روابط عمومی دانشگاه شیراز
یکشنبه ۱ مهر ۱۳۹۷
خشك سالي دامنگير استان درياچه ها است
 
كارشناسان علت خشك شدن تالاب هاي فارس و بحراني شدن منابع آبي اين استان را سوءمديريت و توزيع ناعادلانه آب مي دانند. استاندار فارس با بيان اين كه شرايط تالاب هاي اين استان از درياچه اروميه به مراتب دشوارتر است، گفت: براي احياي تالاب ها در فارس كه دچار شرايط نگران كننده است، نيازمند حمايت هاي ملي هستيم.


شعار سال: تالاب هاي خشكيده استان فارس اين روزها شرايط وخيم و نگران كننده اي را در اين استان ايجاد كرده؛ شرايطي كه علاوه بر آماده سازي بستر وقوع ريزگردها، فرونشست هاي متعدد زمين در اين خطه را نيز به دنبال داشته و رتبه اول فرونشست زمين در جهان را به اين استان اختصاص داده است. استاندار فارس با بيان اين كه شرايط تالاب هاي اين استان از درياچه اروميه به مراتب دشوارتر است، گفت: براي احياي تالاب ها در فارس كه دچار شرايط نگران كننده است، نيازمند حمايت هاي ملي هستيم. اسماعيل تبادار در جلسه شوراي اداري شهرستان استهبان كه با حضور رئيس مجلس شوراي اسلامي برگزار شد، خواستار كمك و حمايت هاي لازم براي عبور فارس از تنگنا و بحران آب شد. تبادار با بيان اين كه خشكي تالاب هاي استان شرايطي بسيار نگران كننده تر از درياچه اروميه ايجاد كرده است، از رئيس مجلس شوراي اسلامي خواست با نگاه هوشمندانه اي كه به وضعيت كلان كشور دارد، كمك هاي لازم را براي گذر فارس از اين بحران در نظر داشته باشد. وي با تأكيد بر اين كه اقتصاد كشاورزي بايد با مديريت منابع آب در استان فارس حفظ شود، آينده انجيرستان استهبان به عنوان بزرگ ترين انجيرستان ديم جهان و همچنين ساير محصولات كشاورزي در اين منطقه را در گرو احياي تالاب بختگان دانست . استاندار فارس همچنين از تلاش دانشگاه شيراز براي آماده كردن طرح جامع احياي تالاب هاي استان به دستور رئيس سازمان محيط زيست كشور خبر داد و خاطرنشان كرد: بهبود برخي زيرساخت ها و اجرايي شدن برنامه هاي كلان مديريتي در سطح استاني و كشوري به احياي اين تالاب ها مي انجامد.

تبادار با بيان اين كه تاكنون تلاش هاي زيادي در راستاي مديريت منابع آب به ويژه در بخش كشاورزي استان شده است، عنوان كرد: كاشت برنج در استان فارس از 48 به 16 هزار هكتار كاهش داده شده است؛ همچنين 15 هزار تن كاشت كلزا و گلرنگ به 30 هزار تن افزايش داده شده و توسعه كشت گلخانه اي و استفاده از روش هاي نوين آبياري با جديت در دستور كار قرار گرفته است. نماينده عالي دولت در استان فارس با اشاره به اين كه فارس 10 درصد امنيت غذايي كشور را تأمين مي كند و در توليد محصولات باغي رتبه اول، در محصولات زراعي رتبه دوم، در محصولات دامي رتبه چهارم و در مجموع رتبه دوم كشور را به خود اختصاص داده است، بحران آب را مهم ترين چالش كنوني پيش روي استان دانست و گفت: اين استان در 11 سال گذشته با خشك سالي هاي پياپي روبه رو بوده و با توجه به اين كه 80 درصد از بهره وري آب با استفاده از منابع زيرزميني تأمين مي شود، عمق چاه هاي استان به 500 متر رسيده و آب از جان زمين استخراج مي شود و نگراني هاي جدي به دنبال دارد.

