روابط عمومی دانشگاه شیراز
دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷
"پزشكي اجتماعي" رشته اي تخصصي اما در حاشيه!
 
به گزارش كسب و كار نيوز، رشته تخصصي "پزشكي اجتماعي" براي اولين بار در دهه پنجاه در دانشگاه شيراز راه اندازي شد. ولي متاسفانه پس از چند دوره پذيرش دستيار، سال 1357 متوقف شد و پس از پيروزي انقلاب اسلامي و راه اندازي شبكه هاي بهداشت و درمان در كشور، مسئولين اين برنامه از جمله ...
با گذشت بيش از 30 سال از راه اندازي رشته ""پزشكي اجتماعي"" در كشور و بازنگري اوليه آن در دهه شصت هنوز جايگاهي براي فعاليت دانش آموختگان اين رشته وجود ندارد و حتي در برنامه پزشك خانواده نيز به جز در جايگاه هاي عمومي و مراقبت هاي اوليه، در هيچ يك از سطوح ديگر كه ضرورتاً بايد از مهارت ها و دانش اين گروه تخصصي به منظور دستيابي به اهداف بايد بهره برداري شود (مراكز جامع سلامت، مديريت شبكه، پايش و ارزشيابي خدمات)، موردي تصريح نشده است. اين موضوع باعث مي شود كه در تخمين تعداد نيروي مورد نياز كشور و همچنين در زمينه جذب دانش آموختگان مشكل جدي ايجاد شود.
پزشكي اجتماعي

به گزارش كسب و كار نيوز، رشته تخصصي "پزشكي اجتماعي" براي اولين بار در دهه پنجاه در دانشگاه شيراز راه اندازي شد. ولي متاسفانه پس از چند دوره پذيرش دستيار، سال 1357 متوقف شد و پس از پيروزي انقلاب اسلامي و راه اندازي شبكه هاي بهداشت و درمان در كشور، مسئولين اين برنامه از جمله دكتر كامل شادپور به عنوان يكي از بنيان گذاران شبكه هاي بهداشت و درمان پيشنهاد كردند كه براي مديريت برنامه هاي سلامت و شبكه ها و مراكز بهداشتي، متخصصيني تربيت شوند كه علاوه بر مهارت طبابت باليني بتوانند با فراگيري مهارت هايي در زمينه مديريت، اپيدميولوژي و آمار، جمعيت شناسي و جامعه شناسي پزشكي و ساير علوم مرتبط، مديريت سلامت جامعه را ارتقا دهند. بدنبال اين پيشنهاد و ضرورت مديريت صحيح و علمي سلامت، اين رشته مجددأ راه اندازي شد.

رسالت رشته "پزشكي اجتماعي"، تربيت نيروي انساني توانمند در حوزه سلامت است تا با بهره گيري از دانش و فناوري روز ، سنجش، تحليل و نقد مستمر شاخص هاي مرتبط با سلامت، مديريت و رهبري نظام سلامت را ارتقاء داده و با طراحي، اجرا، پايش و ارزشيابي مداخلات، بر اساس شواهد معتبر و ارائه خدمات پيشگيري در سطوح مختلف ، سطح سلامت جامعه، جمعيت، خانواده و افراد را بهبود بخشد.

خبرنگار ايسنا با سه تن از متخصصين اين رشته در خصوص چالش ها و جايگاه شغلي رشته "پزشكي اجتماعي" گفت وگوهايي را انجام داده است كه برآيند نظرات شان مي تواند تصوير روشن تري نسبت به اين رشته ارائه دهد.

دكتر علي پاشا ميثمي، رييس انجمن پزشكي اجتماعي ايران در گفت وگو با ايسنا، در تعريف رشته تخصصي پزشكي اجتماعي گفت: اين رشته در دنيا با نام هاي طب پيشگيري و سلامت عمومي (Community Medicine, Preventive Medicine and Public Health) نيز شناخته مي شود، از رشته هاي تخصصي و كليدي در حفظ و ارتقاء سلامت جامعه به شمار مي رود.

