روابط عمومی دانشگاه شیراز
پنج شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷

ايجاد شبكه اسلامي تحقيقات ضرورت توليد علوم انساني اسلامي است
 
رضوي گفت: انقلاب اسلامي براي تحقق آرمان هاي خود ناچار است به گونه اي تحقيقات را شبكه اي كرده و سازماندهي كند كه نتايج تحقيقات، به توليد علوم انساني اسلامي منتهي شود.
به گزارش خبرگزاري مهر، شبكه اسلامي تحقيقات و توليد علوم انساني اسلامي از ديدگاه فرهنگستان علوم اسلامي توسط حجت الاسلام والمسلمين سيدمهدي رضوي عضو هيأت علمي فرهنگستان علوم اسلامي، حسن شيخ العراقين زاده پژوهشگر گروه منطق و روش شناسي فرهنگستان علوم اسلامي و ابراهيم صادقي پژوهشگر گروه فلسفه فرهنگستان علوم اسلامي نوشته شده و در همايش چيستي و چگونگي تحول در علوم انساني از ديدگاه آيت الله خامنه اي كه 24 و 25 آبان ماه در دانشگاه شيراز برگزار شد، ارائه شد.

اكنون گزارشي كوتاه از اين مقاله ارائه مي شود:

افق حركت انقلاب اسلامي دستيابي به تمدن نوين اسلامي است و در اين راستا توليد علوم كارآمد از جايگاهي مهم برخوردار است و راز تأكيدات مقام معظم رهبري بر توليد علوم انساني اسلامي را در همين نكته بايد جست. اما از ضرورت هاي پيش روي توليد علوم انساني اسلامي، ايجاد شبكه اسلامي تحقيقات مي باشد. انقلاب اسلامي براي تحقق آرمان هاي خود ناچار است به گونه اي تحقيقات را شبكه اي كرده و سازماندهي كند كه نتايج تحقيقات، به توليد علوم انساني اسلامي و به تبع آن به تحقق تمدن اسلامي منتهي شود. شبكه اسلامي تحقيقات، جريان مقدورات جامعه در يك نظام اسلامي «منطقي، توسعه ياب، شفاف و فرآيندساز» از ارتباطات تحقيقاتي «مستقل، رقابت پذير و عادلانه» براي تحقق تمدن اسلامي از طريق توسعه همه جانبه تفاهم اجتماعي، است.

براي تحقق شبكه اسلامي تحقيقات لازم است كه اركان هسته مركزي اين شبكه توصيف بيشتري يابد. نبود هر كدام از اركان هسته مركزي شبكه اسلامي تحقيقات، هدفي را كه از تأسيس شبكه اسلامي تحقيقات ترسيم شده است، مختل خواهد كرد. «مديريت شبكه اي تحقيقات»، «بانك اسلامي اطلاعات»، «مدل مطالعات تطبيقي» و «طرح گفتگوي سازماني» از جمله اركان ضروري هسته مركزي، در برپا ساختن شبكه اسلامي تحقيقات مي باشد. در اين مقاله ضرورت وجود شبكه اسلامي تحقيقات، توصيف تفصيلي قيود تعريف آن و كاركردهاي هر كدام از اركان هسته مركزي آن را در برپايي شبكه اسلامي تحقيقات تبيين خواهد شد.

تحقيق و پژوهش از ضرورت هاي يك جامعه پويا است. بدون تحقيقات، نيازمندي هاي جامعه پاسخ داده نمي شود و در رشد و تكامل جامعه دچار اخلال ايجاد مي شود. براي رفع نيازمندي هاي جامعه در تحقيقات، نسبت بين مفاهيم موجود و نيازمندي ها را ملاحظه كرده و با تغيير در نظام مفاهيم منجر به تكامل جامعه مي شود.(حسيني الهاشمي، 1374الف)

به اين معنا كه براي رفع نياز جديد لازم است مجموعه مفاهيم موجود به كمك تحقيقات، دستخوش تغيير شوند تا نسبت هاي جديدي توليد شده و مفاهيم جديدي پديد آيد كه قدرت رفع نياز را داشته باشند. بر اين اساس مي توان گفت براي توليد مفاهيم جديد و به تبع، پاسخ به نيازهاي تكامل بخش جامعه، انجام تحقيق ضرورت دارد، اما نيازهاي هر جامعه اي از هم بريده نيستند و با هم يك نظام داراي روابط و اولويت بندي را تشكيل مي دهند كه معين مي كند كدام نياز از منزلت بيشتري در جامعه برخوردار است و حساسيت و گرايش جامعه نسبت به هر نيازي چه مقدار است. وقتي نيازها در ارتباط با هم قرار مي گيرند، بر هم تأثير مي گذارند و در نهايت نيازهاي تركيبي در جامعه تشكيل مي شود كه از نيازهاي جوامع ديگر متمايز مي شود.

چرا كه نيازي كه جامعه بيشترين حساسيت را روي آن دارد، آنچنان مهم است كه برآورده ساختن نيازهاي ديگر نيز به تبع رفع آن نيازمندي مشخص انجام مي گيرد و در نتيجه مهمترين نيازمندي، محور تبيين ديگر نيازمندي ها مي شود و نظام نيازمندي ها با محوريت آن شكل خواهد گرفت. به عنوان مثال جامعه اي كه اولويتش برآورده سازي نيازهاي خوراك و پوشاك خود است با جامعه اي كه اولويتش برپا كردن پرچم اسلام در قلل رفيع جهاني است، در عمل، نظام نيازمندي متفاوتي خواهند داشت. به همين دليل پاسخ هايي هم كه براي حل اين نيازمندي ها توسطتحقيقات به دست مي آيد متفاوت خواهد بود. جهت داري علم نيز بر اين تحليل استوار است.

