دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی دانشگاه شیراز
شنبه ۲۷ دی ۱۳۹۹
ولادت با سعادت امام حسن عسكري عليه السلام مبارك باد

دوران عمر ۲۹ ساله امام حسن عسكري (ع) را به سه دوره تقسيم كرد. دوره اول ۱۳سالي است كه زندگي آن حضرت در مدينه گذشت. دوره دوم ۱۰سال است كه در سامرا و قبل از به امامت رسيدن ايشان بود و دوره سوم هم نزديك به ۶ سالي است كه آن حضرت در مقام امامت قرار داشتند. امام حسن عسكري (ع) از شش سال دوران امامت خود، سه سال را در زندان گذرانيدند. امام حسن عسكري (ع) در عمر كوتاه خود آثار مهمي از تفسير قرآن و نشر احكام و بيان مسائل فقهي و جهت دادن به حركت انقلابي شيعياني كه از راه هاي دور براي كسب فيض به محضر امام (ع) مي رسيدند بر جاي گذاشت.
مظلوميت امام حسن عسكري (ع)
امام حسن عسكري به همراه پدرشان در كودكي به اجبار به منطقه سامرا تبعيد شدند. علت نامگذاري لقب عسكري اين بود كه ايشان در سامرا و در منطقه اي بنام عسكر (كه لزوماً نظامي هم نبوده) مستقر بودند. شرايط امامت ايشان طبق فرمايش حضرت، بسيار سخت بوده است. حضرت در مقام پاسخ به نامهٔ عده اي از شيعيان، فرمودند: «شيعيان در مورد امامت هيچ يك از پدرانم، مانند من در شك و ترديد نبوده اند.» دوران امام هادي و امام عسكري در شدت اختناق حاكمان زمان خود بوده است. سه دليل براي اين خفقان ذكر شده است:
دليل اول: شرايط سخت ملاقات با امام
شيعه براي ملاقات با امام هادي به سختي از شر نگهبانان خلاص مي شد و خدمت حضرت مي رسيد. امام در يك اتاق زنداني بودند در حاليكه بر روي حصيري نشسته بودند و در مقابل ايشان قبري آماده بود. يعني اگر حرفي مي زدند، تكليف معلوم بود. با اين شرايط، نمي توانستد آشكارا امام بعد از خود را معرفي كنند؛ لذا معرفي امام عسكري در چند ماه آخر عمر ايشان اتفاق افتاده است.
دليل دوم: تضعيف امام عسكري عليه السلام
امام عسكري (ع) برادري بنام سيدمحمد داشتند كه اكنون در سامرا داراي بارگاه است. عده اي از شيعيان آن زمان، حتي در زمان امام هادي، به امامت سيدمحمد گرايش پيدا كردند. سيدمحمد مورد تأييد بود. او بسيار بزرگوار بود و پناه شيعيان به حساب مي آمد اما به هيچ عنوان خود را امام نمي دانست. حاكمان وقت، در جهت انحراف افكار شيعيان روي امامت ايشان مانور مي دادند.
دليل سوم: خيانت برخي از وكلاء ائمه
وكالت از عصر امام كاظم شروع شد تا شرايط سخت ارتباط امام با مردم، تسهيل شود. اما برخي از وكلاء بعد از شهادت امام كاظم، مردم را به امامت حضرت رضا راهنمايي نكردند و گروه واقفيه را شكل دادند. شخصي از اين گروه به امام رضا نامه نوشت كه: «پدر شما زنده است، او همان مهدي است كه خواهد آمد اما اكنون از نظرها پنهان است، او هرگز توصيه اي در مورد شما نكرده است.» به اين ترتيب، همه اموال مسلمين را بين خود تقسيم كرده و خيانت كردند. ساير امامان نيز از خيانت برخي وكلاء مصون نبودند. جريان هاي مخالف تشيع در عصر امام عسكري از اين خفقان به نفع خود استفاده مي كردند. تصوف يكي از آنها بود كه از زمان امام صادق شكل گرفته بود و حضرت دربارهٔ آنها فرموده بودند: «آنها دشمن ما هستند، هركسي به آنان تمايل داشته باشد از آنان است و با آنها محشور مي شود.» شهر سامرا سُرّ مَن رَأي، محل دفن امام است. امام عسكري فرمودند: هركسي مي خواهد از غم، رها شود و سرور و شادماني پيدا كند، به زيارت من بيايد.