وي با اشاره به اينكه وظيفه دانش آموختگان اين رشته تلاش براي پيشگيري از بروز تمامي رخدادهاي مغاير با سلامتي است افزود: در فلسفه پزشكي اجتماعي تأكيد بر پيشگيري از رخداد است و در ساده ترين شكل، پيشگيري از بروز بيماري ها و رخدادهاي نامطلوب سلامتي در افراد جامعه از عملكردهاي اصلي اين رشته تخصصي است اما تمامي رويكردهاي اجتماعي، اقتصادي، زيست محيطي و سياسي كه مي توانند به طور مستقيم و غير مستقيم بر سلامتي تأثيرگذار باشند را شامل مي شود.

رييس انجمن پزشكي اجتماعي ايران تصريح كرد: دانش آموختگان اين رشته تخصصي در جايگاه هايي چون كلينيك هاي پيشگيري و ارتقاء سلامت به منظور پيشگيري از بروز بيماري ها در افراد به ظاهر سالم در جامعه، همراهان بيماران و خانواده هاي ايشان و نيز پيشگيري از پيشرفت بيماري در افراد بيمار تا موقعيت هايي همچون تهيه و تدوين شواهد و مستندات لازم به منظور اتخاذ سياست هاي هزينه اثر بخش در حوزه هاي مختلف مرتبط با سلامت و همچنين تدوين و اجراي برنامه هاي سلامتي را مي توانند برعهده بگيرند.

استاد دانشگاه علوم پزشكي تهران با تاكيد بر اين مطلب كه مراقبت هاي درماني ارائه شده در نظام سلامت حداكثر مي تواند منجر به كنترل يك چهارم از عوامل تأثيرگذار درسلامت جامعه شوند اظهار كرد: نيمي از اين عوامل، عوامل تعيين كننده اجتماعي سلامت بوده كه دانش آموختگان رشته تخصصي پزشكي اجتماعي به منظور مديريت اين عوامل در حوزه سلامت مهارت آموزي مي كنند.

كاهش هزينه هاي درمان با به كارگيري متخصصين "پزشكي اجتماعي"

رييس انجمن پزشكي اجتماعي ايران ادامه داد: به عنوان مثال در تأمين هزينه هاي مراقبت هاي سلامتي، پرداخت يارانه و پوشش بيمه اي از نكات كليدي است كه در ظاهر، كاهش بار هزينه هاي درمان بر بيماران است. اما ظرايف و نكات بسيار مهمي در مديريت هزينه ها وجود دارد كه اگر در نظر گرفته نشود، چنان بار هزينه هاي بخش بيمه و بخش دولتي را افزايش خواهد داد كه مي تواند به سادگي بيمه ها را در آستانه ورشكستگي قرار دهد. تغيير الگوي دريافت مراقبت هاي سلامتي، مراقبت هاي القايي، مراقبت هاي غير ضروري و ارائه مراقبت بدون سطح بندي و بدون تبعيت از شواهد تأييد كننده هزينه اثربخشي مراقبت ها، يقيناً بار هزينه ها را به نحوي سرسام آور افزايش خواهد داد، كه به نظر مي رسد عدم توجه كافي به اين موارد و نتايج منفي ناشي از آن در طرح تحول سلامت مشاهده شده است.

دكتر ميثمي با بيان اين مطلب كه هر جامعه اي كه بخواهد، ارتقاء سلامت شهروندان خود را سرلوحه اولويت هاي خود قرار دهد، به دانش متخصصين پزشكي اجتماعي نيازمند است گفت: در تمامي حوزه ها شامل پيشگيري از بيماريها در تمامي سطوح، تعيين اولويت ها، سياست گذاري، تأمين منابع، مديريت منابع، انتخاب استراتژي ها، پياده سازي و اجراي برنامه ها، و نحوه مديريت ارائه مراقبت هاي سلامتي و تحليل و پايش و ارزشيابي هر يك از اقدامات، حضور يك متخصص پزشكي اجتماعي الزامي است.

درآمد اندك، عدم تمايل دانشجويان ممتاز به رشته پزشكي اجتماعي

استاد دانشگاه علوم پزشكي تهران با اشاره به اينكه در هر جامعه به طور طبيعي انسان ها به دنبال كسب رفاه و آسايش بيشتر اند بيان كرد: استقبال دانشجويان پزشكي در طول زمان نشان داده كه همواره در انتخاب رشته تخصصي به ميزان درآمد آن رشته تخصصي توجه ويژه اي داشته اند. اگر چه در موارد متعددي دانشجويان بر حسب علاقه و بدون توجه به موارد جنبي به انتخاب رشته تخصصي مي پردازند، اما به طور طبيعي و منطقي استقبال از رشته هاي تخصصي پردرآمد هميشه مطرح است.

