نخستين مدل ملي ارزيابي و رتبه بندي دانشگاههاي كشور بر اساس عملكردشان در زمينه مديريت سبز (تراز سبز) كه به همت دو عضو هيات علمي دانشگاه شيراز، دكتر كاوه فتاحي و دكتر مريم اختياري طراحي شده است، در دانشگاه شيراز رونمايي شد.

اين مدل ملي به منظور رتبه بندي و ارزيابي دانشگاه ها از نظر تلاش براي كاهش اثرات مخرب زيست محيطي و سنجش جايگاه مديريت سبز، در سطح مؤسسات آموزشي عالي كشور زير نظر كارگروه مديريت سبز اداره ي كل نظارت بر طرح هاي عمراني وزارت علوم، تحقيقات و فناوري كشور طراحي شده است.

در اين آيين، نخست دكتر كاوه فتاحي، عضو هيات علمي دانشكده ي هنر و معماري دانشگاه شيراز و مجري اين طرح، گفت: رويكرد مديريت سبز، نگاه به آينده ي بشريت و جامعه نسبت به محيط زيست در كشور، به ويژه دانشگاه هاست.

وي با بيان اين مقدمه كه دانشگاه ها در قبال محيط زيست دو نوع رسالت دارند، توضيح داد: هر دانشگاهي يك رسالت دروني دارد و آن مسئوليت نگهداري محيط زيست درون دانشگاهي است كه در اختيار دارد و دوم، مسئوليت بيروني دانشگاه ها در قبال محيط زيست خارج از فضاي دانشگاه است كه مهم است دانشگاه ها، نسبت به محيط بيروني و اجتماع حساس باشند و برنامه ي مديريت سبز در كشور از دانشگاه ها آغاز شود.

اين استاد دانشگاه شيراز گزارشي از تاريخچه و روند طراحي اين مدل ارائه كرد و گفت: با توجه به مسائل زيست محيطي موجود در كشور، از سال ۱۳۹۵ در وزارت علوم، شوراي راهبري مديريت سبز دانشگاه ها تشكيل شد. در شوراي مديريت سبز دانشگاه ها، موضوع تشكيل مدلي جهاني براي ارزيابي عملكرد دانشگاه ها در حوزه ي پايداري مطرح شد و تصميم گرفته شد كه مدلي بومي براي گسترش و افزايش سواد سبز دانشگاهي و نيز اقدام در راستاي حفظ محيط زيست و دستيابي به انرژي هاي پاك طراحي شود.

دكتر فتاحي افزود: پس از فراخوان وزارت علوم و شركت دانشگاه شيراز در اين طرح پژوهشي، مدل ارائه شده ي دانشگاه شيراز از ميان دانشگاه هاي داوطلب در اين زمينه، مورد تأييد وزارت علوم قرار گرفت و در اسفندماه 1395 اين طرح به قراردادي پژوهشي تبديل شد كه براساس آن، كارگروه تراز سبز در دانشگاه شيراز شكل گرفت.

وي اضافه كرد: مدل تلفيقي-تطبيقي رتبه بندي و ارزيابي دانشگاه هاي سبز كه با عنوان مدل '' تراز'' شناخته مي شود، توسط كارگروه تدوين مدل ارزيابي دانشگاه شيراز و با نظارت مديريت طرح هاي عمراني وزارت علوم، تحقيقات و فناوري تدوين شده است.

مجري طرح تراز ملي سبز، تشريح كرد: اين مدل ملي در مسير خود از راهنماييها و همكاريهاي جناب دكتر رئيسي در بخش آب و جناب دكتر فخراحمد در بخش كامپيوتر به عنوان طراح سامانه تراز سبز و نيز همراهي گروه پژوهشي متشكل از دانشجويان دوره دكتري، مهندس بهاره بنازاده و مهندس سهيل دشتي و دانش آموختگان دوره تحصيلات تكميلي مهندس زهرا زماني و مهندس سينا اشكاني بهره مند شده است. همچنين در اين كارگروه، تعدادي از استادان رشته هاي مختلف ازجمله آب، پسماند، محيط زيست، انرژي ، ترافيك و... به عنوان مجموعه ي مشاورين عضويت داشتند كه درنهايت به طراحي مدل ملي تراز سبز ايران انجاميد و در تير ماه 1397 به صورت پايلوت در 5 دانشگاه كشور به اجرا درآمد.

