روابط عمومی دانشگاه شیراز
سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷
علمي ترين ترجمه «گلستان سعدي» رونمايي شد
 
ترجمه گلستان سعدي كه عبدالمحمود رضواني آن را انجام داده است ديروز در تالار خوارزمي دانشگاه شيراز رونمايي شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) از شيراز، رضواني كه براي اين ترجمه بيش از 10 سال زمان هزينه كرده است پس از رونمايي از كتاب در حالي كه اشك مي ريخت خطاب به سعدي گفت: «شيخ بپذير! آنچه در توان داشتم، انجام دادم.»

حميد نادگران رييس دانشگاه شيراز اولين سخنران اين مراسم بود. او گفت: «امروز به پاسداست ادبيات گرانقدر ايران، ترجمه ارزشمند گلستان رونمايي مي شود. فراهم آوردنِ مجموعه اي بي نظير و تقديمِ آن به جهانيان تشنه معرفت زلال و انتشار سخنان حكيمانه و نغز شيخ اجل مأموريتي عاشقانه است.

وي سعدي را «سطان مسلم ملك سخن» توصيف كرد كه «كلام در دست او مانند موم است.»

نادگران با بيان اينكه «سخن سعدي حشو و زوايد ندارد و سرمشق سخن گوييِ پارسي زبانان است» تأكيد كرد: «نثر او مزه شعر و شعرش روانيِ نثر را دريافته است.»

رييس دانشگاه شيراز گلستان را زيباترين نثر فارسي دانست كه به اعتقاد او در در سراسر ادبيات جهان هم بي نظير است.

نادگران افزود: «سعدي از معدود سخن سراياني است كه سراغ فضل فروشي نرفته و گلستان و بوستانش دوره كامل حكمت عملي است. هيچ كس به اندازه سعدي پادشاهان و اربابان سياست را به حسن سايست، دادگري و رعيت پروري توصيه نكرده است. سعدي به بهترين شكل همه اقشار را به وظايف خود را آگاه كرده و هيچ دقيقه اي از مصالح و مفاسد را فرو نگذاشته است. دليري و شهامتي كه در حقيقت گويي به كار برده است در اديات كم نظير است.»

نادگران تصريح كرد: «سعدي فردي متدين، مذهبي و حتي تعصبي است ولي هيچ گاه تعصب خود را دستاويز آزار مخالفان نكرد. سعدي وقتي به عشق مي رسد حالي ديگر مي يابد و هيچ كس مثل او عالم عشق را درنيافته است.

نادگران، سعدي را نماد انسان متمدنِ حقيقي دانست كه هر كس بايد او را سرمشق قرار دهد.

رييس دانشگاه شيراز آثار سعدي در كنار مولانا، حافظ و فردوسي را خلاصه تمدن چندهزار ساله ايران توصيف كرد و بر اين نكته تأكيد كرد كه «بايد گلستان را در زندگي چند بار خواند و آن را زيب خاطر كرد.»

نادگران افزود: دانشگاه بزرگ شيراز به منظور تعاملات بين المللي خود و براي اينكه جهانيان را از گوهر تابناك سعدي بي بهره نگذارد، ترجمه گلستان را به زيور طبع آراسته است؛ ترجمه اي كه بي نقص و سليس و پر زحمت است.

كاووس حسن لي (استاد زبان و ادبيات فارسي دانشگاه شيراز) هم در اين مراسم گفت: گلستان سعدي يكي از گرنبهاترين سرمايه هاي ملي و جهاني ما ايرانيان است.

وي افزود: بسياري از مترجمان اين اثر بزرگ را ترجمه كرده اند اما مشكل اين است كساني كه به ظرافت هاي زباني و بياني آشنايي نداشته باشند نمي توانند در متون ادبي حقيقتِ موجود و روح اثر را به زبان مقصد برگردانند.

اين استاد دانشگاه گفت: خوشبختانه اين گلستان توسط كسي ترجمه شده است كه هم گلستان را مي شناسد، هم زبان مبدأ و هم زبان مقصد و همين امر موجب شده است دكتر رضواني با همت والا و ذوق سليم ترجمه را به شايسته ترين شكل ممكن انجام دهد.

حسن لي گفت: گرچه اين اثر با حمايت كميسيون ملي يونسكو منتشر شده اما در شايسته ترين جاي خود يعني انتشارات دانشگاه شيراز منتشر و رونمايي مي شود. سعدي علاوه بر درآميختنِ دانش و اخلاق در آثارش، تنها كسي است كه شعر و نثر را در كنار هم به اوج رسانده است. سعدي هميشه در كنار مردم و حضور هميشگي اش در جامعه مثال زدني است؛ در واقع او سخنگوي صادق ايرانيان است و بوي نوميدي، شكست و ناتواني در آثارش ديده نمي شود.

گلستان سعدي آينه تمام نماي جامعه است
حسن لي با بيان اينكه «گلستان سعدي آينه تمام نماي جامعه است و سعدي با نگاهي تيزبين سرشت آدميان را شناخته و شناسانده» اين موضوع را «رمز مقبويلت جهاني سعدي» دانست.