نامه هاي امام حسن عسكري به شيعيان
زمان امام حسن عسكري (ع) شرايط بسيار سختي بوده است. تقريباً همان شرايط پدرشان امام هادي را داشته بعلاوه مشكلات عديده ديگري نيز مطرح بوده است. مسئله مكاتبات در زمان امام هادي و امام حسن عسكري (ع) بسيار زياد بود. مكاتبات امام هادي و امام حسن عسكري (ع) به شيعيان مخصوصاً به قمي ها نكات زيادي داشته است. امام حسن عسكري (ع) كه غالب ايامي كه دوران امامتشان بود در زندان سپري شد در زمان آزادي و از زندان نامه هايي به شيعيان فرستادند. از جمله اين نامه ها، به احمد بن اسحاق است كه آن زمان نماينده مردم در قم بود. حضرت امام حسن عسكري راجع به تولد امام زمان در اين نامه بشارت دادند و همچنين به ايشان گفتند اين مژده فعلاً نزد تو مكتوم بماند. يعني به كسي خبر ندهيد. امام عسكري مي فرمايد عليرغم اينكه دشمنان مي خواستند مرا را بكشند تا اين نسل طيب و طاهر به دنيا نيايد فرزندم به دنيا آمد. يكي از نامه ها اين چنين بود. بعضي از نامه ها حتي به صورت علني هم نبود. اين طور بود كه حضرت چوبدستي اي در خانه داشتند كه داخل چوبدستي خالي بوده و گاهي وقت ها حضرت براي بعضي از شيعيان نامه مي نوشتند و با رساندن اين چوبدستي توسط نامه رسانان يا پيشكارشان، نامه را بدست شيعيان مي رساندند. اين پيشكار مي گويد چوبدستي را از طرف امام بردم، در بين راه ديدم كه شخصي چند گوسفند همراه دارد كه آنها را بطرفي مي برد. بعد مي گويد به من گفت اينها را به اين سو راهنمايي كن. من چوبدستي را برداشتم و به اين گوسفند زدم يك دفعه ديدم چوبدستي دو تا شد و مقداري از نامه ها از داخل چوب بيرون افتاد. گفت فوراً اينها را جمع و جور كردم و به اصحاب رساندم. وقتي برگشتم امام بسيار ناراحت شد فرمود چرا چنين و چنان كردي، بعد معلوم شد كه حضرت در اين چوبدستي نامه هايي مي گذاشته كه به دست اصحابش برساند. خلاصه از بين نامه هاي فراواني كه از حضرت مي نوشتند، بسياري از اين نامه ها براي قم بود. تا زمان مرحوم صدوقنامه ها نزد ايشان بوده اما بعد از فوت مرحوم صدوق، گم شده است و هيچ يك از اين نامه ها فعلاً موجود نيست.
نماز امام زمان بر پيكر پدر
آخرين نامه هايي كه امام حسن عسكري (ع) براي شهرهاي عراق به وسيله نامه رسان خود نوشت اين بود كه به فردي از شيعيان نوشته بود ظاهراً بعد از ۱۵ روز ديگر وقتي كه وارد سامرا مي شوي، مي بيني كه مردم به داغ و مصيبت من نشسته اند و هم منتظر كسي هستند كه بيايد و براي من نماز ميت را بخواند. آن شخص مي گويد وقتي از بصره به سمت سامرا برگشتم ديدم كه مردم به سوگ امام نشسته اند و منتظرند كه كسي بيايد بر پيكر مطهر امام حسن عسكري (ع) نماز بخواند. حضرت در نامه مي فرمايد آن كسي كه جواب نامه ها را از تو مطالبه مي كند و بر من نماز مي خواند او امام بعد از من است. آن فرد مي گويد امام را براي نماز آماده كردند جعفر كذاب براي خواندن نماز پيش آمد، تا خواست نماز را شروع كند كودك ۵ساله اي آمد او را كنار زد و فرمود من به خواندن نماز بر پدرم سزاوارترم. حضرت امام حسن عسكري چند نشانه و علامت براي امام زمان بيان فرمود و آن فرد كه ابوالاديان نام داشت وقتي از بصره برگشت همه اين نشانه ها را مشاهده كرد. حضرت امام هادي و امام حسن عسكري (ع) بخاطر شرايطي كه داشتند همه كس را نمي توانستند بپذيرند زيرا دشمن آنها را اذيت مي كرد. حتي بر كساني كه وارد بر امام مي شدند دقت مي كرد؛ لذا ارتباط آن حضرت با شيعيان با نامه ها صورت مي گرفت و نامه ها رد و بدل مي شد.
