روابط عمومی دانشگاه شیراز
جمعه ۲۴ آبان ۱۳۹۸

نشست علمي "حافظ و گوته " در دانشگاه شيراز
 
نشست علمي '' حافظ و گوته'' ، با سخنراني خانم دكتر انكه هلگا بوسه استاد زبان و ادبيات آلماني، دكتر سعيد حسام پور، استاد زبان و ادبيات فارسي دانشگاه شيراز و دكتر مهدي زمانيان استاد زبان هاي خارجي و زبان شناسي دانشگاه شيراز در تالار علامه جعفري اين دانشگاه برگزار شد.
اين مراسم با همكاري مركز پژوهش هاي زبان و ادب فارسي دانشگاه شيراز ، مركز همكاري هاي علمي و بين المللي دانشگاه شيراز و شهرداري شيراز ترتيب يافت.
نشست علمي '' حافظ و گوته'' با نمايشگاهي از دست نوشته هاي گوته، در تالار علامه جعفري دانشكده ي الهيات و معارف اسلامي دانشگاه شيراز همراه بود.
استاد ادبيات آلماني در دانشگاه كلاگن فورت اتريش در اين نشست تاكيد كرد: بايد اذعان كنيم كه بدون حافظ، ديوان سترگ و ارزشمند غربي -شرقي گوته خلق نمي شد.
آنكه بُسه متخصص آثار ''گوته'' در دانشگاه هاي سوئيس، اتريش و بلژيك است كه به مناسبت دويستمين سالگرد نگارش ديوان غربي-شرقي گوته ۱۱ آبانماه در دانشگاه شيراز حاصل چهار دهه پژوهش خود را درباره رابطه گوته و حافظ ارائه كرد.
از ديد اين استاد ادبيات، گفت وگو و مبادلات فرهنگي هدف اصلي تأثيرگذاري ديوان غربي-شرقي است و امروز بعد از گذشت ۲۰۰ سال از انتشار اين كتاب، گفتمان ادبيات جهاني را پيگيري مي كنيم.
بسه با بيان اينكه ديوان غربي -شرقي گوته كه پيش زمينه آن برگرفته از گنجينه هاي مشرق زمين است، اساس نمايشگاهي را تشكيل مي دهد كه در نقاط مختلف جهان برگزار شده است، از اينكه اين نمايشگاه را در دانشگاه شيراز نيز برپا مي كند، ابراز خرسندي كرد.
او درباره اين نمايشگاه گفت: ديوان غربي-شرقي گوته ۲۰۰ شعر دارد كه باعث شده از آن به عنوان گوهري ادبي ياد شود؛ به ويژه اينكه اين كتاب بزرگترين مجموعه شعري شاعر آلماني به شمار مي رود.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: در نمايشگاه يادشده ۱۷ شعر برتر گوته به عنوان نگين اشعار او انتخاب شده است كه در قالب تابلوهايي همراه با متن فارسي و نسخه خطي آن به نمايش در آمده است.
به گفته بسه، اين نمايشگاه نشان دهنده سير تحول انديشگاني گوته از سال ۱۸۱۴ تا سال ۱۸۱۹ است و روند پختگي آثار را به خوبي توصيف مي كند.
استاد ادبيات آلماني عشق و انگيزه تجربه شده را عامل سرودن شعر مي داند و به اعتقاد او، اين سير در گوته باعث التيام درد دوري زماني و مكاني از حافظ بوده است.
بسه با اشاره به اينكه گوته در ۶۵ سالگي كه سن پيري محسوي مي شود، راه را براي آفرينش ادبي هموار كرد، عنوان داشت: او در اين سن يك دوره بازنگري را در خلاقيت خود آغاز كرده و از توليد آثار ادبي جديد باز ايستاده بود.
اين گوته شناس اظهار كرد: در همين دوران است كه گوته به ترجمه اي از ديوان حافظ برمي خورد كه زندگي او را تغيير مي دهد؛ چراكه حافظ به منزله بزرگترين شاعر ايران، تاثيري شگرف بر او باقي گذاشت.
بنا بر توضيحات بسه، ترجمه ديوان حافظ نخستين ترجمه از اين شاعر در زبان آلماني بود كه باعث شد توجه گوته به او جلب شود و به آن بها دهد و با مقياسي متفاوت با اين پديده عظيم بنگرد؛ چراكه هرچه از معنا در وجود او آكنده بود، در ديوان حافظ تبلور عيني يافته بود.
