نشست مديران روابط عمومي دانشگاه ها، مؤسسات آموزش عالي، پژوهشي و فناوري سراسر كشور، به مناسبت گراميداشت روز جهاني ارتباطات و هفته ملي روابط برگزار شد.
در اين اين نشست كه به صورت مجازي و با حضور وزير علوم، تحقيقات و فناوري، دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي و جمعي از مديران روابط عمومي دانشگاه هاي كشور ازجمله دكتر جواد تشخوريان، مدير حوزه رياست و روابط عمومي دانشگاه شيراز ترتيب يافت، دكتر غلامي گفت: روابط عمومي گوش و زبان دستگاه است؛ هم مي شنود و هم بيان مي كند، درواقع اين گوش و زبان، شنيدن و بيان كردن، از دو طرف بين دستگاه و عامه جامعه و بالعكس مي تواند باشد. بنابراين در يك دستگاه و سازمان به جايگاه روابط عمومي به عنوان گوش و زبان دستگاه بايد توجه داشته باشيم.
وي با اشاره به اينكه چقدر در حوزه روابط عمومي آموزش عالي ظرفيت ايجاد كرديم و چقدر از ظرفيت هاي موجود استفاده مي كنيم، گفت: روابط عمومي ها در ايران، دير به روابط عمومي واقعي تبديل شدند. بيشتر واحد تبليغات بودند و شكل گيري روابط عمومي بسيار سخت و دير اتفاق افتاده است؛ اما امروز بايد به دور از فضاي سنتي گذشته، با بهره گيري از تكنولوژي هاي نوين، كارآمدي وتاثيرگذاري خود را اثبات كنند.
وزير علوم ادامه داد: سلايق مديريتي در دانشگاه ها و مراكز پژوهشي نبايد در جايگاه روابط عمومي اثرگذار باشد. همچنان در حوزه روابط عمومي نياز به تحول داريم براساس آنچه در دنيا اتفاق افتاده است و آنچه در كشور اتفاق افتاده است و مهم تر از آن، دانش و تجربه اي است كه در اين رابطه انباشته شده است.
وي با اشاره به انتظاراتي كه از روابط عمومي دارد، گفت: روابط عمومي بايد نقاط قوت دستگاه و سازمان متبوع خود را به بهترين نحو بيان كند.
وزير علوم اظهار داشت: اگر قرار است تحولي در روابط عمومي ها ايجاد شود؛ ۱. بايد در مراكز علمي و دانشگاهي ما كه علم و تخصص و دانش در آنجا است نشست هاي علمي اين چنين را در سراسر كشور با محوريت تحول در روابط عمومي به بركت فضاي مجازي برگزار كرد.
وزير علوم، تحقيقات و فناوري تاكيد كرد: وبسايت هر دانشگاه، پژوهشگاه و مركز علمي يا فناوري، پنجره و تابلو معرفي آن مجموعه به بيرون است كه بايد محتواي آن توسط روابط عمومي و با حساسيت مورد پيگيري قرار بگيرد. غفلت از محتواي وبسايت به هر دليلي، يك ابزار بزرگ و مهم را از دست دانشگاه خارج مي كند.
دكتر غلامي در ادامه به واكاوي بحث مخاطب پژوهي در روابط عمومي پرداخت و گفت: آشنايي به زبان جامعه و مخاطب بسيار مهم است. بايد آشنا باشيم كه به چه زباني با مخاطب بيروني صحبت كنيم. بايد هشيار باشيم كه در اطراف خانواده آموزش عالي چه مي گذرد و چگونه بايد واكنش نشان دهيم؟ بايد زبان مخاطبانمان را بلد باشيم و به همان زبان به آن ها پاسخ دهيم.
وي در پايان سخنان خود گفت: برگزاري كارگاه هاي آموزشي مستمر براي كاركنان روابط عمومي موجب رشد و شكوفايي استعدادهاي آنان خواهد شد. نوآروي، خلاقيت و توجه به فناوري هاي روز و آينده پژوهي و پيش بيني تحولات آينده نكاتي است كه روابط عمومي ها بايد مورد توجه قرار دهند.
وزير علوم، تحقيقات و فناوري تشكيل كارگروه آينده پژوهي را كه پيش از اين به دانشگاه ها و مراكز آموزشي ابلاغ كرده است، مورد تاكيد قرار داد و همچنين از روابط عمومي ها خواست كه در اين راستا با بخش روابط بين الملل همكاري تنگاتنگ و نزديكي داشته باشند.
