روابط عمومی دانشگاه شیراز
پنج شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۸
تجارتي جهاني در پستو
 
شيراز-ايرنا-تجارتي جهاني اما غيررسمي كه در پستوهاي مخفي، سوله متروكه كارخانه ها در جاي جاي ايران رونق گرفته و موافقين و مخالفين سرسختي نيز دارد ، شيراز و استان فارس نيز از اين تجارت بي نصيب نمانده و گاه از گوشه و كنار آن زمزمه كشف مزارع استخراج بيت كوين به گوش مي رسد.
تجارتي جهاني در پستو شيراز-ايرنا-تجارتي جهاني اما غيررسمي كه در پستوهاي مخفي، سوله متروكه كارخانه ها در جاي جاي ايران رونق گرفته و موافقين و مخالفين سرسختي نيز دارد ، شيراز و استان فارس نيز از اين تجارت بي نصيب نمانده و گاه از گوشه و كنار آن زمزمه كشف مزارع استخراج بيت كوين به گوش مي رسد.

استخراج ارز ديجيتال و بيت كوين در ماه هاي اخير به بحث داغ رسانه ها و جامعه ايراني تبديل شده است، تجارتي كه برخي آن را فرصتي پرسود و راهي براي دورزدن تحريم ها مي دانند و عده اي ديگر آن را بلعنده برق ارزان كشور توصيف مي كنند.

صداي نسبتاً بلند دستگاه هاي استخراج كننده ارز ديجيتال در كنار امكان بهرمندي از تعرفه برق ارزان ، اين تجهيزات را از محيط هاي زندگي شهري دور و راهي پستو كارخانه ، گلخانه، زمين هاي كشاورزي، گاوداري ها، شهرك هاي صنعتي و حتي مساجد و حسينيه ها كرده است.

كشت بيت كوين در حياط پشتي قانون

به لحاظ ارزش گذاري، بيت كوين را پادشاه ارزهاي ديجيتال مي دانند و از سوي ديگر به دليل قابل رهگيري نبودن اين نوع ارز، كشورهايي نظير آمريكا دل خوشي از آن ندارند زيرا نمي توانند از آن در جهت تحريم ساير كشورها استفاده كنند، اما در حال حاضر قانوني براي استخراج بيت كوين و ساير ارزهاي ديجيتال در كشور ما وجود ندارد.

بيت كوين يك رمز ارز و نظام پرداخت جهاني با كاركردهاي مشابه پول بي پشتوانه است، و از نظر حقوقي بسياري ازكشورها آن را به عنوان پول قانوني به رسميت نشناخته اند.

در ماه هاي گذشته استفاده از دستگاه هاي استخراج ارز ديجيتال براي توليد بين كوين در اقصي نقاط ايران و استان فارس رونق بسياري گرفته است.

ردپاي بيت كوين در ايران و جهان

دانشجوي دكتراي رشته اقتصاد پولي دانشگاه شيراز كه تحقيقات علمي گسترده اي در خصوص استخراج ارز ديجيتال و نقش آن در اقتصاد داشته در گفت و گو با خبرنگار ايرنا، گفت: استخراج ارز ديجيتالي از سال 2016 ميلادي رفته رفته جاي خود را در ايران بازكرد.

فرهاد زند افزود: شخصي بنام ساتوشي ناكاموتو در ابتداي قرن 21 و سالهاي 2002 و 2003 ميلادي بيت كوين را اختراع كرد و اين درحالي است كه هنوز مشخص نيست اين فرد شخصيتي حقيقي دارد و يا كلاً مجازي است و در واقعيت وجود ندارد.

ساتوشي ناكاموتو (Satoshi Nakamoto) نامي است كه توسط فرد يا افراد ناشناخته اي برگزيده شده كه بيتكوين را طراحي كرده اند.

