دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی دانشگاه شیراز
پنج شنبه ۳ تیر ۱۴۰۰

آيين رونمايي از سايت موزه دروازه پرديس پارسه با حضور وزير ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري
 
آيين رونمايي از سايت موزه دروازه پرديس پارسه با حضور مجازي وزير ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، استاندار فارس، سرپرست اداره كل ميراث فرهنگي فارس و مقامات مسؤول در دانشگاه شيراز برگزار شد.

اين پروژه محصول همكاري هاي بين المللي دو كشور ايران و ايتاليا در حوزه ي ميراث فرهنگي و روابط علمي بين دانشگاهي براي شناخت فرهنگ است و كاوش هاي باستان شناسي اين محوطه به سرپرستي «دكتر عليرضا عسكري چاوردي» عضو هيأت علمي بخش تاريخ دانشگاه شيراز و دكتر پي ير فرانچسكو كاليري از دانشگاه بولونيا، ايتاليا انجام شده است.

درنتيجه يك دهه كاوش هاي باستان شناسي هيأت مشترك ايراني-ايتاليايي در پارسه تخت جمشيد (1390-1400) در چارچوب پروژه «از كاخ تا شهر» چشم اندازي نو از كهن ترين شهر پارسي ايران باستان گشوده شد كه اين افق تازه «كشف دروازه شهر پارسه» است.

سرپرست علمي پروژه اظهار داشت ، محوطه باستاني معروف به تَل آجري در فاصله 3 كيلومتري شمال غربي تخت جمشيد در محل معروف به باغ فيروزي قرار دارد كه موقعيت جغرافيايي آن به طول و عرض جغرافيايي (39 R 068 16 41/UTM 33 13 37.0) و ابعاد آن 30 در 40 متر است. تپه اي باستاني به ارتفاع 3متر از سطح زمين هاي اطراف كه در حريم درجه 1 تخت جمشيد واقع شده است. اين محوطه باستاني در تاريخ 17/3/ 1385 با شماره 15530 در فهرست ميراث ملّي كشور به ثبت رسيد.ايشان اشاره نمودند اين دستاورد بزرگ باستان شناسي، حاصل يك دهه ي كاوش روشمند در يكي از مهم ترين محوطه هاي باستاني شهر پارسه معروف به تل آجري است كه به رغم تخريب شديد اين محوطه باستاني، كاوش هاي روشمند به كار رفته در شناسايي سازه هاي معماري و مستندنگاري دقيق يافته ها مسير درك و تفسير لايه نگاري روشن از ويرانه هاي باستاني به جاي مانده اين بنا را محقق ساخته است و طراحي هاي فني از نقش و نگاره ها و شناخت علمي فنون ساخت بنا امكان بازسازي نقش و نگاره ها، بازسازي شكل اصلي بناي اين دروازه را در مقياسي واقعي ممكن كرد. سرانجام، بازسازي هاي سه بعدي اين بنا، روش تفسير علمي و تحليل مستند از ارزش هاي فرهنگي هنري يادمان دروازه اي با شكوه در پرديس فيروزي شهر پارسه را فراهم آورد.

دروازه ي شهر پارسه ساختماني با جهت شمال غربي-جنوب شرقي است، اما حدود 20درجه از محور شرقي- غربي انحراف دارد. اين بنا ابعادي برابر با 06/29 متر (شمال شرق- جنوب غرب) ×07/39 متر (شمال غرب- جنوب شرق) داشته و از ديواري ستبري به عرض 47/10 متر تشكيل شده كه فضايي داخلي به ابعاد 00/8 متر عرض و 33/14 متر طول را احاطه مي كند؛ مسير دسترسي به اين اتاق از طريق دو راهرو به عرض 63/4 و طول 24/12 امكان پذير بوده است. با كشف كتيبه هاي ميخي بابلي و ايلامي و با توجه به كاركرد بنا مشخص شد كه اين بنا يك دروازه يادماني بوده است. اين دروازه باشكوه، در مقياس وسيع تري طرح دروازه معروف ايشتار (حدود 580 پيش از ميلاد) را تكرار مي كند كه پيش از ساخت تختگاه تخت جمشيد در دوره ي يكي از دو پادشاه نخستين پارسيان بنا شده است. به احتمال، هدف از ساخت اين دروازه براي نشان دادن فتح شهر بابل در سال 539 پيش از ميلاد در دوره كوروش بزرگ بوده است. اين بنا به طور كامل از اجر و خشت ساخته شده است: نماي سرتاسر ديوارها با آجرهاي لعاب دار تزيين شده است. تزيين بخش پايين پايين ديوارها داراي نقوش هندسي و گل است. آجرهاي لعاب دار متعدد مكشوفه از آوارهاي بنا نشان مي دهد سرتاسر سطوح ديوارها با نقوش حيوانات اسطوره هاي گاونر و حيوان تركيبي موشخوشو تزيين شده بود. اين بناي تاريخي امكان دسترسي به يك باغ سلطنتي (پرديس) را فراهم مي كرد كه شامل يك كاخ بزرگ بوده و اكنون ويرانه هاي آن در محب محوطه ي فيروزي 5 موجود است. اين دروازه يادماني در دوره ي هخامنشي متروك شد، سپس در اثر زمين لرزه اي بزرگ تخريب و در دوره هاي بعد ديوارهاي آن به غارت رفت.