وي در ادامه اختلاف درآمدي بسيار قابل توجه بين زيرگروه هاي مختلف جامعه را يكي از معضلات مهم كشور دانست و افزود: اين موضوع در جامعه پزشكان نيز مشهود بوده و از مهمترين مشكلات نظام سلامت كه در مواردي من جمله در طرح پزشك خانواده قصد بر ترميم آن اختلاف وجود داشته كه متاسفانه به اهداف نرسيده است و تفاوت درآمدي بين گروه هاي مختلف تخصصي و به ويژه بين پزشكان عمومي و متخصص است. به طور طبيعي انتظار مي رود، دانشجويان علاقمند و نخبه، مسيري را به عنوان حرفه تخصصي خود انتخاب كنند كه با استقلال از ساختار وابسته به دولت و با سهولت بتواند منجر به كسب درآمد شود.

اين متخصص پزشكي اجتماعي با بيان اينكه اين رشته از نظر كسب درآمد از گروه رشته هاي پر درآمد محسوب نمي شود، گفت: در طول زمان به دليل عدم شناخت كافي و علي رغم برنامه هاي ارائه شده در حوزه هاي مختلف بهداشت و توجه به عوامل اجتماعي، جايگاه هاي اين رشته مورد تأكيد و ارج نهادن توسط مسئولين ارشد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي نبوده است. لذا دانشجويان ممتاز تمايل زيادي به ويژه در سال هاي اخير به تحصيل در اين رشته نشان نداده اند.

ميثمي ادامه داد: علاوه بر اين تقريباً تمام تأكيد و تلاش در نظام سلامت متمركز بر درمان و رشته هاي درماني تخصصي و فوق تخصصي است و هدف، پوشش خدمات اين گروه ها در بيمارستان هاي تخصصي و فوق تخصصي با تأمين هزينه هاي گزاف آنها است و در طي دوره هاي آموزشي دانشجويان پزشكي، سهم گروه هاي باليني در تعيين نگرش ايشان در مقابل تلاش هايي كه توسط اساتيد رشته تخصصي پزشكي اجتماعي به منظور اصلاح نگرش به سمت پيشگيري و استفاده از مراقبت هاي هزينه-اثربخش و كم هزينه صورت مي پذيرد، غالب است. لذا كثيري از دانشجويان پزشكي در صدد هستند در رشته هاي تخصصي و فوق تخصصي درماني مشغول شده و فعاليت كنند.

رييس انجمن پزشكي اجتماعي ايران با اشاره به اينكه دانشگاه هاي محدودي تربيت كننده دستيار تخصصي رشته پزشكي اجتماعي بوده اند، افزود: دانشگاه هاي تيپ 1 تربيت كننده دستيار معمولاً از نظر تعداد اعضاء هيأت علمي در حد مطلوب بوده اند اما دانشگاه هاي ديگر از ظرفيت مهماني براي دستياران خود به منظور پوشش محدوديت ها استفاده كرده اند و از نظر حمايت و امكانات لازم (مانند مراكز تحقيقاتي مرتبط با گروه هاي آموزشي، پروژه هاي در دست اعضاء هيأت علمي گروه هاي آموزشي، ارتباطات برون بخشي و بين بخشي) به منظور ايجاد مهارت هاي لازم و مديريت برنامه هاي دستياري با محدوديت هاي جدي رو به رو هستند.

دكتر ميثمي در پاسخ به اين پرسش كه آيا اين رشته از لحاظ تعاريف سر فصل هاي درسي آيا بومي شده با شرايط اجتماعي كشور است گفت: رشته تخصصي پزشكي اجتماعي از معدود رشته هايي است كه سرفصل هاي درسي آن منطبق با نيازهاي كشور از ابتداي راه اندازي نظام شبكه تدوين شده است .اما در اجرا و به كارگماري، با توجه به شناخت و نگرش نا مناسب از اين رشته تخصصي، روند مطابق با انتظارات نبوده است.