دكتر فتاحي بيان كرد: آيين رونمايي از اين سامانه كه در اسفندماه 1397 طراحي شده،در اوايل ارديبهشت ماه سال جاري در همايش بين المللي دانشگاه سبز در اصفهان با حضور دكتر كلانتري معاون محترم رييس جمهور و رييس سازمان حفاظت از محيط زيست كشور، دكتر باقري قائم مقام وزير علوم تحقيقات و فناوري، دكتر نظرپور معاون اداري مالي وزير علوم، تحقيقات و فناوري و دكتر پوراصغري معاون سازمان برنامه بودجه كشور برگزار شد. سپس اين سامانه در سايت وزارت علوم قرارگرفت و برمبناي آن همه ي دانشگاه هاي كشور ملزم شده اند، تا 30 ارديبهشت ماه آن را به صورت خوداظهاري تكميل كنند و وضعيت محيط زيستي دانشگاه خود را شرح دهند تا بدين ترتيب دانشگاه ها دراين خصوص با يكديگر مقايسه شوند.

وي، با تأكيد بر اينكه اين ارزيابي بر رتبه بندي دانشگاه ها و پژوهشكده هاي كشور تأثيرگذار است، ادامه داد: بخشي از اعتبارات دانشگاه ها براساس اين رتبه بندي به دانشگاه ها تعلق مي گيرد كه اين اعتبار پارسال 36 ميليارد تومان بود كه 28 ميليارد تومان آن براي دانشگاه ها تخصيص يافت، اما امسال مبلغي حدود 84 ميليارد تومان تخمين زده شده است.

خانم دكتر مريم اختياري، ديگرمجري طرح تراز ملي سبز هم در اين نشست اظهار داشت: مدل ارزيابي مؤسسات آموزشي كشور با رويكرد مديريت سبز، مدل تراز سبز ناميده مي شود. اين مدل با هدف كاهش اثرات مخرب در محيط زيست و ارتقاي جايگاه دانشگاه ها، در گسترش ديد جامعه نسبت به جنبه هاي مختلف مديريت سبز شكل گرفته است و بخش هاي اصلي اين مدل ملي در سه بخش مديريت علوم سبز ، مديريت محيط زيستي سبز و مديريت فرهنگي اجتماعي سبز طراحي شده است.

اين استاد دانشگاه افزود: دانشگاه سبز نيز رويكردي است كه در ذيل مفهوم توسعه ي پايدار مطرح شده و بيانگر مسئوليت خطير آموزش عالي در اين زمينه است. هدف اوليه ي توسعه ي دانشگاه سبز، كاهش اثرات مخرب محيط زيستي ناشي از مصرف زياد برق، گاز، آب و ديگر منابع است و پسماند ناشي از اين حجم فعاليت به مصرف نيز، شايان توجه است كه در صورت مديريت نكردن اصولي باعث آلودگي مي شود.

عضو هيئت علمي دانشكده ي هنر و معماري دانشگاه شيراز اضافه كرد: دانشگاه شيراز دو سال متوالي به عنوان دانشگاه سبز كشور شناخته شده، كه طي تفاهمي با وزارت آموزش و پرورش، در حال تهيه ي دستور العمل براي مدارس سبز كشور است.

خانم دكتر اختياري درخصوص معيارهاي درنظرگرفته شده ي اين مدل ملي گفت: در مدل ملي تراز سبز معيار هاي مختلفي ازجمله مصرف آب، انرژي، برق، پسماند، آلودگي هاي زيست محيطي، آموزش سبز و پژوهش سبز در نظر گرفته شده است.

وي درخصوص شيوه ي عملكرد اين مدل گفت: اين سامانه داده هاي دانشگاه ها را درخصوص مساحت زمين هاي آن ها، فضاي سبز، ميزان مصرف حاملهاي انرژي، مديريت سبز و استفاده از انرژي هاي پاك دريافت مي كند و امكان سنجش دانشگاه ها را با خود آن ها و با ديگر دانشگاه ها فراهم مي آورد.

مجري مدل ملي سبز تاكيد كرد: حفظ گونه هاي گياهي و جانوري، مساحت زمين هاي زيركشت، فعاليت هاي فرهنگي درزمينه ي محيط زيست، ايجاد ارتباط بين حوزه ي صنعت و دانشگاه در راستاي تشويق به استفاده از انرژي هاي پاك و مسائل اينچنيني در مدل يادشده گنجانده شده است.