علم اسلامي و علي الخصوص علوم انساني اسلامي به منظور پاسخ به نيازمندي مشخصي ايجاد مي گردد. جامعه ايران به دنبال انقلابي كه كرده است خواهان تحقق اسلام در جامعه خود مي باشد. هدفي كه از اين انقلاب اسلامي توسط رهبران آن ترسيم شده است، تحقق تمدن اسلامي مي باشد. تمدني كه «در آن، هم علم هست، هم پيشرفت هست، هم عزّت هست، هم عدالت هست، هم قدرت مقابله ي با امواج جهاني هست، هم ثروت هست؛» بنابراين جامعه ايران نيازمند انجام تحقيقاتي است كه پاسخ نظام نيازمندي هاي خود را به دست آورد كه از پاسخ ها به علوم اسلامي نام مي بريم. اما چگونه مي توان تحقيقات را ساماندهي كرد كه به توليد علوم انساني اسلامي منتهي شود؟ فرهنگستان علوم اسلامي قم در زمينه ساماندهي سازمان توليد علم پژوهش هاي بسياري داشته است و اساس توليد علم اسلامي در جامعه را به اصلاح سازمان توليد علم بر اساس منطق جامع و هماهنگ كننده معارف بشري مي داند.

ايده اصلي اين سازمان براي تحقق علوم انساني اسلامي، ايجاد شبكه اسلامي تحقيقات مي باشد. بنابراين در پژوهش حاضر سعي مي گردد ابتدا با استفاده از «استدلال منطقي» داده هاي مرتبط با ضرورت شبكه اسلامي تحقيقات بررسي گردد. سپس با استفاده از روش «اسنادي» اطلاعات، تعريف و اركان شبكه اسلامي تحقيقات در منابع فرهنگستان علوم اسلامي مورد دقت قرار مي گيرد. عمده مباحث پژوهشي فرهنگستان علوم اسلامي به صورت شفاهي و در قالب جلسات پژوهشي ارائه شده است و در اين مقاله سعي شده است به اصل منابع ارجاع داده شود.
شبكه اسلامي تحقيقات، جريان مقدورات جامعه در يك نظام اسلامي «منطقي، توسعه ياب، شفاف و فرآيندساز» از ارتباطات تحقيقاتي «مستقل، رقابت پذير و عادلانه» براي تحقق تمدن اسلامي از طريق توسعه همه جانبه تفاهم اجتماعي است. اين شبكه، ابزار ضروري جامعه براي توليد علوم انساني اسلامي است تا از طريق جريان اين علوم در جامعه، تمدن اسلامي محقق شود.

شبكه اسلامي تحقيقات توسط آحاد جامعه، تحت قواعد و ابزارهاي معيني كه توسط هسته مركزي شبكه پديد خواهد آمد تا هماهنگ با جريان رشد اجتماعي تكامل يابد و مورد پذيرش جامعه باشد. بنابراين توصيف هسته مركزي شبكه و ظرفيت آن براي تحقق شبكه از اهميت ويژه اي برخوردار است.

براي ايجاد هسته مركزي شبكه اسلامي تحقيقات به اركان زير نياز است:

1- مديريت شبكه اي كه نرم افزار مهندسي طرح جامع تحقيقات مي باشد.
2- بانك توسعه اطلاعات كه نرم افزار ارائه اطلاعات (اعم از اطلاعات انساني، نرم افزارهاي تحقيقاتي و منابع اطلاعاتي) مي باشد.
3- مدل تطبيق كه نرم افزاري براي ترجمه علوم به يكديگر است.
4- مدل گفتگوي سازماني كه نرم افزار ايجاد تفاهم ميان حوزه دانش و حوزه اجرا است و باعث جريان عيني دانش در جامعه بر محوريت تفاهم اجتماعي مي باشد.

هسته مركزي شبكه اسلامي تحقيقات مطابق با توضيحاتي كه داده شد، صرفاً به نرم افزارها و قواعدي ختم مي گردد كه بر اساس آن آحاد جامعه مي توانند، هر تحقيقي را به هر شيوه اي كه مي پسندند و با هر منبعي كه مي خواهند در چارچوب طرح جامع تحقيقاتي انجام دهند. سرعت تبادل اطلاعات، ملاحظه تأثير اطلاعات توليد شده و كارايي ابزارهاي تحقيقاتي و خدمات اطلاعاتي كه در اين شبكه به واسطه هسته مركزي آن ارائه مي گردد به گونه اي است كه هيچ كس حاضر نيست به خاطر محدوديت هاي اندكي كه عمل در چارچوب طرح جامع تحقيقاتي براي او ايجاد مي كند، از تحقيق در اين شبكه خودداري نمايد. هسته مركزي شبكه اسلامي تحقيقات ضامن جهت گيري اسلامي سازمان توليد علم و شبكه تحقيق حاصل از عمل به قواعد آن است. بر اين اساس است كه شبكه اسلامي تحقيقات شكل مي گيرد و تحقيق در اين شبكه منجر به توليد علوم انساني اسلامي مي شود.
منبع خبر:
خبرگزاري مهر
   تاریخ: ۱۳:۰۵ - ۰۱/۰۹/۱۳۹۶   بازدید: ۱۵۶۸

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)