دكتر ندا شفيعي، سرپرست روابط عمومي وزارت عتف نيز با اشاره به اهميت و نقش و جايگاه روابط عمومي در بهبود وضعيت سازمان ها گفت: روابط عمومي، نقشي بسيار مؤثري در ايجاد تعامل بين مجموعه اي و برون سازماني دارد و مسئول روابط عمومي در هر دستگاه و سازمان يا نهادي، بايد واجد يك سري خصوصيات و روش هاي كارآمد در اداره امور و انجام وظايف شغلي باشد تا بتواند مايه پيشرفت و تعالي كاري در ادارات و سازمان ها را فراهم كند.
برنامه محوري، تخصص گرايي و روحيه جهادي؛ لازمه تحقق گفتمان تحول در روابط عمومي
وي افزود: روابط عمومي امروز بسيار پيچيده تر از روابط عمومي هاي دوره هاي گذشته است و تحولات فراگير دنياي معاصر، مسئوليت هاي بيشتري را متوجه مسئولان روابط عمومي مي كند. اگر بخواهيم روابط عمومي در حد مطلوب و متناسب با شرايط جامعه نقش آفريني كند بايستي به گونه اي برنامه ريزي شود كه در درجه نخست در هر سازماني، نسبت به تثبيت و تقويت جايگاه روابط عمومي اقدام شود.
دكتر شفيعي ادامه داد: براي رسيدن به شرايط مطلوب بايد بدانيم در حال حاضر در چه جايگاهي قرار داريم؟ يعني تحليل موقعيت كنوني داشته باشيم. به چه جايگاهي مي خواهيم برسيم؟ يعني هدف را تعيين كنيم و اينكه چگونه مي توانيم به جايگاه مورد نظر برسيم؟ يعني راهبرد ها و تاكتيك ها را مشخص كنيم.
سرپرست اداره كل روابط عمومي وزارت علوم به چالش هاي پيش روي روابط عمومي ها نيز اشاره اي كرد و گفت: نبود رديف اعتباري مستقل و بودجه مشخص براي برنامه هاي روابط عمومي؛ عدم تخصص گرايي درروابط عمومي و كمبود نيروي كارشناس خبره و متخصص، درگير بودن در روزمره گي با انجام كارهاي عادي، جاري و نبود آرشيو منسجم و دقيق و عدم وجود امكانات بروز و مطابق با تكنولوژي هاي نوين از جمله چالش هايي است كه روابط عمومي ها با آن درگير هستند.
دكتر شفيعي پيشنهادهايي براي توانمندسازي روابط عمومي ها ارائه داد و اظهار داشت: روابط عمومي بايد بر محور ارتباطات موثر، مشاركت مداري و اطلاع مداري حركت كند تا بتواند در راستاي كمك به اثربخشي سازمان مؤثر باشد و با نوانديشي و نوگرايي، ابتكار و خلاقيت مستمر عجين شود و عملكرد خود را بر مبناي مخاطب پژوهي و آينده پژوهي ارائه دهد.
وي تاكيد كرد: روابط عمومي همواره بايد از موضع انفعالي خارج شده و به موضع فعال وكنش گر تبديل شود و البته با اخلاق مداري و تقويت ارزش ها و ويژگي هاي مطلوب انساني در اين راستا گام بردارد.
سرپرست اداره كل روابط عمومي وزارت علوم، تاكيد كرد: رسيدن به روابط عمومي خلاق، پويا و فعال، از طريق برنامه محوري، آموزش محوري، دانش محوري و تخصص گرايي امكان پذير است و براي تحقق گفتمان تحول و پيشرفت در روابط عمومي، بايد با هم انديشي و همدلي، روحيه جهادي و كار جمعي، مسئوليت پذيري سازماني، اخلاق مداري و قانونمندي و البته با اثبات كارآمدي به حفظ و افزايش اعتبار روابط عمومي كمك كنيم.
حجت الاسلام و المسلمين دكتر سعيدرضا عاملي، دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي نيز در نشست مديران روابط عمومي دانشگاه ها، مؤسسات آموزش عالي، پژوهشي و فناوري وزارت عتف، به بحث «روابط عمومي تقويت كننده ارتباطات و سرمايه اجتماعي و رهيدن از تنهايي» پرداخت و گفت: فلسفه وجودي روابط عمومي يعني تأمين احترام همگان، رعايت حقوق همه ذي نفعان، سخنگويي سازمان، تأمين حضور سازمان در همه عرصه هاي مرتبط و مديريت مسئوليت اجتماعي سازمان.