جايگاه شغلي مناسب با كسب درآمد در حد انتظار، مهمترين مطالبه دانش آموختگان

وي با بيان اين مطلب كه متأسفانه علي رغم پيگيري هاي مكرر انجام شده توسط انجمن علمي پزشكي اجتماعي ايران با همكاران مسئول در معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و با وجود نياز به اين رشته تخصصي، جايگاه هايي كه براي فعاليت دانش آموختگان اين رشته وجود دارد، در آيين نامه ها و بخشنامه ها تصريح نشده است افزود: در برنامه پزشك خانواده، به جز در جايگاه هاي عمومي مراقبت خط اول در هيچ يك از سطوح ديگري كه ضرورتاً از مهارت ها و دانش اين گروه تخصصي به منظور دستيابي به اهداف بايد بهره برداري شود (مراكز جامع سلامت، مديريت شبكه، پايش و ارزشيابي خدمات)، موردي تصريح نشده است كه اين موضوع منجر به اين مي شود كه در تخمين تعداد نيروي مورد نياز در كشور و همچنين در جذب دانش آموختگان مشكل جدي ايجاد شود.

استاد دانشگاه علوم پزشكي تهران تصريح كرد: در بخش درمان جايگاه هاي اين دانش آموختگان در بيمارستان ها در كلينيك هاي پيشگيري و ارتقاء سلامت و همچنين به عنوان مديران فرايند بيمارستان هاي ارتقاء دهنده سلامت (HPH) و همچنين مديريت فرايند هاي درمان در منزل، درمان سرپايي و ارجاع از شبكه به بيمارستان هاي سطح دو وجود دارد كه رايزني در خصوص اجرايي شدن آنها و تصريح اين موارد در آيين نامه ها و بخش نامه ها در دستور كار انجمن علمي پزشكي اجتماعي ايران است،اما هنوز به نتيجه نرسيده است.

ميثمي با اشاره به اينكه در معاونت اجتماعي وزارت بهداشت، جايگاه هاي شغلي متعددي براي دانش آموختگان به طور بالقوه وجود دارد گفت: دانش آموختگان اين رشته تخصصي مي توانند به عنوان معاون اجتماعي دانشگاه ها، مديران ادارات مؤلفه هاي اجتماعي سلامت و ديگر موارد جايگاه شغلي مناسب داشته باشند اما متأسفانه حتي در نامه ارشادي معاونت اجتماعي وزارت بهداشت به رؤساي دانشگاه ها در خصوص تصدي پست معاونت اجتماعي دانشگاه هاي علوم پزشكي كشور، نام رشته تخصصي "پزشكي اجتماعي" از قلم افتاده است.

عدم همكاري بيمه ها با دانش آموختگان "پزشكي اجتماعي "

اين متخصص پزشكي اجتماعي بيان كرد: در بخش خصوصي جايگاه هاي شغلي مختلف پژوهشي، مديريتي و اجرائي نيز براي دانش آموختگان وجود دارد كه حسب توانمندي، علاقه، پيگيري و ارتباطات توانسته اند در آنها مشغول و موفق شوند اما به عنوان مهمترين فعاليت خصوصي و مستقل كه در كلينيك هاي پيشگيري و ارتقاء سلامت (در بخش خصوصي) مي تواند براي دانش آموختگان وجود داشته باشد، عدم عقد قرارداد بيمه ها و عدم پرداخت هاي تخصصي به اين دانش آموختگان و به رغم تصريح وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از محدوديت هاي موجود در اين مسير است.

ميثمي يادآور شد: در طول سال هاي گذشته، با راه اندازي رشته تخصصي پزشك خانواده، كه متأسفانه سرفصل هاي درسي آن تقريباً اقتباس شده از سرفصل هاي رشته تخصصي پزشكي اجتماعي بوده است، مشكل همپوشاني بين دو رشته ايجاد شده است. رشته تخصصي پزشك خانواده كه هزينه اثربخش بودن آن تعيين نشده و سعي در تربيت دانش آموختگان تخصصي به منظور ارائه مراقبت هاي اوليه در محيطي ترين سطح را دارد، خود از موارد چالش برانگيز در اجراي طرح پزشك خانواده بوده و مشكلاتي بر مشكلات موجود پزشكان عمومي كه در نظام سلامت بايد جايگاه كليدي خود را داشته باشند، ايجاد كرده است. اين روند بر رشته پزشكي اجتماعي نيز سايه افكنده و ضرورت هاي اين رشته با ابهام مواجه ساخته، كه علت اصلي آن عدم شناخت از كاركردها و تعريف ناصحيح از جايگاه هاي هر يك از گروه هاي ارائه كننده خدمت است.