زمينه سازي امام عسكري (ع) براي غيبت
اما امام حسن عسكري (ع) چگونه شيعيان را براي دوران غيبت فرزند خود؛ حضرت مهدي (عج) آماده نمود؟! از آنجا كه غايب شدن امام و رهبر هر جمعيتي، يك حادثه غيرطبيعي و نامأنوس است و باور كردن آن و نيز تحمل مشكلات ناشي از آن براي نوع مردم دشوار مي باشد، پيامبر اسلام و امامان پيشين به تدريج مردم را با اين موضوع آشنا ساخته و افكار را براي پذيرش آن آماده مي كردند. اين تلاش در عصر امام هادي (ع) و امام عسكري (ع) كه زمان غيبت نزديك مي شد، به صورت محسوس تري به چشم مي خورد. چنان كه در زمان امام هادي (ع) آن حضرت اقدامات خود را نوعاً توسط نمايندگان انجام مي داد و كمتر شخصاً با افراد تماس مي گرفت.
اين معنا در زمان امام عسكري (ع) جلوه بيشتري يافت؛ زيرا امام از يك طرف، با وجود تأكيد بر تولد حضرت مهدي (ع) او را تنها به شيعيان خاصّ و بسيار نزديك نشان مي داد و از طرف ديگر تماس مستقيم شيعيان با خود آن حضرت روز به روز محدودتر و كمتر مي شد، به طوري كه حتي در خود شهر سامّرا به مراجعات و مسائل شيعيان از طريق نامه يا توسط نمايندگان خويش پاسخ مي داد و بدين ترتيب آنان را براي تحمل اوضاع و شرائط و تكاليف عصر غيبت و ارتباط غير مستقيم با امام آمده مي ساخت.
«احمد بن اسحاق»، يكي از ياران خاص و گرانقدر امام عسكري (ع)، مي گويد: به حضور امام عسكري (ع) رسيدم مي خواستم دربارهٔ امام بعد از او بپرسم، حضرت پيش از سؤال من فرمود: اي «احمد بن اسحاق»! خداوند از زماني كه آدم را آفريده تا روز رستاخيز، هرگز زمين را از «حجت» خالي نگذاشته و نمي گذارد. خداوند از بركت وجود «حجت» خود در زمين، بلا را از مردم جهان دفع مي كند و باران مي فرستد و بركات نهفته در دل زمين را آشكار مي سازد.
عرض كردم: پيشوا و امام بعد از شما كيست؟ حضرت برخاست و به اتاق ديگر رفت و طولي نكشيد كه برگشت، در حالي كه پسر بچه اي را كه حدود سه سال داشت و رخسارش همچون ماه شب چهارده مي درخشيد به دوش گرفته بود. فرمود: «احمد بن اسحاق»! اگر پيش خدا و امامان محترم نبودي، اين پسرم را به تو نشان نمي دادم، او همنام و هم كنيه رسول خداست، زمين را پر از عدل و داد مي كند. چنان كه از ظلم و جور پر شده باشد. او در ميان اين امت (از نظر طول غيبت) همچون «خضر» و «ذوالقرنين» است، او غيبتي خواهد داشت، كه (در اثر طولاني بودن آن) بسياري به شك خواهند افتاد و تنها كساني كه خداوند آنان را در اعتقاد به امامت او ثابت نگه داشته و توفيق دعا جهت تعجيل قيام و ظهور او مي بخشد، از گمراهي نجات مي يابند.
طبسي در مورد اينكه امام حسن عسكري (ع) چگونه مردم را با دوران غيبت امام زمان (عج) آماده كردند گفت: يكي از كارهاي امام حسن عسكري (ع) اين بود كه مردم را براي پذيرفتن امام غايب آماده مي كردند زيرا قبل از اين همه امام را مي ديدند و با امام صحبت مي كردند و از اين جهت مشكلي نداشتند اما بعد از سال ۲۶۰ ه‍.ق مردم با نبود امام كم كم آشنا شدند و اين آشنايي قهراً و طبعاً زمينه سازي اي مي خواست كه حضرت اين كار را انجام دادند. يكي از آن زمينه سازي ها اين بود كه حضور امام حسن عسكري (ع) در ميان مردم كمتر شد. مسئله عمدي هم بود كه در نبود امام نيز مي توان با امام اتصال برقرار كرد؛ لذا بسياري از افرادي كه مي خواستند خدمت امام عسكري (ع) برسند امام آنها را نهي مي كرد و مي فرمود شرايط فعلاً مناسب نيست؛ لذا بعضي از افرادي كه مي خواستند خدمت به امام حسن عسكري برسند امام در بين راه پيام رساني فرستاد كه برگرديد و وارد سامرا نشويد.