اين استاد زبان و ادبيات فارسي ادامه داد: «سعدي ثابت كرد مي توان سخن را به شيوايي آراست و اما از معناي حقيقي آن نكاست و همين نكته موجب مي شود كه ترجمه اثر و بيان ظرافت هايش دشوار شود.»

حسن لي با بيان اينكه حرف هاي سعدي در ذهن و زبان مردم در قالب ضرب المثل ها مي چرخد.» گفت: «سعدي را از زمان خودش را تا به امروز ستوده اند اما امرسون در ادبيات آمريكا، گلستان آن را كتاب مقدس دانسته است.»

مهدي مستكين، مشاور كميسيون ملي يونسكو نيز در ادامه اين برنامه گفت: سعدي مفسر و مبدع و جان آگاه در علم عاشقي است چراكه دانش را به بينش رهنمون كرد.

وي با اشاره به اين عبارت گلستان «چون به علم عمل نكني شاخ بي برگ و بري» گفت: «750 سال پيش مهم ترين بحران عصر پسامدرن را بر مي شكافد. بنابراين امروز ما معلمين به اين سياق سعدي نيازمنديم.»

مستكين با تأكيد بر اينكه «دكتر رضواني بيش از 10سال عشق و علم را با هم همراه كرد» گفت: سال ها پيش ارنست هَست كه ملك الشعرا آمريكا است پس از شنيدنِ بخشي از گلستان از زبان ركتر رضواني گفت كه با شنيدن اين ترجمه هم زبان خودمان را بهتر شناختيم و هم سعدي را! اين ترجمه از قرن هفدهم تاكنون كم نظيرترين ترجمه در ادب پارسي و حاصل پنجاه سال مؤانستِ مترجم با سعدي است.»

دكتر عبدالمحمود رضواني كه 10 سال براي ترجمه گلستان سعدي زمان صرف كرده است آخرين سخنران اين مراسم بود.

دبيركل سابق انجمن مترجمان ايران گفت: «از سال 1350 در 17 سالكي انگليسي درس مي دادم و ترجمه مي كردم و در سال 1351 اولين ترجمه ام را انجام داده ام با اين حال در سال 1360 كه سردبير رويترز شدم و به صورت جدي با ترجمه سر و كار پيدا كردم، در آنجا روح ترجمه را حس كردم و بعد از تصدي انجمن مترجمان ايران، حق اليقينِ ترجمه دريافتم.»

رضواني ادامه داد: «ترجمه امر خطير و بزرگي است و در اين راه همواره دلم مي خواست كار بزرگي در ادبيات انجام دهم چراكه ترجمه هاي زيادي انجام داده بودم اما هيچ وقت اقناعم كرد و به توصيه پدر، به فكر باقيات صالحات هم بودم!»

اين مترجم شناخته شده ايران گفت: «آثار بزرگان ادبياتِ ما را بيگانگان ترجمه كرده اند و ما در اين مسير كم كاري كرديم. به عنوان مثال رباعيات خيام را فيتز جرالد ترجمه كرده كه در واقع ترجمه خيام نيست و مترجم انديشه خيامي و فلسفه دم غنيمتيِ خيام را نشان داده نه روح اثر را.

رضواني گفت: «سراغ سعدي رفتم چرا كه از بچگي در خانه با سعدي فال مي گرفتيم و در زادگاهم اصفهان نيز سعدي جايگاه وارسته اي داشت و براي اين سراغ گلستان رفتم كه ادبيات داستاني ايران هم مثل ادبيات شاعرانه ايارن به جهان شناسانده شود.»

سعدي 700 سال قبل، پيش قراولِ ادبيات مينيماليستي بود
رضواني تأكيد كرد: «سعدي 700 سال پيش ادبيات ميني ماليستي كه امروز تازه در جهان مد شده را ايجاد كرده داست بنابراين سراغ گلستان رفتم مثل كودك نوپايي كه قصد فتح اورست را داشتم!»

مترجم گلستان سعدي ادامه داد: «در گام اول چند ترجمه گلستان سعدي از جمله ترجمه گلستان اثر جيمز راس را كه حدود 200 سال پيش انجام شده، بررسي كردم و آن را آسيب شناسي كردم. اين ترجمه به دليل عدم شناخت كامل اين مترجم از زبان فارسي مثل تلميح، عبارات يكسان با معناهاي مختلف، ايهام و صناعاتِ ادبي ... پر از اشتباه است.»

اين مترجم در ادامه به قرائت بخش هايي از گلستان سعدي و ترجمه هاي خود پرداخت و گفت: در اين ترجمه كه حاصل يك دهه مطالعه و پژوهش است تلاش كردم تا آنجا كه ممكن است قوافي، سجع ها و آرايه هاي ادبي به زبان انگليسي منتقل شود.»

به گزارش خبرنگار ايبنا، با گذشت بيش از 370 سال از اولين ترجمه لاتين گلستان سعدي، اين كتاب را كه توسط عبدالمحمود رضواني و با همكاري كارگروه تخصصي كاووس حسن لي، محمديوسف نيري، فريده پورگيو و مصطفي نديم به سرويراستاري زينب دهقاني انجام شده مي توان علمي ترين ترجمه گلستان سعدي دانست.

كد مطلب: 268687
منبع خبر:
كتاب ايران
 
تاریخ: ۱۴/۰۹/۱۳۹۷