افزايش سرمايه اجتماعي سازمان ها با استفاده از روابط عمومي شبكه اي
وي در ادامه با اشاره به ويژگي هاي روابط عمومي خلاق در انتقال هاي بهبودبخش گفت: روابط عمومي خوب، آن روابط عمومي است كه خلاقيت و نوآوري را در مسير انتقال به وضعيت بهتر قرار دهد. وي در اين حوزه به پنج انتقال اشاره كرد و گفت: اين انتقال ها عبارتند از؛ انتقال از روابط عمومي مبهم به «روابط عمومي شفاف»، انتقال از روابط عمومي كند و تأخيري به «روابط عمومي به لحظه و قابل دسترسي»، انتقال از روابط عمومي احساسي، توجيه كننده رفتار سازمان به روابط عمومي واقعيت گرا و عقلاني، انتقال از روابط عمومي خاموش به «روابط عمومي پاسخگو» و در نهايت انتقال از روابط عمومي موردي به روابط عمومي سيستمي و الگوريتمي.
دكتر عاملي همچنين با اشاره به توسعه ارتباطات در شرايط كرونا و به حساب آوردن اعضاي سازمان به عنوان يك اصل تعيين كننده سلامت و رضايتمندي، گفت: روابط عمومي مسئوليت تقويت ارتباطات سازماني و از انزوا خارج كردن همه اعضا را بر عهده دارد.
وي تأكيد كرد: تنهايي و انزواي منفي، منشأ بدرفتاري هاي بين فردي، بين گروهي و افسردگي سازماني است. همچنين با اشاره به تنهايي مثبت نيز گفت: تنهايي زماني امري مثبت تلقي مي شود كه كار مثبتي در حين تنهايي انجام مي شود.
عضو هيئت علمي دانشگاه تهران در بخش ديگري از سخنان خود به استفاده از ارزش افزوده فناوري هاي نو براي تقويت سرمايه اجتماعي با استفاده از روابط عمومي شبكه اي و به طرح مسئله كارآمدي و افزايش سرمايه اجتماعي سازمان ها از طريق روابط عمومي شبكه اي پرداخت و گفت: در روابط عمومي شبكه اي به دنبال به فعليت درآوردن ظرفيت هاي پنهان، خفته و ناكارآمدشده سازمان و ذي نفعان سازمان هستيم. مسئله اصلي روابط عمومي شبكه اي يافتن راه حل براي كارآمدي سازمان و افزايش سرمايه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي سازمان است.
وي در ادامه افزود: فناوري هاي جديد بر مبناي اتصال گرايي دو ارزش افزوده جديد را به وجود آورده اند كه عبارتند از تراكم داده ها و افزايش تراكنش داده ها. دكتر عاملي در ادامه به اين پرسش پرداخت كه «چه امري باعث افزايش ارزش سرمايه نهادهاي مجازي مي شود؟» و در پاسخ به اين سوال به تبديل اطلاعات به داده، تراكم داده، تراكم تراكنش هاي داده اي، الگوريتم هاي نظام مند داده مبناي حل مسئله اشاره كرد.
استاد گروه ارتباطات دانشگاه تهران با اشاره به سرمايه جهاني و اينكه ارزش افزوده فضاي شبكه اي جديد مربوط به بهره گيري از ظرفيت منبع كردن انبوه جمعيت براي توليد ارزش اقتصادي است، گفت: در واقع منبع قراردادن جمعيت انبوه جهان براي تحقق يك هدف، منبع مالي عظيمي را به وجود آورد كه بايد از آن به «سرمايه جهاني» تعبير كرد.
وي در ادامه افزود: تمام شركت هاي بزرگ امروز جهان در فضاي مجازي از همين مسير تراكم سرمايه «اكسابايتي» فراهم كرده اند.
دكتر عاملي در بخش دوم ارائه خود با طرح اين سوال كه روابط عمومي شبكه اي چيست؟ گفت: در فضاي جديد كه در پرتوي «نظام فراگير رايانه اي» شكل گرفته است، يك شبكه را مي توان مجموعه اي از دستگاه ها تعريف كرد كه از طريق واسطۀ ارتباطي به يكديگر متصل شده اند. در چنين شبكه هايي، هر دستگاه به عنوان گره در نظر گرفته مي شود و هر گره مي تواند يك رايانه، پرينتر، گوشي همراه يا هر دستگاه ارتباطي ديگر و حتي دستگاه هاي اينترنت همه چيزها باشد.