سوار بر ماشين زمان

زند در ادامه به اظهارات شخص ديگري بنام لوكا مگنوتا (Luka magnotta) در سال 2013 اشاره و هويت اين فرد را نيز در فضاي مجازي عنوان كرد و گفت: اين فرد مدعي شد كه سوار بر ماشين زمان از سال 2025 به سال 2013 سفر كرده و اظهاراتي را عليه بيت كوين مطرح كرد كه بازتاب گسترده اي در آن زمان داشت.

او اضافه كرد: اين فرد مدعي شد كه بيت كوين باعث خواهد شد كه دنيا بهم بريزد و همچنين پيش بيني كرد كه هر دو سالي ارزش بيت كوين ده برابر خواهد شد كه اين مساله عليرغم نوسانات زياد اين ارز ديجيتال اما تاكنون به حقيقت تبديل شده است.

زند با بيان اينكه بيت كوين معروف ترين ارز ديجيتالي دنيا است، اظهار داشت: بيت كوين ارز مجازي است كه حداكثر 21 ميليون واحد از آن در جهان موجود خواهد بود و حجم بيت كوين بگونه اي طراحي شده كه بيش از 21 ميليون واحد افزايش پيدا نخواهد كرد.

دانشجوي دكتري رشته اقتصاد پولي دانشگاه شيراز: بيت كوين تحريم ناپذير است

وي ادامه داد: مديريت بيت كوين مانند دلار و ساير ارزها دست شخص و يا دولت خاصي نيست كه بتواند از آن عليه دولت يا ملتي سوء استفاده و با آن تحريم هايي را ايجاد كند.

دانشجوي دكتراي رشته اقتصاد پولي دانشگاه شيراز در بخش ديگري از سخنان خود به شرح اعتبار بيت كوين پرداخت و گفت: بيت كوين ارزي رسمي نبوده و بانك مركزي هيچ كشوري پشتوانه آن نيست اما اين مساله باعث نمي شود كه بيت كوين بي اعتبار باشد.

او توضيح داد: بعنوان مثال پشتوانه سهام فيس بوك بانك مركزي هيچ كشوري نيست اما سهام اين شركت از پول ونزوئلا كه پشتوانه آن يكي از بزرگترين كشورهاي توليدكننده نفت جهان كه تورم يك ميليون درصدي را نيز تجربه مي كند معتبرتر است و در نتيجه سرمايه گذاري روي سهام فيس بوك منطقي و به صرفه بنظر مي رسد.

رسمي نبودن نقص ارز ديجيتال نيست

زند عدم پشتيباني رسمي از ارزهاي ديجيتال و بيت كوين را عامل منفي براي اين ارزها نداست و افزود: اين مساله مي تواند نكته مثبتي نيز بشمار آيد زيرا بانك مركزي هيچ كشوري نمي تواند بيت كوين بدون پشتوانه توليد و يا با آن كشور ديگري را تحريم كند.

او ادامه داد: در شرايط كنوني كه تحريم هاي زيادي عليه كشور ما وضع شده، استفاده از بيت كوين راه حل مناسبي است زيرا براي تهيه مواد و كالاهاي مورد نياز قابليت رهگيري ندارد.

وي اضافه كرد: عدم رهگيري ارزهاي ديجيتال نكات منفي را هم دربردارد و ممكن است اين ارزها نظير بيت كوين در اختيار قاچاقچيان مواد مخدر و جرايم ديگري در بازار سياه نيز قرار گيرد.

وي با بيان اينكه هيچ كشوري هنوز استفاده از بيت كوين را رسمي اعلام نكرده، گفت: بيت كوين در بورس شيكاگو پذيرفته شده و هر فردي در اروپا و آمريكا مي تواند با بيت كوين هر كالايي كه مدنظر دارد را خريداري كند و يا نياز خود را بصورت اينترنتي سفارش دهد.