تالاب هاي خشكيده استان فارس

فارس استاني است كه با وجود واقع شدن در مناطق گرم جنوبي كشور، مجموعه اي از تالاب ها و مناطق حفاظت شده گوناگون را در خود جاي داده و از تنوع اقليمي بي نظيري برخوردار است؛ تنوع آب و هوايي كه متأسفانه به دنبال خشك شدن تالاب هاي استان در چند سال اخير در حال از بين رفتن است. خشك شدن تالاب ها و درياچه ها و پايين رفتن سطح آب هاي زيرزميني در استان فارس نه تنها درحال جايگزين كردن آب و هواي خشك به جاي معتدل و وقوع ريزگردها در اين استان است كه فرونشست هاي متعدد و عميق زمين را در اين منطقه نيز به دنبال داشته است. اين شرايط بحراني هم اكنون نگراني هاي زيادي را در ميان برخي از اقشار مردم به ويژه فعالان محيط زيست و انجمن هاي مردم نهاد ايجاد كرده، به گونه اي كه برخي از تشكل هاي زيست محيطي استان فارس در نامه اي به رئيس جمهور خواستار اقدام براي نجات تالاب ها و درياچه هاي خشكيده استان شدند. 30 انجمن مردم نهادي كه اين نامه را امضاء كرده اند، علت خشك شدن تالاب هاي فارس و بحراني شدن منابع آبي استان را سوءمديريت هاي اعمال شده و توزيع ناعادلانه آب عنوان و تأكيد كرده اند متأسفانه تاكنون اقدام علاج بخشي در راستاي خروج از اين بحران صورت نگرفته و خشكي تالاب ها و درياچه هاي اين استان گواه اين مدعاست. در اين نامه همچنين به خشكيدگي تالاب هاي بين المللي سه گانه طشك، كميجان و بختگان به عنوان سومين پهنه تالابي داخل كشور اشاره شده و آمده است كه اين سه تالاب كه از رودخانه كر تغذيه و آبگيري مي شدند، سال هاست در حسرت حقابه هزاران ساله با خشكي و زوال دست و پنجه نرم مي كنند و زيستمندان اين تالاب ها قرباني سدسازي افراطي، اشتباهات و خطاي محاسباتي متوليان وقت امور آب شده اند، تا جايي كه اخيراً شاهد گرفتار شدن هزاران جوجه فلامينگو در بستر نمكي درياچه هستيم كه عملاً قادر به پرواز نيستند. وقوع ريزگردهاي آلوده ناشي از خشكاندن تالاب هاي سه گانه و تهديد جدي سلامت ساكنان حاشيه نشين آن و همچنين مهاجرت بخش عمده اي از سكنه مسير رودخانه كر و حاشيه اين تالاب ها در بخش هايي از كربال و شهرهاي ارسنجان، ني ريز، خرامه و استهبان و سكونت اجباري در حاشيه شهرها نيز موضوع ديگري است كه در اين نامه به آن اشاره شده است.

بختگان، قرباني سدسازي

فارس، استان درياچه هاست و بيش ترين تعداد درياچه هاي دائمي كشور در اين استان واقع شده است؛ درياچه هاي آب شور و شيرين كه مجموع آن ها گستره اي به وسعت 445 هزار هكتار را دربرمي گيرد، اما اين درياچه ها و تالاب ها كه مهم ترين هايش پريشان، بختگان، كميجان، طشك، ارژن، مهارلو و كافتر است، امروزه خشك شده و مي روند كه با مرگ خود، حيات خطه فارس و ساكنانش را هم به مخاطره بيندازد. سياوش محمدي، معاون فني و طبيعي اداره كل حفاظت محيط زيست استان فارس، وسعت 10 تالاب مهم فارس را محدوده اي بالغ بر 180 هزار هكتار عنوان كرده و مي گويد: از اين 10 تالاب اكنون فقط درياچه مهارلو و طشك كمي آب دارند و بقيه كاملاً خشك شده اند.

محمدي با اشاره به اين كه تالاب هاي فارس از حدود 10 سال پيش و آغاز دوره خشك سالي در استان به اين حال و روز افتاده اند، تأكيد مي كند كه خشك سالي تنها عامل خشكي و نابودي تالاب ها نيست و عوامل ديگري چون حفر چاه هاي مجاز و غيرمجاز بي شمار در پيرامون تالاب ها و ساخت سد در بالادست آن ها نيز تأثير مهمي در خشك شدنشان داشته و دارد. وي درباره شرايط بختگان هم مي گويد: اين تالاب كه با مجموعه بختگان، طشك و كميجان شناخته مي شود نيز به خاطر برداشت هاي بي رويه آب از طريق حفر چاه هاي مجاز و غيرمجاز در پيرامونش از يك سو و احداث دو سد دورودزن و ملاصدرا در بالادست بختگان از ديگر سو به اين حال و روز افتاده است. آن طور كه معاون فني و طبيعي اداره كل حفاظت محيط زيست استان فارس مي گويد، سد درودزن در دهه هاي گذشته براي تأمين آب شرب شيراز و همچنين كشاورزي حدود 40 هزار هكتار احداث شده و اين درحالي است كه امروزه مساحت اراضي كشاورزي كه از آب اين سد استفاده مي كنند، به سه تا چهار برابر افزايش يافته، ضمن اين كه در همين اراضي، اقلام آب بري چون برنج نيز كشت و توليد مي شود. محمدي مي افزايد: گاهي كه در استان سيلاب مي آمد، سد دورودزن سرريز مي شد و به تالاب هاي سه گانه بختگان، طشك و كميجان مي رسيد، اما دو دهه پيش مجدد سد ديگري با نام ملاصدرا در بالادست سد دورودزن احداث كردند كه با احداث آن جلوي همان سيلاب هاي فصلي را هم گرفتند، بنابراين مانع رسيدن هرگونه آبي به اين سه تالاب شدند. به گفته وي، به دليل شرايط وخيم بختگان، در سال گذشته حقابه اي براي بختگان تعيين و وزارت نيرو متعهد به تأمين آن شد كه اين مجموعه تاكنون از دادن آن حتي با وجود درخواست و پيگيري هاي مكرر اداره محيط زيست استان، سر باز زده است.

سايت شعار سال، با تلخيص و اضافات برگرفته از سايت روزنامه سبزينه، تاريخ انتشار 21 شهريور 97، كد مطلب: 54227، www.sabzineh.org
منبع خبر:
شعار سال
 
تاریخ: ۲۳/۰۶/۱۳۹۷