وي در ادامه با اشاره به شبكه هاي ارتباطي گفت: شبكه هاي ارتباطاتي، مجموعه اي از افراد، سازمان ها و ديگر موجوديت هاي اجتماعي هستند كه به واسطة مجموعه اي از روابط اجتماعي، مانند دوستي، همكاري يا تبادل اطلاعات به يكديگر متصل مي شوند كه ارتباطات در چنين شبكه هايي به دو شكل صورت مي گيرد: ارتباطات همزمان كه در زمان واقعي تبادلات ميان طرفين قرار مي گيرد، و ارتباطات غيرهمزمان كه پيام ها مي توانند در هر زمان ارسال شوند و مخاطبان دريافت كننده نيز در هر زمان اقدام به خواندن آنها كنند.
دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي همچنين پيرامون عناصر اصلي ارتباطات شبكه اي به وجود گره هاي ارتباطي، ارتباط متقابل بين گره هاي ارتباطي، تعامل ماژولار بين گره هاي ارتباطي، تشخيص و به حساب آوردن يكديگر و قابليت طبقه بندي سطوح و محتواي ارتباطات اشاره كرد.
عضو هئيت علمي گروه ارتباطات دانشگاه تهران در ادامه به روابط عمومي شبكه اي پرداخت و گفت: روابط عمومي شبكه اي ظرفيتي است براي تأمين نظام مند و پايدار ارتباطات سازمان به منظور حفظ و توسعه ارتباطات درون سازماني، برون سازماني و ايجاد مشاركت همه علاقه مندان در توسعه و پيشرفت سازمان از طريق افزايش داده ها و تراكنش هاي داده مبنا كه منجر به افزايش سرمايه فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي شود.
وي در ادامه افزود: روابط عمومي شبكه ها از ظرفيت تبديل پراكندگي و دوري به نظام مند شدن و نزديكي، تأمين ارتباط همزمان بين ذي نفعان و توسعه ارتباطات فردي محيطي و حضوري به ارتباطات شبكه اي فردي و جمعي فرامكاني برخوردار است.
دكتر عاملي با اشاره به اينكه روابط عمومي شبكه اي ظرفيتي است براي پويا كردن همه عناصر ارتباطي درون سازمان، گفت: «روابط عمومي شبكه اي» را مي توان قالب يا ريخت اجتماعي جديدي براي روابط عمومي ها دانست كه فعاليت هاي اساسي آن پيرامون شبكه ها سازمان يافته است. در چنين زمينه اي، شبكه ها اقتضائات خاص خود را براي روابط عمومي ها به همراه دارند كه مبتني بر خصوصيات شبكه هاست. در واقع در روابط عمومي شبكه اي، يك شبكه از ندها يا گره هاي به هم متصل تشكيل شده كه اين گره ها مي توانند درون شبكه اي يا بيرون از شبكه باشند.
دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي در بخش پاياني سخنان خود به پيامدهاي روابط عمومي شبكه اي پرداخت و گفت: تبديل روابط عمومي سلسله مراتبي به روابط عمومي شبكه اي، روابط عمومي مخاطب گرا به روابط عمومي تعاملي، روابط عمومي تك فضايي به روابط عمومي شبكه اي دوفضايي و روابط عمومي مقطعي و مناسبتي به روابط عمومي نظامند و ماندگار از پيامدهاي روابط عمومي شبكه اي است.
وي به عنوان نتيجه گيري نهايي از سخنان خود در اين جلسه، به غير مركزي و همه مركزي شدن شبكه اي روابط عمومي و استحكام ارتباطات دروني، بيروني سازمان نيز اشاره كرد و گفت: ظرفيت غيرمركزي و مركزي فضاي مجازي و بستر ارتباطي اينترنتي امكاني است كه مي تواند منجر به مشاركت جمعي، انسجام گروه هاي درون سازماني و برون سازماني را افزايش دهد و سطح، دامنه و تراكم ارتباطات سازمان را افزايش دهد.
دكتر عاملي در پايان افزود: توسعه و تعميق روابط عمومي شبكه اي موجب افزايش سرمايه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي سازمان مي شود. روابط عمومي شبكه اي منتهي به توسعه منابع انبوه انساني سازمان كه در پيوند و مشاركت اعضاء، مشتريان و علاقه مندان مي شود و قابليت بالايي براي افزايش سرمايه اقتصادي، سرمايه اجتماعي و سرمايه فرهنگي سازمان دارد.