يكي از مواردي كه حضرت نسبت به آماده كردن مردم براي امامت امام زمان (عج) انجام داد همين بود كه مردم كمتر با ايشان تماس پيدا كنند. تماس هاي مردم هم اين طور بود كه بعد از امام حسن عسكري (ع) در غيبت صغري براي اتصال با امام زمان هيچ راهي نبود و اين نايب هايي كه در زمان خود امام حسن عسكري (ع) شخصيت هاي بسيار معروفي بودند، اينها را معين كردند تا در مدت زماني با اين وسيله با امام زمان (عج) ارتباط داشته باشند. آن هم با نامه و نه ديدار حضوري؛ و سپس غيبت كبري شروع شد خود امام حسن عسكري (ع) نسبت به نايبان عامشان كه علما و فقهاي زمان خود بودند آنها را به رشد رساندند كه مردم اينها را شناختند از جمله همين ابن بابويه قمي است كه حضرت امام حسن عسكري (ع) نامه مفصلي براي او مي نويسد تا مردم او را بهتر بشناسند. افرادي كه در قم و غير قم رشد پيدا كرده بودند افرادي مانند زكريا ابن آدم و ديگر شخصيت هاي عظيمي كه در كنار اهل بيت (ع) بودند يا اشعري هايي كه در كنار اهل بيت (ع) بودند شاگردان ائمه بودند اينها كم كم رشد پيدا كردند همه اينها زمينه اي شد براي اينكه مردم ياد بگيرند با نبود امام چگونه مي شود زندگي كرد.
سامرا به چه معناست؟
در مورد شهر سامرا كه شيخ عباس قمي آن را «سُرّ مَن راي» خوانده است. اين «سُرّ من راي» را چه كسي آورده است در روايت ها همه سامرا است كلمه سُرّ مَن راي در روايات نيست هنوز شهر سامرا ساخته نشده بود كلمه سامرا در روايات آمده بود؛ بنابراين بايد گفت سامرا. سُرّ مَن راي شايد به خاطر اين است كه اين شهر، شهر با صفا و هواي پاكي بود. درختان بسياري داشته و در ورودي هاي سامرا يك نهر است كه سدي بر آن زدند. خود آن نهر شهر را به شهر زيبا تبديل كرده بود لذا هر كس اين شهر را مي ديد خوشحال مي شد سُرّ مَن راي از اين جهت است كه هر كسي اين شهر را مي ديد خوشحال مي شد. البته سامرا شهري نبود كه اهل بيت (ع) در آن خوش باشند و امام هادي اجباراً به سامرا كشيده شد. ۲۰ سال امام هادي (ع) در سامرا در حصار متوكل و عباسي ها بودند. قطعاً امام حسن عسكري (ع) كه در اين شهر بيش از ۲۰ سال حضور داشتند، بيشتر در زندان بودند يا در حصر خانگي بسر مي بردند.
امريكايي ها به دنبال اين هستند كه عراق را به سه كشور تجزيه كنند، كشور كرد، كشور سني و كشور شيعه. سامرا جز آن كشور سني قرار مي گيرد. سامرا براي ما بسيار مهم است و قبر دو امام بزرگوار و مادر امام زمان و سرداب مقدس در آن قرار دارد. مرحوم ميرزاي شيرازي دستور داد به تجار شيعه كه به سامرا بيايند و خود به سامرا رفت و حوزه علميه را در آنجا برپا كرد. آخوند خراساني درس خود را در نجف تعطيل كرد و به سامرا رفت و قصد آنها اين بوده كه اين منطقه را شيعه نشين كنند. متأسفانه پس از وفات ميرزاي شيرازي، همه به نجف بازگشتند. امام عسكري متولد سال ۲۳۱ است يعني در واقع نيمه اول قرن سوم است. زمان امام عسكري حدوداً ۲۱ فرقه در شيعه بوجود آمده بود. فرقه هلاليه، نصيريه، خطابيه و... بوجود آمدند. علوي هاي سوريه و علوي هاي بكتاش تركيه براي آن زمان هستند.