رييس انجمن پزشكي اجتماعي ايران با بيان اينكه انجمن با تشكيل جلسات، مكاتبات، نشست ها و برگزاري كنگره ها سعي در شناساندن ظرفيت ها داشته اما رسيدن به نتيجه با توجه به ساختار موجود معمولاً سخت و بعيد است، افزود: در خصوص تعيين جايگاه هاي شغلي، تعرفه تخصصي و بيمه ها مطالبات با وزارت بهداشت در ميان گذاشته شده و معاونت درمان وزارت بهداشت همراهي هاي لازم را داشته است اما به دليل ملاحظات موجود در بيمه ها، نتيجه بخش نبوده و متأسفانه علي رغم درخواست هاي مكرر جهت ملاقات با معاونين وزارت بهداشت و جناب آقاي دكتر هاشمي وزير بهداشت درمان و آموزش پزشكي، اين ملاقات جهت هم انديشي و تبادل نظر هنوز ممكن نشده است.

ميثمي خاطرنشان كرد: به طور كلي دانش آموختگان در جايگاه هاي مختلف مشغول هستند. اما ميزان دريافتي پيشنهاد شده و يا درآمد ايشان، واقعي و قابل مقايسه با جايگاه علمي و شأن تخصصي شان نيست. علاوه بر اين در مواردي نيز جايگاه هاي شغلي بلا تصدي وجود دارد، كه دانش آموختگان با توجه به ترجيح كار در دانشگاه ها و گروه هاي آموزشي، شهر محل سكونت، عدم تمايل به حضور در فيلد و اشتغال در جايگاه هاي مختلف دورتر از مركز، از آنها انصراف مي دهند. اما آنچه مسلم است تفاوت درآمدي قابل توجه ميان رشته هاي تخصصي ديگر با درآمد دانش آموختگان پزشكي اجتماعي از موارد اصلي ايجاد محبوبيت اندك براي اين رشته و موجب نارضايتي است.

بي توجهي مسئولين وزارت بهداشت به رشته تخصصي پزشكي اجتماعي

دكتر محمدرضا سهرابي، استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي با اشاره به اينكه رشته پزشكي اجتماعي در دهه 50 و براي اولين بار در دانشگاه شيراز ايجاد شد و در حال حاضر در 8 دانشگاه برنامه آموزشي دارد، گفت: رشته پزشكي اجتماعي تخصصي است كه به بررسي تاثير تعيين كننده هاي اجتماعي و اقتصادي بر سلامت، بيمارنگري به جاي بيماري نگري، بهبود عملكرد نظام ارايه خدمات سلامت و همچنين بهبود شرايطي كه منجر به جامعه سالم مي شوند، مي پردازد.

وي با بيان اين مطلب كه مهم ترين ركن در اين رشته مقدم بودن پيشگيري بر درمان است افزود: رشته پزشكي اجتماعي مي تواند در سياستگذاري ها، تدوين برنامه هاي بلند مدت، ميان مدت و كوتاه مدت نظام سلامت و ارزشيابي آنها دخالت كند و ارتقاي سلامت جسمي، رواني و اجتماعي جامعه را تضمين كند.

سهرابي با اشاره به اينكه مسئولين وزارت بهداشت هنوز آنطور كه بايد و شايد به اين رشته پركاربرد بها نمي دهند اظهار كرد: وقتي بحث تخصص در نظام ارايه خدمات سلامت به ميان مي آيد، بايد سازوكار انتخاب افراد براي مديريت سلامت هم تخصصي باشد، اما متاسفانه در وزارت بهداشت افراد انتخاب شده براي مديريت حوزه هاي مختلف اغلب افرادي هستند كه تخصص يا فوق تخصص باليني دارند و نگاهشان در نظام سلامت، بيشتر باليني و درمان نگر و فرد نگر است و ديد كلي و جامع به سلامت مردم با در نظر گرفتن عوامل خطر زاي سلامت، عوامل اجتماعي موثر بر سلامت و اصول اقتصاد سلامت را ندارند.