وي به تربيت سنجش گرانِ سبز نيز اشاره كرد و گفت: با برگزاري جلسات متعدد، به افرادي با عنوان سنجش گرِ سبز، آموزش هاي لازم براي ثبت اطلاعات مربوط به دانشگاه خود در سامانه داده شده است.

استاد دانشگاه هنر و معماري افزود: با ثبت اطلاعات دانشگاه هاي كشور، سامانه به صورت خودكار، براساس امتيازات كمي و كيفي، دانشگاه ها را ارزيابي و رتبه بندي مي كند و براساس رتبه بندي انجام شده به هر دانشگاه، اعتباري اختصاص داده مي شود.

در ادامه، دكتر محمدرضا برزگر، رئيس دانشكده ي هنر و معماري دانشگاه شيراز نيز، ضمن تبريك و تشكر به طراحان اين مدل ملي، مدل تراز سبز را، افتخاري بزرگ براي دانشگاه شيراز توصيف كرد و گفت: اين طرح، موفق شده در وزارت علوم به مدل ملي تبديل شود و براساس اين مدل، به موضوع محيط زيست و فضاي سبز دانشگاه ها، ايجاد شرايط بهتر ماندگاري دانشگاه هاي كشور و همچنين زندگي بهتر توجه شده است، تا درآينده پاسخ خوب و نتايج مثبتي به نظام فضاي سبز كشور ايجاد شود.

دكتر سهند لطفي، معاون پژوهشي دانشكده ي هنر و معماري دانشگاه شيراز نيز، در اين آيين با بيان اين مقدمه كه ارزشمندي اين طرح در دو شاخه قابل ارزيابي است، توضيح داد: اين طرح از يك سو به عنوان يك پژوهش و رقابت دانشگاهي در زمينه ي به كرسي نشاندن اصل توسعه ي پايدار در نظام برنامه ريزي ايران است و ابلاغ اين مدل ثابت كرد، توسعه در ايران بايد انديشمندانه باشد و باتوجه به ابعاد گوناگون صورت گيرد و اين نويدبخش يك فعاليت مستمر علمي است.

وي ادامه داد: از ديگر سو اين طرح به عنوان يك برنامه ي ملي ارزشمند است و تعهد دانشگاه را به توسعه ي خود در قالب يك برنامه ريزي دقيق تر و ايجادكردن فهرستي براي رسيدن به يك برنامه مشخص موجب مي شود.

دكتر محمدحسين ستايش، معاون توسعه ي سرمايه هاي سازماني دانشگاه شيراز نيز، به عنوان آخرين سخنران در اين نشست به ظرفيت مناسب دانشگاه شيراز براي اجراي اين طرح اشاره كرد و گفت: دانشگاه شيراز با داشتن يك قطعه 300 هكتاري در بام شيراز، پتانسيل خوبي از نظر موقعيت مكاني، براي اجراي اين طرح دارد و از اين نظر نقش ملي خود را در زمينه ي ايجاد فضاي آرامش بخش براي دانشجويان، نشان داده و به عنوان دانشگاه برتر كشوري شناخته شده است.

وي به راه اندازي 2 نيروگاه خورشيدي، تجديدپذير و پاك در قالب اهداف برنامه هاي استراتژيك كشور و تبديل علم به فناوري و تجاري سازي بااعتباري افزون بر 20ميليون يورو توسط يك شركت خارجي به عنوان يكي از فعاليت هاي اخير دانشگاه شيراز اشاره كرد و افزود: نصب سر در طراحي شده ي جديد دانشگاه شيراز در ميدان ارم، طرح توسعه ي مهمان سراي دانشگاه، احداث هتل، جابه جايي موزه ي تاريخ طبيعي دانشگاه از بولوار مدرس به چهارراه ادبيات، تبديل ورودي اصلي دانشگاه به پياده راه در آينده ي نزديك، از ديگر برنامه هاي در دست اجراي اين دانشگاه است.

وي تصريح كرد: امروزه همه به اين نتيجه رسيده ايم كه از پول نفت كاري ساخته نيست و بايد منابع مالي را متنوع و پايدار كرده و براي دستيابي به درآمد پايدار تلاش كنيم.

در ادامه اين نشست ، خبرنگاران سوالات خود را مطرح كردند و مسئولان دانشگاه شيراز به آنها پاسخ دادند.

امضاي لوح '' تراز سبز'' پايان بخش مراسم بود.