عضوهيأت علمي بخش تاريخ دانشگاه شيراز گفت: پارسه، شكوهمندترين شهر ايران باستان داراي دروازه اي زيبا هم طراز با دروازه بابل بوده است. اين دروازه در كهن ترين بخش شهر در فاصله سه كيلومتري غرب كاخ هاي تخت جمشيد واقع است. كيفيت ساخت هنري، حجم، ابعاد فني و روش ساخت بنا برابر با دروازه ايشتار بابل فاخر است. اين دروازه در مسير كاخ ها و بناهاي سلطنتي بخش كهن شهر در همان آغاز عصر هخامنشي بنا شد.

او ادامه داد: اين دروازه با آجر و خشت بنا شده است و سرتاسر نماي آن با آجرهاي لعابدار رنگين مزيّن بوده است. آسمانه اي آبي سرتاسر پهنه ديوارهاي آن را مزيّن ساخته بود كه در اين زمينه، گل هاي زيباي لوتوس و پَنل هاي تركيبي حيواني درخشش و شكوه تشريفات ورود به زيباترين شهر جهان باستان را صدچندان افزون كرده بود.

مفاهيم هنري به كار رفته در موضوع اين پَنل ها، بُن مايه هاي هندسي، گياهي و حيواني با تركيبي از تنوّع نمادهاي مشروع قدرت الهام گرفته از آفرينش اسطوره هاي كهن بين النهريني به ويژه ايزد مَردوك بوده است. با فتح بابل در سال 539 ق.م، نخستين پادشاهان عصر هخامنشي بخش مهم نمادهاي اسطوره اي سرزمين بابل را به پارس انتقال دادند. سَمبل هايي مانند نماد ايزد مَرودك معروف به موتيف موشخوشو بخش عمده اي از تزيينات معماري بناي اين دروازه را تشكيل مي داده است. كوروش بزرگ در مُهر استوانه اي معروفش پيروزي و مشروعيت قدرت خود را در بابل مديون اين ايزد مي پندارد. كشف اين سَمبل اسطوره اي كهن در شهر پارسه تخت جمشيد از شگفت انگيزترين كشفيات باستان شناسي اخير دوره هخامنشي در آسيا است. گفتني ست در اين زمينه، همكاري و پشتيباني مؤسسات بين المللي هر دو كشور به ويژه وزارت ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري جمهوري اسلامي ايران و نهادهاي وابسته به اين وزارت، پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري، پژوهشكده باستان شناسي، وزارت امور خارجه ايران، معاونت ميراث فرهنگي، اداره كل پايگاه هاي ميراث جهاني به ويژه پايگاه ميراث جهاني تخت جمشيد با همكاري طرف ايتاليايي، دانشگاه بولونيا ايتاليا، مؤسسه بين المللي مطالعات منطقه مديترانه و شرق شناسي رُم (ايزمئو)، بنياد فلامينا راونا، شركت آرته آكادي، وزارت امور خارجه ايتاليا و همكاري هاي بين المللي رُم، شركت لايت هاوس، بولونيا، دانشگاه اوربينو و دانشگاه شيراز است.



شكل 1. محوطه باستاني معروف به تل آجري در پارسه، تخت جمشيد، 1392


شكل2. نقشه توپوگرافي محوطه باستاني تل آجري در پارسه، تخت جمشيد، 1392


شكل. 3. بناي دروازه پرديس پارسه، تخت جمشيد، 1399


شكل 4. طرح بازسازي بناي دروازه كوروش و كمبوجيه، پارسه، تخت جمشيد، 1399


شكل 5. پنل هاي تزييني نقوش اسطوره اي دروازه پرديس پارسه، تخت جمشيد، 1398


شكل 6. پنل هاي هاي تزييني نقوش اسطوره اي دروازه پرديس پارسه، تخت جمشيد. 1398


شكل 7. احداث پوشش حفاظتي سازه بزرگ دروازه پرديس پارسه، تخت جمشيد، 1399


شكل. 8. سايت موزه دروازه پرديس پارسه، تخت جمشيد، 1400


براي كسب اطلاعات بيشتر درخصوص اين پروژه، يادداشت هيات باستان شناسي مشترك ايراني-ايتاليايي را از اينجا دريافت كنيد.

   تاریخ: ۱۵:۵۷ - ۱۰/۰۳/۱۴۰۰   بازدید: ۳۸

نظرات کاربران

نظر شما:
نام: *
ایمیل:
متن: *

(۳۰۰ کاراکتر)