استاد ادبيات آلماني درباره نحوه درك گوته از اصطلاحات خاص عرفاني و شرقي حافظ گفت: براي گوته عناصر اصلي شعر حافظ مانند، عشق، خاطره، زلف، ساقي و مانند اين ها در قالب تصوير نمايان مي شد، او اين تصاوير را دريافت و تشريح مي كرد.
بسه ادامه داد: با اين تفاسير گوته در فضاي شروعي نو قرار گرفته بود؛ زيرا اروپا در آن دوران از منظر سياسي آرامش يافته بود و اين شاعر و انديشمند فرصتي يافت تا به سفر بپردازد، در عين حال اين سفر با سفر معنوي او نيز گره خورد و زندگي در دنياي حافظ باعث شد طي يك هفته ۱۵ شعر جديد بسرايد.
اين استاد دانشگاه معتقد است كه گوته شعر غربي را به محتواي شعر شرقي درمي آميزد و آن را دوباره با ميل خود پيوند مي دهد.
به بيان اين پژوهشگر ادبي گوته با بهره گيري از دو گونه ادبيات اين امكان را پديد آورد كه از ذات يك متن برداشتي دوگانه داشته باشد؛ يكي ادبيات شرقي و ديگري عهد عتيق انجيل كه سبب شد شعر گوته براي مردم غرب قابل درك باشد، اما درونمايه اي شرقي نيز داشته باشد.
او در ادامه به علاقه مندي گوته به ساير عناصر ادبيات فارسي اشاره كرد و از آن ميان، خط را مثال آورد و توضيح داد: براي گوته خط عربي تبلور عيني فرهنگ مشرق زمين بود؛ زيرا او به درستي دريافته بود كه شرق در كتاب خلاصه مي شود؛ به همين دليل هم تلاش كرد رسم الخط عربي را از روي كتاب هاي شرقي تقليد كند.
بسه افزود: براي گوته مهم بود كه تكنيك خط عربي را بشناسد و به اين وسيله شناختي واقعي تر از فرهنگ شرق داشته باشد.
استاد ادبيات آلماني خاطرنشان كرد: ديوان غربي- شرقي كه از دو بخش منظوم و منثور تشكيل شده است، بازتابي از هم هستند و گاه نيز با هم در تضادند؛ اما به هر روي هدف اين ديوان اين است كه به زبان هاي مختلف مردم را در قالب گفتمان به هم نزديك كند و نشان دهد كه آدمي بايد گوهر طبيعي در ذات خود را به كمال برساند.
بسه ادامه داد: گوته در ديوان غربي-شرقي ادبيات جهاني را استادانه مشخص ساخته است كه درگير تضادهاي ناشي از جنگ و درگيري است و از همين رو مي توان گفت كه ديوانش، از هر زماني بيشتر زبان حال ماست.
در ادامه اين نشست دكتر مهدي زمانيان استاد زبان هاي خارجي و زبان شناسي دانشگاه شيراز در سخنان كوتاهي و با اشاره به اشعار ديوان غربي - شرقي اظهار داشت: گوته ، حافظ را همزاد، مراد و رقيب خود مي داند.
دكتر سعيد حسام پور، استاد زبان و ادبيات فارسي دانشگاه شيراز هم گفت: عظمت روحي ، عشق و بي تعلقي حافظ سبب شده كه گوته شيفته ي حافظ شود.
وي ادامه داد : حافظ جهان شمول، همه زماني و همه مكاني است و سخن حافظ مرزهاي اديان و كشورها را درنورديده است.
گفتني است اين برنامه در قالب هفته فرهنگي آلمان در شيراز ترتيب يافت.
هفته فرهنگي آلمان در شيراز به مناسبت دويستمين سالگرد نگارش ديوان غربي - شرقي گوته، شاعر شهير آلماني برگزار شده است .
ديوان غربي- شرقي يا ديوان باختري-خاوري اثري از يوهان ولفگانگ فون گوته، شاعر، فيلسوف و دانشمند آلماني است كه در سال ۱۸۱۹ منتشر شد. اين كتاب به نظم سروده شده است و نويسنده بيشتر در آن از نمادها و عناصر ادبيات شرقي و ايراني الهام گرفته است.
يوهان ولفگانگ فون گوته زادهٔ ۲۸ اوت ۱۷۴۹ در فرانكفورت - درگذشتهٔ ۲۲ مارس ۱۸۳۲ در وايمار؛ شاعر، اديب، نويسنده، نقاش، محقق، انسان شناس، فيلسوف و سياست مدار آلماني بود كه به حافظ شيرازي و فرهنگ شرقي علاقه اي وافر داشت.
   تاریخ: ۱۰:۱۶ - ۱۴/۰۸/۱۳۹۸   بازدید: ۲۸۰

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)