضعفان عطا مي كند و با اين كارِ خود از خداوند مي خواهد كه جان و مال او را از گزند هر گونه آفت و بيماري به دور داشته و به ديگر انسان ها نيز توفيق بهره گيري از نعمت ها را بدهد.
يادي از قيامت
«همه مردم در شب عيد منتظر نواختن طبل و شيپور عيد هستند تا اين كه خودشان را براي فرداي آن روز آماده كنند. روز قيامت نيز همه انسان ها منتظر دميدن نفخه صورند كه با دميدن آن همگي در صحراي سوزان محشر گرد آيند. در صبح روز عيد نيز مردم از منازل خود خارج شده، به سوي مصلاي نماز حركت مي كنند، اين حركت نيز شبيه روزي است كه انسان از قبر خارج مي شود و مناديان الهي بانگ مي زنند كه به سوي محشر حركت نماييد. مركب هاي نمازگزاران نيز فرق مي كند. در روز قيامت نيز مركب هاي اهل محشر متفاوت است. عده اي سواره مي روند و عده اي پياده...». به راستي كه حركت مردم در عيد فطر نمادي از روز محشر است و ياد قيامت در اين روز بسيار عبرت آموز است.
نماد وحدت
در عيد فطر، اجتماع عظيم مردم براي برپايي نماز عيد، نمادي از وحدت شكوهمند مسلمانان است. مردمي كه هم دل و همگام با هم به عبادت حق تعالي مشغول مي شوند و كام خود را با حلاوت ياد او شيرين مي كنند. صفوف به هم پيوسته مردمان در نماز عيد، آيين هاي شكرگزاري و تعظيم سنت هاي اسلامي در اين روز زيباترين شكل وحدت را به نمايش مي گذارد و آثاري گران بها براي جامعه اسلامي به همراه دارد.
روز تكبير
در روايات اسلامي براي اعياد، به ويژه اعياد مذهبي چون عيد فطر، آداب و رسوم خاص معيّن شده است. در حديثي از معصوم آمده است: «عيدهاي خودتان را با تكبير زينب ببخشيد». هم چنين: «عيد فطر و قربان را با گفتن ذكر.. لا اله الاّ اللّه ، اللّه اكبر، الحمد اللّه و سبحان اللّه بياراييد».
اي طالب اگر تو را سر اين راه است و اندر سر تو هواي اين درگاه است
مفتاح فتوح اهل حق داني چيست؟ يك گفتن لا اله الا اللّه است
در نماز عيد نيز بيش از هر نماز ديگري به تكبير توجه شده است. بكوشيم تكبير مان از سر راستي و از روي آگاهي باشد.
عيد و فطرت
در عيد فطر مردمان چند دسته اند، بعضي در ماه رمضان با خداي خويش به مخالفت برخاسته و روزه نگرفته اند. ايشان فطرت خود را در گور جهل و شقاوت زير خروارها خاك معصيت دفن كرده اند. دسته اي ديگر در اين روز شادمانند كه ماه سخني و محدوديت به پايان رسيد و اكنون مثل مواقع ديگر مي توان خورد و آشاميد و به نداي شهوت پاسخ داد. اينان كساني هستند كه روزه برايشان تكليف و سختي است. فطرت آنان بر خلاف خودشان از همان روز عيد، شادي خود را از دست داده و غم زده مي گردد. اما بندگاني هم هستند كه روزه را براي خود «تشريف» مي دانند نه «تكليف»؛ لباس كرامتي مي دانند كه خياط ازل بر قامت انساني آنان دوخته و به ايشان هديه كرده است. اينان در روز عيد، هم مسرورند و هم غمگين، شادمان از آن رو كه كام از وصال محبوب، شيرين داشته اند و محزون از اين رو كه به فراق و جدايي ماه خدا گرفتار آمده اند. براي اينان عيد فطر، عيد فطرت است؛ زيرا فطرت آنان به راستي از آلودگي ها و حجاب ها پاك شده و به وصال محبوب خويش رسيده است.
وداع با ماه خدا
دعاهاي وداع ماه رمضان، از پر شورترين و عارفانه ترين ادعيه به شمار مي روند؛ زيرا از سوز و گداز حبيبي حكايت مي كنند كه فراق محبوب را استغاثه مي كند و اميد ديداري دوباره را در دل بر مي افزود. در اين ميان، پرشورترين دعا، همان است كه در صحيفه سجاديه ثبت شده است و حال بزرگ عارف وارسته و زينب عبادت كنندگان، امام سجّاد عليه السلام ، را باز مي گويد. امام در بخشي بلند از اين دعا اين چنين ناله سر مي دهند: «ما كسي را وداع مي كنيم كه رفتنش براي ما بسيار گران و سخت است و ما را غمگين مي كند؛ ماهي كه شب و روزش رحمت بود».
آغاز بازگشت
عيد آمد و عيد آمد، ياري كه رميد آمد عيدانه فراوان شد، تا باد چنين بادا
سي روز سر به خاك نهادن و روي به آسمان گشودن؛ سي روز خداي را خواندن و اشك از ديده راندن؛ يك ماه لب از طعام دوختن و آداب عشق آموختن؛ سي ظهر و شام، در هر گوشه، سجاده گستراندن؛ سي صبح و سحر، ستارگان فضيلت را به زير كشيدن و خورشيد و ماه را به نيم نگاه نخريدن؛ و سي روز رمضان را چون جان دوست داشتن و تنعم روزگار را به پاي آن ريختن، پاداشي به از اين ندارد كه در دامن فطر بياراميم عيد پايان نيست، آغاز بازگشتي است كه از چشمه فطرت مي جوشد و در سرزمين عنايت مي رويد. عيد، فرجام كاميابانه آغاز پرستش است و اين آغاز را كجا انجامي است؟
ماجراي من و معشوق، مرا پايان نيست هر چه آغاز ندارد، نپذيرد انجام
امروز را نبايد روزه داشت كه از كف عطاي عيد، گرسنگان زكات مي گيرند و سيران برات.
غزل فراق
برگ، تحويل مي كند رمضان بار توديع بر دل اخوان
يارِ ناديده سير زود برفت دير ننشست نازنين مهمان
ماه فرخنده روي بر پيچيد و عليك السلام يا رمضان
الوداع اي زمان طاعت و خير مجلس ذكر و محفل قرآن
سعدي
حافظ منشين بي من و معشوق زماني كايّامِ گل و ياسمن و عيد صيام است
حافظ
روز بس خرم و موسم زهمه خوب تر است عيد فطر است كه عالم همه پر زيب و فر است
مجير الدين بيلقاني
بگذشت مه روزه، عيد آمد و عيد آمد بگذشت شب هجران، معشوق پديد آمد.
عيدرمضان آمد و ماه رمضان رفت صدشكر كه اين آمد و صدحيف كه آن رفت.
نزد خداوند عرش بادا مقبول طاعت خير تو و صيام و قيامت.

 
منبع/نویسنده:
پایگاه اطلاع رسانی حوزه
 
تاریخ: ۰۳/۰۳/۱۳۹۹   بازدید: ۱۶

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)