روابط عمومی دانشگاه شیراز
چهارشنبه ۱ آذر ۱۳۹۶
عرض تبريك روز پژوهش

25 آذر، روز پژوهش، بر تمامي پژوهشگران و تلاشگران عرصه‏ي علم و فناوري تبريك و تهنيت باد


اشاره
هفته‏ي پژوهش در پاييز هر سال، فرصت مناسبي براي بررسي دستاوردها و چالش‌هاي فراروي حوزه‏ي پژوهش و پژوهشگران كوشا در سطح كشور و بخش‌هاي تحقيقاتي، سازمان‌ها و نهادهاي گوناگون علمي به شمار مي‌رود. نقش و اهميت اين حوزه‏ي مهم در عرصه‏ي انديشه، در ابعاد مختلف حيات امروز بشر بارها بررسي و تأكيد گرديده؛ به ويژه با ابتكار مقام معظم رهبري در طرح نظريه‏ي جنبش نرم‌افزاري، ضرورت توجه به آن بيشتر تبيين و تشريح شده است.
منزلت پژوهشگر
پژوهش گامي است كه محقق براي شفاف‌سازي مسأله‌اي مبهم برمي‌دارد تا پاسخي دقيق و منطقي براي حل آن بيابد. رسالت اصلي پژوهشگر و محقق، صيانت از حريم حقيقت و تبيين و تشريح آن است. محقق كسي است كه به منظور كشف حقايق، در درياي انديشه‏ي والاي انساني غوطه‌ور مي‌شود. محققان، اهرم‌هاي نيرومند روحي، سرمايه‌هاي سرشار فكري، روشن‌كننده‏ي راه پر پيچ و خم زندگي پيشينيان و مقدمه‌سازان فكري عروج به كمال در پيش روي انسان‌اند. اينان همان طالبان علم‌اند كه در فرهنگ قرآن و اهل بيت عليهم‌السلام از ايشان با عبارت‌هاي مختلف تجليل شده است؛ چنانكه امام باقر عليه‌السلام مي‌فرمايد: «همه‏ي جنبندگان زمين بر طالب علم درود مي فرستند، حتي ماهي‌هاي دريا».
پژوهش؛ راهبرد اساسي تبليغ
يكي از مهم‌ترين وظايف انسان مؤمن، پاسداري از حقيقت و دعوت همه‏ي انسان‌ها به سوي خداست. اين مأموريت، به صرف داشتن نيت پاك و الهي تحقق نمي‌يابد؛ بلكه بنا به دستور صريح قرآن كه مي‌فرمايد: «اي رسول، به امت بگو روش من و پيروانم اين است كه خلق را به سوي خدا با بينايي و بصيرت دعوت كنم»، موظفيم بر اساس عنصر بصيرت و آگاهي عمل كنيم و در مورد مسائل جامعه‏ي اسلامي، دانش، بينش و دقت لازم را به دست آوريم. در روايات اسلامي نيز از برخي دانشمندان آگاه و پژوهنده، با عنوان عالم به زمان خود تعبير شده است. امام صادق عليه‌السلام در اين باره فرموده است: «عالم به زمان، مورد هجوم شبهه‌ها قرار نمي گيرد» كه نتيجه‏ي آن جز بصيرت و آگاهي نخواهد بود. البته علم، آگاهي و بصيرت نيز به آساني به دست نمي‌آيد و براي رسيدن به آن، بايد تحقيق و پژوهش كرد؛ پژوهشي كه بر پايه‏ي تفكر و تعقل، نيت پاك و بصيرت استوار باشد.
پژوهش ديني
پژوهش و تحقيق نه تنها روشن كننده‏ي راه دنيا و كليد فتح قله‌هاي موفقيت و سعادت دنيوي است، بلكه كمال اخروي نيز جز در سايه‏ي آن به دست نمي‌آيد. اهميت اين مطلب تا آنجاست كه خداوند متعال تنها راه انتخاب و گزينش دين را تحقيق قرار داد و به دست آوردن اعتقادات ديني را جز از راه پژوهش، تحقيق، انديشه و تدبر نمي‌پذيرد و هر گونه تقليدي را در اين مورد رد مي‌كند. افزون بر اين، در متن دين هم، اعمال كسي مقبول‌تر و به رضايت الهي نزديك‌تر است كه عملش بر اساس دركي هر چه ژرف‌تر و روشن‌تر از ابعاد مختلف دين انجام گيرد؛ چنان‌كه در بسياري از آيات و روايات به اين امر تصريح شده است: «هر كس در دين خود تفقّه و پژوهش نكند، خدا از عمل او خرسند نمي‌شود».
پژوهش؛ وظيفه‏ي همگاني و هميشگي
وظيفه‏ي پژوهش و تحقيق در جامعه‏ي اسلامي، تنها به عده‌اي خاص يا مجامع علمي محدود نمي‌گردد، بلكه بر اساس آموزه‌هاي دين اسلام، وظيفه‌اي است كه بر دوش همگان قرار دارد و هر كس در هر مرتبه‌اي موظف است در حد توان و امكانات خويش به آن بپردازد. اين مطلب به روشني در روايات اسلامي آمده است؛ چنان‌كه پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله بارها در طول عمر گرانمايه‏ي خويش، به اين مطلب تصريح كردند كه «فراگيري دانش، وظيفه‏ي هر زن و مرد مسلمان است». يا با بيان عباراتي چون «خداوند جويندگان دانش را دوست مي‌دارد»، امتِ مسلمان را به اين امر تشويق و ترغيب مي‌فرمودند. دانش‌پژوهي، علاوه بر همگاني بودن، وظيفه‌اي هميشگي است و در هيچ برهه‌اي از عهده‏ي انسان نمي‌افتد. امام صادق (ع) در اين باره مي‌فرمايد: « طلب علم در همه حال امري واجب و ضروري است».
نظام آموزشي پژوهش محور
پژوهش و آموزش از هم جدا نيستند، از اين رو نمي‌توان فعاليت‌هاي پژوهشي را از فعاليت‌هاي ياددهي و يادگيري جدا كرد. لازمه‏ي اين سخن اين است كه تنها با افزودن واحد درسي روش تحقيق، نمي‌توان به مطلوب خود رسيد؛ بلكه اين مهم نيازمند تغيير ساختاري در نظام آموزش و پرورش و به دنبال آن آموزش عالي است. اين نظام بايد در تمامي فعاليت‌هاي ياددهي و يادگيري، شامل روش تدريس، روش ارزيابي، فعاليت‌هاي فوق برنامه، برنامه‌هاي درسي و حتي كتاب‌هاي درسي، بر اساس پژوهش‌محوري شكل گرفته باشد. تربيت معلمان و مدرساني پژوهشگر، براي انتقال فرهنگ پژوهش به دانش‌آموزان از ديگر ضرورت‌هاي پژوهش است؛ زيرا تنها معلمي مي‌تواند دانش‌آموزي پژوهنده تربيت كند كه اولاً از ديدگاه پژوهش جايگاهي در خور داشته باشد، و ثانياً با توانايي و مهارت‌هاي پژوهشي كه دارد، تفكر و تحليل پژوهشي را به خوبي درك كرده باشد.

 

 
منبع/نویسنده:
روابط عمومی
 
تاریخ: ۲۵/۰۹/۱۳۹۴   بازدید: ۴۰۶

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)