روابط عمومی دانشگاه شیراز
دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷
آنچه درباره باغ ارم بايد بدانيد
 
آنچه درباره باغ ارم بايد بدانيد
در گوشه اي از شمال غربي شهر شيراز، باغ زيبايي خودنمايي مي كند كه در گذر سال ها، سرد و گرم روزگار را چشيده و پابرجا مانده است تا امروز بينندگانش را مسحور زيبايي هاي خود كند و به لحظاتشان رنگي تازه ببخشد.
تابناك فارس به نقل از سينا پرس: نامش باغ ارم است كه در فاصله كمي از كوه هاي شمالي شيراز (باباكوهي) قرار گرفته و در سمت جنوب آن رودخانه خشك شيراز ديده مي شود كه از شرق به غرب امتداد دارد.

با وجود مطالعات و بررسي هاي فراوان، هنوز هم از تاريخ ساخت و بنيان گذار اوليه باغ ارم شيراز، اطلاعاتي در دست نيست اما وجود نام اين باغ در سفرنامه هاي مربوط به قرن دهم و يازدهم هجري حكايت از وجود آن در زمان هاي مذكور دارد. نشانه هاي ديگري نيز وجود اين باغ را در دوره سلجوقيان و در تمام دوره آل اينجو و آل مظفر و گوركانيان تاييد مي كنند و با توجه به حاكم بودن سيستم فئودالي بر جامعه آن زمان، به احتمال زياد، صاحبان و بانيان ايجاد اين باغ ارزشمند، حاكمان وقت بوده اند. در اين ميان اين احتمال مطرح است كه اتابك قراچه كه از طرف سنجر سلجوقي، حكومت فارس را بر عهده داشته، دستور احداث اين باغ را داده است.

تنوع گياهي در باغ ارم، بسيار بالاست و گياهان بسياري از اقصي نقاط جهان در آن به چشم مي خورند؛ به شكلي كه باغ به شكل يك نمايشگاه از انواع گل ها و گياهان به نظر مي رسد و با انواع گل هاي زينتي و گونه هاي گياهي، به عنوان باغ گياه شناسي دانشگاه شيراز براي گسترش آموزش و پژوهش علوم گياهي استفاده مي شود.

عمارت اصلي باغ ارم را مي توان نمونه نسبتا كاملي از ساختمان هاي اواسط دوره قاجاريه دانست كه ويژگي هاي موجود در آن همچون ساير بناهاي هم دوره خود، پيروي از اصلوب معماري زنديه و صفويه را نشان مي دهند و حتي نقوش كاشي هاي نماي عمارت نيز كاملا از تصاوير روي ديوارهاي يكي از عمارات عهد صفويه تقليد شده اند.

ساختمان اصلي در بخش غربي، جالب توجه ترين قسمت باغ است كه از سه طبقه با تزئينات فراوان و بام شيرواني تشكيل شده و سازنده آن حاجي محمد حسن معمار شيرازي است. اين عمارت رو به مشرق ساخته شده و زيبايي معماري، نقاشي هاي رنگ و روغن، حجاري نقوش ازاره سنگي، كاشي كاري و گچبري، پنجره هاي مشبك آهني، پيشاني ساختمان، ستون هاي سنگي و درهاي چوبي نفيس و منبت كاري شده آن شاهكار صنعت و هنر دوره قاجاريه به شمار مي رود.

آنچه كه در ابتدا هر چشمي را به خود خيره مي كند كاشي هاي هفت رنگ نماي عمارت هستند كه به زيبايي و ظرافت در كنار هم چيده شده اند و طرح ها و مناظر بديعي در آنها خودنمايي مي كنند. بناي نارنجستان قوام شيراز نيز، سبكي شبيه به معماري اين بنا را دارد و تزيينات داخلي آن نيز اعم از گچبري ها و نقاشي هاي چشم نواز ديوار و سقف، شباهت بسياري به عمارت باغ ارم دارد.

no-alt

دو طبقه بالايي بنا داراي ستون هايي هستند كه از تخت جمشيد الهام گرفته شده و زيبايي و شكوه آن را در ذهن تداعي مي كنند. در پيشاني بنا، دو نيم دايره در دو طرف به چشم مي خورد و يك تابلو بزرگ هم ديده مي شود كه از 3 هلال روي هم تشكيل شده كه در اصطلاع معماران فارس به سنتوري شهرت دارند. اين هلال ها داراي سه تابلوي بزرگ و دو تابلوي كوچك كاشي كاري با كاشي هاي لعابدار رنگي مي باشند و تصاويري از ناصرالدين شاه قاجار، داستان هايي از فردوسي و نظامي و ادبيات كهن فارسي و قصه هاي مذهبي را به نمايش گذاشته اند.

در بزرگترين هلالي، نقش ناصرالدين شاه سوار بر اسب سفيد ديده مي شود در حالي كه نيم تاجي در جلوي كلاه او نقش بسته است. سپس سه نقش ديگر از داستان هاي فردوسي و نظامي از جمله سليمان و ملكه سبا، رستم پهلوان، خسرو شيرين و يوسف و زليخا به چشم مي خورد.

در هلالي هاي كوچكتر مردي در حال نبرد با هلاهل نقاشي شده كه نمونه اي تحريف شده از نقش درگاه شرقي كاخ صدستون تخت جمشيد است. همچنين آهويي نيز در چنگال پلنگ بر زمينه اسليمي نقش شده است كه در اصطلاح معماران محلي فارس به آن نقش گرفت و گير گفته مي شود.

در حاشيه پنجره هاي نماي غربي عمارت، كاشي هاي هفت رنگ با نقوش گوناگون شاهان و سربازان هخامنشي و گل ها و مناظر باغ ها و كوشك ها به چشم مي خورد در نهايت اين نقش داريوش هخامنشي و شكار آهويي توسط پلنگي است كه چشم شما را به خود خيره مي سازد.

به سبب جلوه هاي منحصر به فرد باغ ارم شيراز و هنرنمايي بي نظير معماران در آن، نام اين باغ از تاريخ 14 آبان 1353 به شماره 1013 در فهرست آثار ملي ايران قرار دارد.

اين باغ يكي از 9 باغ ايراني است كه نامش در فهرست ميراث جهاني يونسكو قرار دارد و در تاريخ 6 تيرماه 1390 در سي وپنجمين اجلاس كميته ميراث جهاني يونسكو به شماره 1372 در اين فهرست به ثبت رسيده است.
منبع خبر:
تابناک
 
تاریخ: ۲۴/۰۶/۱۳۹۷