استاد تمام دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي ادامه داد: با وجود گسترش روزافزون بيماري ها و انواع ناهنجاري هاي اجتماعي كه درگير زندگي مردم شده است، منطق حكم مي كند كه به پزشكي اجتماعي در تدوين طرح هاي كلان حوزه سلامت بيشتر توجه شود چرا كه بيشتر مرگ و ميرها در ايران به بيماري هاي غيرواگير مثل سرطان، قلبي عروقي و ديابت است متخصصان پزشكي اجتماعي مي توانند با ترويج فرهنگ پيشگيري و تشخيص زودرس بيماريها در جامعه و برنامه ريزي كلان در نظام سلامت، از گسترش اين بيماري ها و بسياري از هزينه هايي كه صرف درمان بيماريها مي شود جلوگيري كنند.

وي با انتقاد از اين مطلب كه توجه بيش از حد به درمان و بيمارستان ها در ساليان گذشته از سوي مسئولان بهداشت و درمان كشور، موجب شد تا وزارت بهداشت در قبال سلامت مردم بسيار منفعلانه عمل كند و به روزمرگي دچار شود. در حاليكه جاي برنامه هاي بلندمدت ده، بيست و پنجاه ساله براي سلامت كشور خالي است.

دانش آموختگان رشته پزشكي اجتماعي، پرچم داران سلامت عمومي

سهرابي با بيان اينكه بسياري از پزشكان اجتماعي كه در كشور تربيت شده اند، جايگاه شغلي مشخصي ندارند افزود: دانش آموختگان اين رشته بعد از فارغ التحصيلي عملا بايد در وزارت بهداشت و بخش هاي مرتبط با سلامت استخدام و براي سياست هاي كلان سلامت جامعه برنامه ريزي كنند اما اغلب اين افراد دچار يك سردرگمي هستند چرا كه نظام سلامت ما شرح وظايف و جايگاه شغلي درستي براي اين افراد به عنوان پرچم داران سلامت عمومي كه بتوانند در نظام سلامت، تاثيرگذار باشند، ندارد. اين متخصصين براي جايگاه هاي مديريتي سطوح مياني و بالاي سلامت تربيت مي شوند اما به كار گرفته نمي شوند. در بخش خصوصي نيز فارغ التحصيلان اين رشته عليرغم اينكه متخصص باليني هستند و مجوز تاسيس كلينيك هاي پيشگيري و ارتقاي سلامت را دارند، به دليل عدم پوشش بيمه اي خدماتشان، تاسيس اين كلينيك ها با استقبال عمومي مواجه نمي شود.

اين استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي به درآمد اندك اين رشته نسبت به ساير رشته هاي پزشكي اشاره كرد و گفت: اغلب متخصصين پزشكي اجتماعي به دليل داشتن شغل دولتي درآمدي معادل يك كارمند دارند و به همين خاطر اين رشته بين آقايان جذابيتي ندارد و اغلب خانم ها اين رشته را انتخاب مي كنند.

وي افزود اين وضعيت شايسنه نطام سلامت نيست كه رشته اي كه بيشترين تاثير در سلامت جامعه را دارد كمترين درآمد و جذابيت را داشته باشد.

وي از نحوه پذيرش دانشجو در اين رشته گلايه كرد و افزود: علاوه بر پذيرش دانشجو از طريق آزمون كتبي بايد از افرادي كه اين رشته را انتخاب كرده اند مصاحبه گرفته شود تا ميزان علاقمندي و توانايي افراد در اين رشته سنجيده شود تا صرفا ارتقاي مدرك دانشجو نباشد.

سهرابي در پايان يادآور شد: براي رفع مشكلات آموزشي و صنفي اين رشته از دوره اول وزارت دكتر هاشمي ازطريق هيات بورد و انجمن علمي پزشكي اجتماعي درخواست ملاقات با ايشان را داشتيم كه متاسفانه هنوز اين قرار ملاقات محقق نشده است. نكته جالب توجه اينكه به جاي تقويت و استفاده روزافزون از رشته هاي سلامت عمومي مانند پزشكي اجتماعي در تصميمي عجيب در سال جاري پذيرش دستيار تخصصي اين رشته نيز متوقف شده است.