دانشجوي دكتراي رشته اقتصاد پولي دانشگاه شيراز در بخش ديگري از سخنان خود به حوزه توليد ارز ديجيتال و بيت كوين پرداخت و گفت: توليد بيت كوين در كشورهايي نظير نروژ و كانادا مانند ساير صنعت سرمايه بر آزاد است بگونه اي كه هر فردي كه متقاضي باشد سرمايه اوليه را تامين و دستگاه مورد نياز را تهيه و توسط انرژي برق ارز ديجيتال را استخراج مي كند.

ماينرها مشغول استخراج

وي با بيان اين مطلب كه در اصطلاح به شخصي كه ارز ديجيتال را استخراج مي كند ماينر گفته مي شود افزود: ماينر به معني معدنچي است و اين افراد يكسري بيت كوين را كه هنوز توليد نشده استخراج مي كنند تا زماني كه 21 ميليون واحد بيت كوين در جهان تكميل شود.

دانشجوي دكتراي رشته اقتصاد پولي دانشگاه شيراز به اين نكته نيز اشاره كرد كه در حال حاضر مشخص نيست كه تاكنون چه ميزان بيت كوين استخراج شده است.

زند ادامه داد: هر چهار سال يكبار ميزان استخراج بيت كوين نصف مي شود كه دوره كنوني نيز تا ده ماه آينده به اتمام خواهد رسيد و ميزان استخراج فعلي بيت كوين نصف خواهد شد.

او قيمت هر دستگاه استخراج ارز ديجيتال را از 6 ميليون تومان به بالا تخمين زد و گفت: برق مصرفي اين دستگاه ها حتماً نبايد سه فاز باشد بدين شكل كه برخي اقدام به استفاده از پنل هاي خورشيدي براي تامين برق مصرفي كرده اند.

دانشجوي دكتراي رشته اقتصاد پولي دانشگاه شيراز ادامه داد: دستگاهي كه اكنون قيمتي حدود 6 ميليون تومان و ارزانترين نرخ در بازار را دارد حدوداً در ده ماه اول سودي معادل كل هزينه هاي انجام شده شامل سرمايه اوليه و هزينه برق و … را باز مي گرداند.

برق داريم

او اظهار داشت: در حال حاضر كشور ما مشكلي در خصوص توليد برق ندارد و حتي بخشي از توليدات خود را در اين خصوص صادر مي كنيم و در اين وضعيت بهتر نيست برق توليدي صرف درآمدزايي قشري از جامعه ايراني شود؟

زند: وضع تعرفه صادراتي براي استخراج ارز ديجيتال منطقي است
دانشجوي دكتراي رشته اقتصاد پولي دانشگاه شيراز در ادامه سخنان خود گفت: در حال حاضر برخي افراد با برق تعرفه خانگي و يا كشاورزي اقدام به استخراج بيت كوين مي كنند كه اين اقدام درستي نيست اما مي توان با تعرفه برق صادراتي كه در حال حاضر براي بعضي كشورها نظير عراق اعمال و به ازاي هر كيلووات حدود 9 سنت دريافت مي شود در اين حوزه نيز درآمدزايي كرد.

بيت كوين ساخته شده براي دورزدن تحريم

وي در بخش ديگري از صحبت هاي خود افزود: ظالمانه ترين تحريم هاي تاريخ در حال حاضر ضد كشور ما اعمال شده است و در اين شرايط بايد با شيوه هاي ممكن و با كمترين ميزان ريسك مشكلات ايجاد شده را برطرف كرد.

زند عنوان كرد: بيت كوين و ارزهاي مجازي با هدف دورزدن تحريم ها ايجاد شده تا دولت ها نتوانند مراودات مالي را چك و رصد كنند بدين شكل كه اگر اكنون براي فروش نفت از بيت كوين استفاده شود به هيچ عنوان قابل رهگيري نيست و در مقابل مي توان با بيت كوين از ساير كشورها محصولات مورد نياز داخل را خريداري كرد.