۲۱ جلد تفسير قرآن از امام حسن عسكري (ع)
زمان امام عسكري غير از اين فرقه گرايي كه در شيعه بود فيلسوفاني شروع كردند عليه قرآن كتاب نوشتند. علت اينكه خود امام عسكري نذر كرده بود كه تفسير قرآن درس بدهد و ۲۱ جلد تفسير قرآن نوشت به خاطر هجمه اي بود كه عليه قرآن شروع شده بود. زمان امام عسكري كارهاي علمي مانند ساختن قمر مصنوعي صورت گرفت. يا اينكه فردي كتاب طبي نوشت و در طب خود داروهايي كه حرام بودند تجويز مي كرد. امام عسكري با اينها مقابله كرده است. احاديث امام عسكري را نگاه كنيد نوعاً ناظر به اين نوع حوادث زمان خود است.
جلوگيري از جنگ هاي صليبي
مسئله بسيار مهم اين است كه زمان امام عسكري مقدمات جنگ هاي صليبي در حال پديد آمدن بود. علت جنگ هاي صليبي را بايد در همين زمان يعني در قرن سوم جستجو كرد. نتيجه جنگ هاي صليبي هم حمله مغول بود. اينها نتيجه كارهاي بني عباس و ظلم هاي آنها به مسلمانان و شيعيان بود. امام عسكري كارهايي كرد كه مسيحيان براي حمله به دنياي اسلام تحريك نشوند. در مورد مادر امام زمان نرجس خاتون جالب است بدانيد ايشان متعلق به منطقه اي در تركيه است در آنجايي كه شهر استانبول به دو قسمت آسيايي و اروپايي تقسيم مي شود. قبر پدر ايشان كه مي شود جد مادري امام زمان و اسمش شمعون بوده، الان در آنجا مشخص است. مسيحي هاي آن منطقه همين الان كاملاً محجبه اند و چادر به سر دارند و مردماني نجيب و با حيا و با عفت هستند.
هشت سفارش امام حسن عسكري(ع) به شيعيان
امام حسن عسكري عليه السلام ـ به شيعيان خود: شما را سفارش مي كنم به تقواي الهي و پارسايي در دينتان و كار و كوشش براي خدا و راستگويي. و اداي امانت به كسي كه امانتي به شما سپرده است، نيكوكار باشد يا تبهكار. و سجده طولاني و نيكو همسايه داري؛ زيرا محمّد صلي الله عليه و آله براي اين امور آمده است.در ميان عشيره هايشان، نماز بخوانيد، در تشييع جنازه هايشان، شركت ورزيد، از بيمارانشان، عيادت كنيد، حقوق آنان، را بگزاريد. زيرا هرگاه فردي از شما در دينش، پارسا و در گفتارش، راستگو باشد و امانت را ادا كند و با مردم خوشخويي كند، گفته شود: اين شيعه است و اين، مرا شاد مي سازد. از خدا پروا كنيد و مايه آراستگي ما باشيد، نه باعث ننگ و زشتي. هرگونه دوستي را براي ما جلب كنيد و هرگونه زشتي را از ما دور سازيد؛ زيرا هر خوبي كه در حقّ ما گفته شود، ما اهل آن هستيم و هر بدي كه درباره ما گفته آيد، نه چنانيم. ما را در كتاب خدا، حقّي است و با رسول خدا، خويشاونديم وخداوند، ما را پاك شمرده است و جز ما، هر كس چنين ادعايي كند، دروغ گوست. خدا و مرگ را، فراوان ياد كنيد و بسيار قرآن بخوانيد و فراوان بر پيامبر صلي الله عليه و آله صلوات فرستيد؛ زيرا صلوات بر رسول خدا صلي الله عليه و آله ده ثواب دارد. آن چه را به شما سفارش كردم پاس داريد، شما را به خدا مي سپارم و بدرودتان مي گويم.

 
منبع/نویسنده:
پایگاه اطلاع رسانی حوزه
 
تاریخ: ۰۴/۰۹/۱۳۹۹   بازدید: ۳۵

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)