دكتر زيبا فرج زادگان، مدير گروه پزشكي اجتماعي دانشگاه علوم پزشكي اصفهان با اشاره به اينكه ماهيت اين رشته پيشگيري است، گفت: دانش آموختگان رشته تخصصي پزشكي اجتماعي از ترويج رفتارهاي پرخطر جامعه مانند سيگار، چاقي، رفتارهاي جنسي پر خطر جلوگيري مي كند.

وي ادامه داد: مخاطب پزشكي اجتماعي، جامعه است. بر خلاف بحث پزشكي و درمان كه بيماران به پزشك مراجعه مي كنند در پزشكي اجتماعي، اين پزشك است كه به مخاطب خود مراجعه مي كند. در نتيجه پزشكي اجتماعي به مسائل و مشكلات جامعه، عوامل خطرآفرين و مختصات اقتصادي، فرهنگي و حتي سياسي جامعه بايد اشراف داشته باشد. در كل بايد گفت هر چيزي كه روي سلامت مردم تاثير مي گذارد در اين تخصص اهميت پيدا مي كند.

مدير گروه پزشكي اجتماعي و پزشك خانواده دانشگاه علوم پزشكي اصفهان با بيان اين مطلب كه يك متخصص پزشكي اجتماعي براي ايفاي نقش در جامعه، با موانع متعددي روبروست است، افزود: با وجود قدمت قابل توجه اين رشته در ايران، عده زيادي از مردم اطلاعات كافي از اين رشته ندارند، در حالي كه رشته پزشكي اجتماعي مي تواند در سياستگذاري ها، تدوين برنامه هاي بلند مدت، ميان مدت و كوتاه مدت نظام سلامت دخالت كند و رشد سلامت جسمي، رواني و اجتماعي را تضمين كند.

استاد دانشگاه علوم پزشكي اصفهان با تاكيد بر اين مطلب كه متاسفانه حرفه پزشكي در ايران تجاري شده است، اظهار كرد: متاسفانه بسياري از دانشجويان دغدغه مالي دارند و خيلي اهميتي به سلامت عمومي جامعه نمي دهد و به همين علت ترجيح مي دهند رشته هاي كه درآمد بيشتري دارد ادامه تحصيل دهند.

دكتر فرج زادگان در پايان دليل اصلي عدم توجه به پزشكي اجتماعي را به عدم استحكام لازم مديريت در كشور مرتبط دانست و گفت: در شرايطي كه در بسياري از كشورهاي توسعه يافته، نقش پزشكي اجتماعي بسيار پررنگ است، اما در كشور ما اهميت چنداني ندارد و خيلي اوقات هم متخصصان اين رشته در مشاغلي غير از تخصص اصلي شان، فعاليت مي كنند.

به گزارش كسب و كار نيوز، رشته پزشكي اجتماعي ماهيتا نگاه جامع و كلان به نيازها و مشكلات سلامت افراد و جامعه دارد و بر همين مبنا به سلامت محوري معتقد است.دانش آموختگان اين رشته معتقدند كه توسعه پايدار ملي ممكن نمي شود، مگر با ارتقاي سلامت همراه با عدالت و رضايت براي جامعه، جمعيت ها، خانواده و افراد. همچنين دانش آموختگان اين رشته مي توانند با برنامه ريزي هاي دراز مدت از هزينه هاي سرسام آور ناشي از درمان كه به دولت تحميل مي شود بكاهد اما متاسفانه در كشور ما متخصصين پزشكي اجتماعي به عنوان متوليان اصلي اين امور در نظام سلامت به كار گرفته نمي شوند اميد است كه وزارت بهداشت با تغيير نگرش در حوزه مديريتي نظام سلامت از توانمندي اين متخصصين بهره ببرد و انتظار بي جايي نيست كه اين وزارتخانه در بُعد بهداشت عمومي فعاليت بيشتري داشته باشد و در قبال بهداشت و سلامت جامعه به صورت فعال وارد عرصه شود.

انتهاي پيام
 
تاریخ: ۲۶/۰۶/۱۳۹۷