وي در پاسخ به اين سوال كه اكنون برآوردي مبني بر توليد چه حجمي بيت كوين در كشور وجود دارد؟ گفت: اطلاعات دقيقي در اين باره وجود ندارد اما در ماه هاي اخير به دليل دو برابر شدن قيمت بيت كوين، استقبال از استخراج آن در ايران نيز قوت گرفت.

دانشجوي دكتري اقتصاد پولي: سوله هاي متروكه شهرك هاي صنعتي رونق
يافته است

دانشجوي دكتراي رشته اقتصاد پولي دانشگاه شيراز افزود: در سال گذشته بسياري از سوله هاي شهرك صنعتي شيراز خالي بود اما اكنون ديگر سوله خالي در اين محل وجود ندارد و اغلب مالكين به سمت استخراج ارز ديجيتال سوق پيدا كرده و يا براي اين كار اجاره داده اند و جداي از آن در اغلب نقاط روستايي نيز اين كار رواج پيدا كرده است.

ماليات گريز نيست

وي در ادامه عنوان كرد: با سازوكاري مشخص مي توان ماليات بر فعاليت ماينرها وضع كرد و اين تجارت جديد در كشور ما اكنون نيازمند وضع قوانين و سازو كاري قانوني است.

زند در پايان گفته هاي خود عنوان كرد: در شرايط كنوني كه مشكل بيكاري در كشور ما وجود دارد، استخراج ارز ديجيتال مي تواند ظرفيتي براي بكارگيري بخش قابل توجهي از جوانان اين كشور را فراهم آورد.

در مقابل موافقين استخراج ارز ديجيتال، مخالفين سرسختي نيز وجود دارد كه دلايل محكمي را نيز مطرح مي كنند.

استاد اقتصاد دانشگاه شيراز: بيت كوين بازيگر اصلي بازار سياه است
استاد بخش اقتصاد دانشگاه شيراز يكي از اين مخالفين است كه مي گويد: توليد بيت كوين در راستاي منافع اقتصادي كشور نيست و زمينه بروز تجارت سياه و مافيايي را در سطح كشور گسترش خواهد داد.

حسين مرزبان در گفت و گو با خبرنگار ايرنا گفت: بيت كوين بخشي از دارك وب و تجارت در بازار سياه و با فروش مواد مخدر و قاچاق نيز مرتبط است و گسترش اين حرفه و افزايش اين نوع ارز در كشور دردسرهاي بسياري را به دنبال خواهد داشت.

دارك وب (Dark Web) يا وب تاريك به شبكه اي گفته مي شود كه در دسترس عموم نبوده و بيشتر براي مقاصد غيرقانوني مورد استفاده قرار مي گيرد، رديابي فعاليت هاي آن و شناسايي افراد در آن دشوار يا غيرممكن است.

در اين شبكه اطلاعات جامعي نهفته شده كه افراد ناشناسي نظير فروشندگان مواد مخدر، هكرها، تروريست ها، جنايتكاران و افراد سودجو غالباً آن ها را مديريت مي كنند.

مخفي شدن مراودات مالي

مرزبان ادامه داد: با گسترش ارزهاي بازار سياه مانند بيت كوين، مراودات مالي برخي افراد از سيستم هاي قابل مشاهده خارج و به سيستم هاي مخفي منتقل مي شود كه قابل رديابي نيست.

وي طراحي بيت كوين را براي شبكه مخفي اينترنتي عنوان و اضافه كرد: كساني كه پول ديجيتال توليد مي كنند مي توانند آن را به كالاي ديگري در دنياي واقعي نظير مواد مخدر و قاچاق تبديل كنند و اگر اين حرفه در كشور باب شود بعيد نيست فعالين در تجارت هاي مخرب من جمله قاچاق نيز وارد شوند.

عضو هيئت علمي بخش اقتصاد دانشگاه شيراز با بيان اينكه استفاده از دارك وب هنوز در كشور ما فراگير نشده، گفت: زماني كه نياز براي تبديل ارز ديجيتال در كشور ما افزايش پيدا كند راه هاي ديگري در اين بازار سياه مانند تبديل آن به مواد مخدر و … نيز باب خواهد شد و مهمتر اينكه اين پول نيز قابل رديابي نخواهد بود.

وي به افزايش واردات دستگاه هاي استخراج ارز ديجيتال در ماه هاي اخير به كشور اشاره كرد و افزود: كشورهاي اطراف و مافياي اين تجارت در سطح جهان از استخراج بيت كوين در ايران و با استفاده از انرژي كشور ما استقبال مي كنند و به همين دليل است كه به يكباره محموله هاي زيادي شامل اين نوع دستگاه ها به سمت ايران سرازير شده است.

استاد دانشگاه شيراز عنوان كرد: استخراج ارز ديجيتال نيازمند استفاده از برق زيادي است كه با افزايش اين كار در ماه هاي گذشته مشكلاتي در سيستم برق رساني كشور ايجاد شده است.

مرزبان در بخش ديگري از سخنان خود به اظهارات برخي براي توسعه استخراج ارز ديجيتال در كشور بعنوان روشي براي دور زدن تحريم ها اشاره كرد و آن را گره گشا ندانست و اظهار داشت: زماني كه تبادل ارز ديجيتال در كشور رونق پيدا كند نوسانات آن نيز مي تواند مشكلاتي براي فعالين اين عرصه ببار آورد.

او در ادامه بيان كرد: در هيچ كجاي دنيا نبايد روش هاي درآمدزايي بدون تلاش و ايده توسعه يابد زيرا اين روال مي تواند بسيار خطرناك باشد.

استخراج بيت كوين غيرمجاز اعلام شود

استاد بخش اقتصاد دانشگاه شيراز تاكيد كرد: نصب دستگاه هاي استخراج ارز ديجيتال در كشور بايد ممنوع اعلام شود و همچنين استفاده از اين نوع پول نيز بايد غيرمجاز بشمار آيد.

وي به برخي اظهارات مسئولان كشور مبني بر اعمال تعرفه بر استخراج ارز ديجيتال اشاره كرد و گفت: عواقب اين كار بسيار خطرناك است و به آفتي براي جامعه و اقتصاد ايران تبديل خواهد شد.

مرزبان در بخش ديگري از سخنان خود عنوان كرد: جداي از تبعات و نوع مصرف اين گونه پول ها، اين شيوه تامين درآمد نيز براي جامعه مضر است زيرا پول بايد در ازاي كار، تلاش، ايده، خلاقيت و … به افراد داده شود درصورتي كه با گسترش اينگونه مشاغل ديگر انگيزه اي براي كارآفريني و كاركردن باقي نخواهد ماند.

وي معتقد است كه بسياري از دولت ها از ايجاد اين نوع مشاغل در سرزمين خود جلوگيري مي كنند زيرا آن را سرمنشاء بسياري از مشكلات بزرگتر مي دانند.

وي اضافه كرد: جابجايي پول بين مافياي مواد مخدر، قاچاقچيان و دلالان اعضاء بدن انسان و … از طريق اين نوع ارزها انجام مي شود.

ماليات گريز است

عضو هيئت علمي دانشگاه شيراز معنقد است كه به دليل مخفي بودن ماهيت اين نوع ارز قابليت وضع ماليات بر اين تجارت وجود ندارد.

او ادامه داد: وضع تعرفه بر برق مصرفي دستگاه هاي استخراج ارز ديجيتال نيز راهكار درستي نيست زيرا انرژي كه بايد صرف توليد در كشور شود براي اين كار هزينه خواهد شد.

عضو هيئت علمي دانشگاه شيراز: بعضي كارخانه ها به جاي توليد
سرگرم استخراج بيت كوين شده اند
وي بر مقابله جدي مسئولان كشور با اين پديده نوظهور تاكيد كرد و اظهار داشت: براساس شنيده ها برخي كارخانه داران و توليدكنندگان در شهرك هاي صنعتي اقدام به نصب دستگاه استخراج ارز ديجيتال با استفاده از برق سه فاز كرده اند كه اين آفتي براي توليد كشور محسوب مي شود و توليدكننده را از توليد بازخواهد داشت و اين موضوع از اين جهت نيز به كشور ضربات سنگيني خواهد زد.

مرزبان عنوان كرد: برخي دشمنان ايران همانگونه كه به دنبال وارد كردن انواع مواد مخدر به داخل كشور ما هستند همانگونه نيز به دنبال وارد كردن دستگاه هاي استخراج ارز ديجيتال به داخل كشور هستند تا از جوانب مختلف به اقتصاد و جامعه ما ضربه وارد كنند.

وي ادامه داد: اين درآمدزايي نامشروع است و نمي تواند موجب رونق اقتصادي كشور شود و قادر است خسارت هاي غيرقابل جبراني نيز به بار آورد.

بانك مركزي و برخي دستگاه هاي متولي حوزه پولي، ارزي و فناوري كشور اخيراً از تدوين سازوكار ارزهاي ديجيتالي خبرداده اما هنوز اين كار محقق نشده است.

ماينرهاي در انتظار اعمال قانون

معاون وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات اخيراً از تدوين و رونمايي از آيين نامه استخراج رمزارزها در هفته جاري خبر داد.

امير ناظمي شنبه 22 تيرماه جاري در نشست با اعضاي كميسيون اقتصاد فناوري و تحول ديجيتال اتاق بازرگاني تهران با اشاره به ديدگاه هاي متفاوت برخي وزارتخانه ها و دستگاه هاي دولت درباره موضوع ارز رمزپايه ها در كشور، خبر داد: در هفته جاري آيين نامه مربوط به كسب وكار ماينينگ و توليد ارزهاي ديجيتال نهايي و ابلاغ مي شود.

وي در ادامه يادآور شد: طرح پيشنهادي كه بر اساس آن نرخ تعرفه محاسبه برق مصرفي صنعت استخراج ارز رمزپايه هفت سنت به ازاي هر كيلووات ساعت مطرح شده بود، در هيات دولت رد و براي بررسي بيشتر به كميسيون اقتصادي دولت برگشت داده شده است.

رئيس سازمان فناوري اطلاعات تصريح كرد: بر اساس آيين نامه دولت، تنها مزارع رسمي توليد و استخراج ارزهاي رمزينه اجازه فعاليت در داخل كشور را خواهند داشت و ساير كسب وكار شكل گرفته در اين بخش كه تاكنون به صورت خانگي يا در اماكن عمومي مشغول به استخراج بوده اند، متوقف خواهند شد.

ناظمي همچنين به اختلاف نظر وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات با وزارت نيرو بر سر نرخ برق مصرفي براي مزارع ارز ديجيتال اشاره كرد و گفت: مسئولان وزارت نيرو معتقدند كه اين نرخ بايد ميانگين قيمت صادراتي برق و معادل هشت تا 9 سنت به ازاي هر كيلووات ساعت در نظر گرفته شود، اما طرح و ايده وزارت ارتباطات بر اين اساس است كه بايد بازار ثانويه براي اين بخش تشكيل شده و نرخ تعرفه برق مصرفي اين صنعت از محل عرضه و تقاضا به دست آيد.

در هر صورت مردم و فعالين اين عرصه نو منتظر تصميم معقول دولت هستند تا سازو كاري در اين باره تدوين شود كه منافع عمومي جامعه و كشور را در پي داشته باشد.

9873/‏6113

گزارش از محمدامين افشارپور
منبع خبر:
ايرنا
 
تاریخ: ۲۵/۰۴/۱۳۹۸